Η Ρουμανία και η Ουκρανία προχωρούν σε ένα νέο στάδιο αμυντικής συνεργασίας μετά την υπογραφή επίσημης συμφωνίας από τον πρόεδρο της Ρουμανίας Νικουσόρ Νταν και τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, για την από κοινού παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη ρουμανική επικράτεια.
Η συμφωνία αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας της Ουκρανίας να επεκτείνει τη στρατιωτική της βιομηχανία πέρα από τα σύνορά της, μεταφέροντας τεχνολογία και γραμμές παραγωγής σε ευρωπαϊκές χώρες που θεωρούνται ασφαλέστερες και διαθέτουν ισχυρότερη βιομηχανική υποδομή.
Παρότι οι δύο πλευρές δεν έχουν δημοσιοποιήσει πολλές λεπτομέρειες σχετικά με το ακριβές πλαίσιο της συνεργασίας, η συμφωνία φαίνεται να αφορά την ανάπτυξη και λειτουργία μονάδων παραγωγής drones στη Ρουμανία με αξιοποίηση ουκρανικής τεχνογνωσίας και εμπειρίας από το πεδίο του πολέμου.
Η εμπειρία της Ουκρανίας
Η Ουκρανία έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια σημαντική εμπειρία στον σχεδιασμό και την επιχειρησιακή χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων, γεγονός που την έχει μετατρέψει σε έναν από τους πιο δραστήριους παραγωγούς στρατιωτικών drones στην Ευρώπη.
- Περίπου 450 εταιρείες στην Ουκρανία δραστηριοποιούνται ειδικά στον τομέα των drones.
- Συνολικά η ουκρανική αμυντική βιομηχανία περιλαμβάνει περίπου 800 εταιρείες (μικρές και μεγαλύτερες) παραγωγής οπλικών συστημάτων.
- Η Ουκρανία παράγει ήδη πάνω από 4 εκατομμύρια drones τον χρόνο.
- Η θεωρητική παραγωγική δυνατότητα, σύμφωνα με το Κίεβο, θα μπορούσε να φτάσει έως και 8 εκατομμύρια drones ετησίως, εφόσον υπάρξει επαρκής χρηματοδότηση και βιομηχανική υποστήριξη.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας, η ουκρανική πλευρά αναμένεται να συμβάλει με τεχνολογία, σχεδιασμό και επιχειρησιακή εμπειρία, ενώ η Ρουμανία θα προσφέρει τη βιομηχανική υποδομή, επενδυτικά κεφάλαια και πρόσβαση σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία που μπορούν να στηρίξουν την ανάπτυξη της παραγωγής.
Γιατί η Ρουμανία
Η επιλογή της Ρουμανίας ως τόπου εγκατάστασης της κοινής παραγωγής συνδέεται άμεσα με τη γεωγραφική και στρατηγική της θέση. Η χώρα συνορεύει με την Ουκρανία και βρίσκεται κοντά σε κρίσιμες περιοχές του πολέμου, ιδιαίτερα στη νότια Ουκρανία και στην περιοχή της Οδησσού.
Η εγγύτητα αυτή διευκολύνει τη μεταφορά εξοπλισμού, τη συνεργασία μεταξύ μηχανικών και τεχνικών των δύο χωρών και τη δοκιμή νέων συστημάτων σε συνθήκες που προσομοιάζουν το πραγματικό επιχειρησιακό περιβάλλον.
Παράλληλα, η Ρουμανία αποτελεί σημαντικό παράγοντα ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα και ως μέλος του NATO συμμετέχει ενεργά στη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Αξιοποίηση ευρωπαϊκών αμυντικών προγραμμάτων
Ένας ακόμη σημαντικός λόγος για την ανάπτυξη της συνεργασίας είναι η δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων άμυνας. Η Ρουμανία σχεδιάζει να αξιοποιήσει σημαντικούς ευρωπαϊκούς πόρους (πχ. SAFE) για την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και η παραγωγή drones σε συνεργασία με την Ουκρανία θεωρείται ένα από τα πιο ελπιδοφόρα έργα στο πλαίσιο αυτό.
Η δημιουργία κοινών γραμμών παραγωγής θα μπορούσε να ενισχύσει την τεχνολογική βάση της χώρας και να εντάξει τη ρουμανική βιομηχανία σε ευρύτερες ευρωπαϊκές αλυσίδες αμυντικής παραγωγής.
Η Ουκρανία έχει επενδύσει ιδιαίτερα στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων από την έναρξη του πολέμου το 2022. Η εκτεταμένη χρήση drones στο πεδίο της μάχης οδήγησε σε μια ταχεία τεχνολογική και βιομηχανική εξέλιξη, με εκατοντάδες εταιρείες να δραστηριοποιούνται πλέον στον τομέα.
Η χώρα έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα ευρύ οικοσύστημα παραγωγής που καλύπτει από μικρά αναγνωριστικά drones έως επιθετικά συστήματα και περιφερόμενα πυρομαχικά. Η εμπειρία που αποκτήθηκε μέσα από πραγματικές επιχειρήσεις έχει επιτρέψει την ταχεία βελτίωση των σχεδίων και την ανάπτυξη φθηνότερων αλλά αποτελεσματικών συστημάτων, τα οποία μπορούν να παραχθούν σε μεγάλους αριθμούς.
Αν και δεν έχει διευκρινιστεί ποια συγκεκριμένα μοντέλα θα κατασκευάζονται στη Ρουμανία, η συνεργασία πιθανότατα θα επικεντρωθεί σε τρεις βασικές κατηγορίες μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
- Η πρώτη αφορά μικρά επιθετικά drones με έλεγχο ενός προσώπου (FPV), τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως στον πόλεμο για πλήγματα ακριβείας εναντίον οχημάτων, οχυρωμένων θέσεων ή εξοπλισμού.
- Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει drones αναγνώρισης που χρησιμοποιούνται για τη συλλογή πληροφοριών και την επιτήρηση του πεδίου μάχης, καθώς και για τη διόρθωση πυρών πυροβολικού.
- Η τρίτη αφορά τα λεγόμενα «περιφερόμενα» πυρομαχικά, δηλαδή drones που παραμένουν στον αέρα για κάποιο χρονικό διάστημα αναζητώντας στόχο πριν πραγματοποιήσουν την επίθεση.
Δίκτυο βιομηχανικών συνεργασιών στην Ευρώπη
Η συνεργασία αυτή συνδέεται επίσης με μια ευρύτερη στρατηγική της Ουκρανίας να δημιουργήσει δίκτυο βιομηχανικών συνεργασιών στην Ευρώπη. Η ουκρανική κυβέρνηση επιδιώκει να εγκαταστήσει κοινές μονάδες παραγωγής σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες ώστε να διασφαλίσει ότι η παραγωγή κρίσιμων στρατιωτικών συστημάτων δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από εγκαταστάσεις που βρίσκονται εντός της εμπόλεμης ζώνης.
Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η διασπορά της παραγωγής, η πρόσβαση σε νέες επενδύσεις και η ενσωμάτωση της ουκρανικής τεχνολογικής εμπειρίας στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Για τη Ρουμανία, η συνεργασία με την Ουκρανία αποτελεί ευκαιρία να ενισχύσει τη δική της βιομηχανία αμυντικών τεχνολογιών και να αποκτήσει πρόσβαση σε τεχνογνωσία που έχει δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες πολέμου.
Η ανάπτυξη παραγωγής drones θεωρείται επίσης ένας σχετικά οικονομικός τρόπος ενίσχυσης της στρατιωτικής ισχύος, καθώς τα συγκεκριμένα συστήματα μπορούν να κατασκευαστούν με πολύ χαμηλότερο κόστος σε σύγκριση με τα παραδοσιακά αεροπορικά ή πυραυλικά συστήματα.
Η συμφωνία μεταξύ Ρουμανίας και Ουκρανίας αντικατοπτρίζει τη βαθύτερη μεταμόρφωση που βρίσκεται σε εξέλιξη στον τομέα της άμυνας στην Ευρώπη.
