Με το βλέμμα στα Στενά του Ορμούζ, ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Ιταλία έχουν ανοίξει συνομιλίες με το Ιράν επιδιώκοντας να διαπραγματευτούν συμφωνία που θα εγγυάται ασφαλή διέλευση για τα πλοία τους και επανεκκίνηση των ενεργειακών αποστολών, σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται σε αποκλειστικό τους ρεπορτάζ οι Financial Times.
Οι αποστολές μέσω του στενού αυτού θαλάσσιου περάσματος στην είσοδο του Κόλπου, από το οποίο συνήθως διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου, είναι αμελητέες μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και την υπόσχεση του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν να το κρατήσει κλειστό.
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ξεκίνησαν τις προκαταρκτικές αυτές συζητήσεις σε μια προσπάθεια να επανεκκινήσουν οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου χωρίς να επεκταθεί η σύγκρουση, δήλωσαν στους FT τρεις αξιωματούχοι που έχουν ενημερωθεί για τις συνομιλίες, ενώ οι ναυτιλιακές εταιρείες στρέφονται στις ναυτικές δυνάμεις της Δύσης για πιθανή συνοδεία των δεξαμενόπλοιών τους.
Η Γαλλία είναι μία από τις χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες, δήλωσαν δύο από τους αξιωματούχους. Ο πρώτος αξιωματούχος ανέφερε ότι και η Ιταλία έχει επιχειρήσει να ανοίξει συζητήσεις με την Τεχεράνη για το ζήτημα.
Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι συνομιλίες θα προχωρήσουν ή ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να διαπραγματευτεί για το θέμα, τόνισαν δύο από τους αξιωματούχους. Υπάρχουν ευρέως διαδεδομένες υποψίες ότι η Τεχεράνη προσπαθεί να αυξήσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου ώστε να πιέσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση, την ώρα που ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ορκίστηκε την Πέμπτη να συνεχίσει να μπλοκάρει τα στενά.
Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιδιώξει με μεγάλη προσοχή να αποφύγουν οποιαδήποτε άμεση συμμετοχή στη σύγκρουση, ενώ ορισμένες έχουν επικρίνει την αρχική αμερικανοϊσραηλινή επίθεση που προκάλεσε τον ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο.
Ωστόσο, οι κυβερνήσεις ανησυχούν βαθιά ότι ένας παρατεταμένος αποκλεισμός των Στενών θα εκτοξεύσει το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, επιδεινώνοντας τα οικονομικά προβλήματα της ηπείρου και αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση σε ήδη επιβαρυμένους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου στα 100 δολάρια το βαρέλι από περίπου 60 δολάρια στην αρχή του έτους, ενώ οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 75% την ίδια περίοδο.
Η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα διαθέτουν πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της ναυτικής αποστολής προστασίας της ΕΕ Aspides. Ωστόσο, κανένα ευρωπαϊκό ναυτικό δεν είναι διατεθειμένο να συνοδεύσει πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ, δήλωσαν οι αξιωματούχοι, εάν υπάρχει κίνδυνος επίθεσης, από φόβο ότι θα κλιμακωθεί ο πόλεμος. «Πρέπει να υπάρχει ένα επιτρεπτό περιβάλλον», είπε ο πρώτος αξιωματούχος.
Ένας δεύτερος αξιωματούχος, που αρνήθηκε να κατονομάσει ποιες χώρες βρίσκονται σε συζητήσεις με την Τεχεράνη, δήλωσε ότι άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν εκφράσει αντίθεση στις προσπάθειες προσέγγισης. «Κάποιοι πιστεύουν ότι πρέπει να μιλήσουμε με τους Ιρανούς. Αλλά [τα κράτη της ΕΕ] έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις γι’ αυτό, γεγονός που το κάνει πιο περίπλοκο», είπε.
Η Βρετανία δεν συνομιλεί απευθείας με το Ιράν για την πρόσβαση στα Στενά, σύμφωνα με Βρετανούς αξιωματούχους. Ωστόσο, η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Ιβέτ Κούπερ, η οποία πραγματοποιεί επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία, συζητά με τα κράτη του Κόλπου για τη συνέχιση της προμήθειας πετρελαίου.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι το Παρίσι θα ήταν διατεθειμένο να συμμετάσχει στη συνοδεία πλοίων εάν η σύγκρουση αποκλιμακωθεί.
Εκπρόσωπος του Ελιζέ παρέπεμψε τους FT σε ανάρτηση του Μακρόν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την περασμένη εβδομάδα, στην οποία ανέφερε ότι είχε μιλήσει με τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, και του τόνισε ότι η Τεχεράνη «πρέπει να εγγυηθεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ώστε να τερματιστεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ».
Εκπρόσωπος της ιταλικής κυβέρνησης δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα σχολιασμού από τους FT.
Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο δήλωσε σε συνέντευξή του στην Corriere della Sera που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή: «Προσπαθούμε να κάνουμε την Ευρώπη να μιλήσει με μία ενιαία, κοινή φωνή (…) προωθώντας δύο βασικά σημεία. Το πρώτο είναι να ζητήσουμε επισήμως (…) να επιτραπεί σε πλοία από χώρες που δεν βρίσκονται σε πόλεμο να περνούν από τα Στενά του Ορμούζ».
Διαφωνία Μερτς για την απόφαση Τραμπ με το ρωσικό πετρέλαιο
Στο μεταξύ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επέκρινε σήμερα Παρασκευή την απόφαση των ΗΠΑ να χαλαρώσει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, προκειμένου να αναχαιτιστεί η άνοδος των τιμών στο πετρέλαιο.
«Πιστεύουμε ότι είναι λάθος να χαλαρώσουμε τις κυρώσεις τώρα, για οποιονδήποτε λόγο», είπε ο Μερτς σε δηλώσεις του κατά τη διάρκεια επίσκεψης στη Νορβηγία. «Το πρόβλημα στη διεθνή αγορά πετρελαίου είναι η τιμή και όχι η ποσότητα του διαθέσιμου πετρελαίου», συμπλήρωσε ο Μερτς.
Την κριτική αυτήν, σύμφωνα με τον Γερμανό καγκελάριο, συμμερίστηκαν έξι από τις εφτά χώρες της ομάδας G7 στη βιντεοσύσκεψη που πραγματοποιήθηκε για το θέμα αυτό με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Είχε προηγηθεί η απόφαση των ΗΠΑ να χορηγήσει άδεια για την πώληση ρωσικού αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου μέχρι τις 11 Απριλίου λόγω των αυξανόμενων τιμών του πετρελαίου που προέκυψαν από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι η χορήγηση άδειας είχε ως στόχο να «αυξηθεί η παγκόσμια εμβέλεια των υφιστάμενων αποθεμάτων» και εκτίμησε ότι το μέτρο δεν θα σημάνει «σημαντικό οικονομικό όφελος» για τη ρωσική κυβέρνηση.
Αντίθετα, «έξι χώρες της ομάδας G7 κατέστησαν σαφές ότι είναι το λάθος μήνυμα», είπε στο Βερολίνο ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος, Σεμπάστιαν Χίλε.
Η πίεση στη Ρωσία πρέπει να διατηρηθεί και η Ουκρανία «δεν πρέπει να βγει από την ατζέντα», τόνισε ο εκπρόσωπος, παραπέμποντας στη διαπραγμάτευση ενός νέου πακέτου κυρώσεων της ΕΕ στη Ρωσία εξαιτίας του συνεχιζόμενου πολέμου κατά της Ουκρανίας.
