Η οικονομία των ΗΠΑ εμφανίζει σαφή σημάδια επιβράδυνσης, καθώς τα τελευταία στοιχεία για το τέλος του 2025 δείχνουν χαμηλότερη ανάπτυξη και υποτονική καταναλωτική δαπάνη.
Παράλληλα, οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν υψηλότερες από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας, δημιουργώντας ένα σύνθετο περιβάλλον για τη νομισματική πολιτική και την οικονομική προοπτική των ΗΠΑ. Οι οικονομολόγοι ανησυχούν για στασιμοπληθωρισμό, ιδιαίτερα μετά την άνοδο των τιμών ενέργειας από τον πόλεμο στο Ιράν.
ΗΠΑ: Επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης
Η οικονομική ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν σημαντικά χαμηλότερη από τις προσδοκίες στο τελευταίο τρίμηνο του 2025, ενώ οι πληθωριστικές πιέσεις παρέμειναν αυξημένες στις αρχές του 2026, σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε το Υπουργείο Εμπορίου των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) — βασικός δείκτης της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας που αποτυπώνει την αξία όλων των αγαθών και υπηρεσιών που παράγονται στην οικονομία — αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό μόλις 0,7% στο τέταρτο τρίμηνο, σύμφωνα με το Bureau of Economic Analysis.
Η πρώτη αναθεώρηση του δείκτη ήταν αισθητά χαμηλότερη από την προηγούμενη εκτίμηση του 1,4%, ενώ υπολείπεται επίσης των προβλέψεων των αναλυτών που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Dow Jones, οι οποίοι ανέμεναν ανάπτυξη περίπου 1,5%.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί σημαντική επιβράδυνση σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, όταν η αμερικανική οικονομία είχε καταγράψει ισχυρή άνοδο 4,4%.
Σε ετήσια βάση, το ΑΕΠ των Ηνωμένων Πολιτειών αυξήθηκε κατά 2,1% το 2025, ποσοστό που είναι κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερο από την προηγούμενη εκτίμηση.
Για σύγκριση, το 2024 η οικονομία των ΗΠΑ είχε αναπτυχθεί με ρυθμό 2,8%, γεγονός που υποδηλώνει ότι η οικονομική δυναμική άρχισε να υποχωρεί προς το τέλος του 2025.
Σύμφωνα με το Bureau of Economic Analysis, η αναθεώρηση προς τα κάτω οφείλεται κυρίως σε διορθώσεις στα στοιχεία για την καταναλωτική δαπάνη, τις κρατικές δαπάνες και τις εξαγωγές.
Παράλληλα, η μείωση των εισαγωγών — οι οποίες τεχνικά αφαιρούνται από τον υπολογισμό του ΑΕΠ — ήταν μικρότερη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
ΗΠΑ: Υποτονική καταναλωτική δαπάνη
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι η καταναλωτική δαπάνη, βασικός πυλώνας της οικονομίας των Ηνωμένων Πολιτειών, αυξήθηκε ελάχιστα στις αρχές του έτους.
Σύμφωνα με τα δεδομένα του Bureau of Economic Analysis, οι καταναλωτικές δαπάνες σε όρους προσαρμοσμένους στον πληθωρισμό αυξήθηκαν μόλις κατά 0,1% τον Ιανουάριο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Η αύξηση αυτή ήταν οριακά υψηλότερη από τη διάμεση εκτίμηση οικονομολόγων που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg, οι οποίοι ανέμεναν μηδενική μεταβολή.
Η επιβράδυνση των δαπανών αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη μείωση των αγορών αγαθών μετά την περίοδο των εορτών, καθώς οι καταναλωτές περιόρισαν τις αγορές διαρκών προϊόντων.
Αντίθετα, η ζήτηση για βασικές υπηρεσίες — όπως η υγειονομική περίθαλψη — παρέμεινε σχετικά σταθερή.
Πληθωρισμός στις ΗΠΑ πάνω από τον στόχο
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία για τον πληθωρισμό δείχνουν ότι οι πιέσεις στις τιμές εξακολουθούν να βρίσκονται σε επίπεδα υψηλότερα από εκείνα που επιθυμεί η Federal Reserve.
Ο βασικός δείκτης τιμών προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (core PCE), ο οποίος εξαιρεί τις τιμές τροφίμων και ενέργειας και αποτελεί το βασικό εργαλείο παρακολούθησης του πληθωρισμού από την κεντρική τράπεζα, αυξήθηκε κατά 0,4% τον Ιανουάριο σε σχέση με τον Δεκέμβριο.
Σε ετήσια βάση, ο ίδιος δείκτης κατέγραψε άνοδο 3,1%, επίπεδο που παραμένει σημαντικά υψηλότερο από τον στόχο της Federal Reserve για πληθωρισμό περίπου 2%.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία αυτά αφορούν περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν και την επακόλουθη άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας.
Οι κίνδυνοι για την οικονομία των ΗΠΑ
Παρά το γεγονός ότι τα στοιχεία του Ιανουαρίου θεωρούνται ήδη σχετικά «παλαιά», ενισχύουν τις ανησυχίες των οικονομολόγων ότι οι πληθωριστικές πιέσεις είχαν αρχίσει να αυξάνονται ακόμη πριν από την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Τους επόμενους μήνες, οι φορολογικές επιστροφές και η σχετικά ισχυρή αύξηση των μισθών ενδέχεται να προσφέρουν κάποια στήριξη στα οικονομικά των αμερικανικών νοικοκυριών.
Ωστόσο, αρκετοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η καταναλωτική δαπάνη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει νέες πιέσεις, ιδιαίτερα εάν η άνοδος των τιμών ενέργειας από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή οδηγήσει σε νέο κύμα πληθωρισμού ή εάν η αγορά εργασίας αποδειχθεί πιο εύθραυστη από ό,τι αναμένεται.
Η Fed και η πολιτική πίεση για τα επιτόκια
Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι η Federal Reserve θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια κατά την επόμενη συνεδρίασή της την ερχόμενη εβδομάδα.
Ωστόσο, μια παρατεταμένη άνοδος του πληθωρισμού θα μπορούσε να καθυστερήσει την επανεκκίνηση της διαδικασίας μείωσης των επιτοκίων.
Η προοπτική αυτή έχει και πολιτική διάσταση, καθώς ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα ζητήσει από την κεντρική τράπεζα να προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων.
Παρά τις ανησυχίες για την πορεία της οικονομίας, οι αγορές ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στις χρηματιστηριακές αγορές κατέγραψαν άνοδο μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι η επιβράδυνση της οικονομίας μπορεί τελικά να οδηγήσει σε πιο χαλαρή νομισματική πολιτική στο μέλλον.
