Σημαντικό οικονομικό πλήγμα έχει υποστεί το Ισραήλ εξαιτίας των συνεχόμενων πολεμικών συγκρούσεων των τελευταίων ετών, με το συνολικό κόστος να ξεπερνά τα 57 δισ. δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν στην ετήσια έκθεση της κεντρικής τράπεζας της χώρας.
Η έκθεση της Τράπεζας του Ισραήλ για το 2025 αποτυπώνει με σαφήνεια το οικονομικό βάρος που προκάλεσε η σχεδόν αδιάκοπη κατάσταση σύγκρουσης.
Συγκεκριμένα, η ισραηλινή οικονομία έχασε το 8,6% του ετήσιου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) μέσα σε διάστημα δύο ετών, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 177 δισεκατομμύρια σέκελ.
Τα στοιχεία αυτά αφορούν κυρίως τον πόλεμο με τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, ο οποίος ξεκίνησε μετά την επίθεση της οργάνωσης το 2023 και διήρκεσε έως την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός τον Οκτώβριο του 2025.
Παράλληλα, συνυπολογίζονται και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο, οι οποίες επιβάρυναν περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
Δεν περιλαμβάνεται το κόστος επίθεσης στο Ιράν
Ωστόσο, τα συγκεκριμένα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν το κόστος της συνεχιζόμενης σύγκρουσης με το Ιράν, η οποία βρίσκεται ήδη στην τέταρτη εβδομάδα της.
Η νέα αυτή φάση της έντασης χαρακτηρίζεται από καθημερινούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς από την ισραηλινή πλευρά, καθώς και από αντίποινα, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στον κρατικό προϋπολογισμό.
Μάλιστα, η ισραηλινή κυβέρνηση ενέκρινε πρόσφατα αναθεωρημένο προϋπολογισμό για το 2026, προσθέτοντας περίπου 13 δισεκατομμύρια δολάρια για την κάλυψη των πολεμικών δαπανών. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι το οικονομικό αποτύπωμα της σύγκρουσης όχι μόνο συνεχίζεται αλλά και ενδέχεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα.
Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Αμίρ Γιαρόν, υπογράμμισε ότι πριν από την τρέχουσα κρίση η χώρα προσδοκούσε ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 5,2% και δημοσιονομικό έλλειμμα στο 3,9% του ΑΕΠ, στόχοι που θα συνέβαλλαν στη σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους.
Ωστόσο, οι νέες συνθήκες αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση του ελλείμματος και πιθανή αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων ανάπτυξης, με αποτέλεσμα την επιδείνωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.
Επιπλέον, σύμφωνα με την ίδια έκθεση, η σύντομη αλλά έντονη σύγκρουση 12 ημερών με το Ιράν τον περασμένο Ιούνιο προκάλεσε απώλεια της τάξης του 0,3% του ΑΕΠ, επιβεβαιώνοντας ότι ακόμη και βραχυχρόνιες στρατιωτικές αναμετρήσεις έχουν άμεσο οικονομικό αντίκτυπο.
Πέρα από τα δημοσιονομικά μεγέθη, ο πόλεμος είχε και ευρύτερες συνέπειες. Η στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα προκάλεσε σοβαρή ανθρωπιστική κρίση, με χιλιάδες θύματα μεταξύ των Παλαιστινίων και εκτεταμένες καταστροφές σε υποδομές.
Παράλληλα, επιδείνωσε τις διεθνείς σχέσεις του Ισραήλ με αρκετές χώρες, ιδιαίτερα στην Ευρώπη.
Μειώθηκαν δραστικά οι εξαγωγές του Ισραήλ προς Ευρώπη
Ενδεικτικό είναι ότι οι εξαγωγές προς οκτώ κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία διατύπωσαν πιο επικριτική στάση απέναντι στο Ισραήλ, παρουσίασαν σημαντική μείωση.
Συγκεκριμένα, μειώθηκαν κατά περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια το 2024 και κατά 1,5 δισεκατομμύριο το 2025. Αντίθετα, το εμπόριο με άλλες χώρες αυξήθηκε, γεγονός που, σύμφωνα με τους αναλυτές της κεντρικής τράπεζας, υποδηλώνει ότι οι πολιτικές θέσεις επηρεάζουν άμεσα τις εμπορικές ροές.
Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας οικονομίας που δοκιμάζεται έντονα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Η παρατεταμένη αστάθεια όχι μόνο επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά, αλλά επηρεάζει και την εμπιστοσύνη των επενδυτών, την εξωτερική εμπορική δραστηριότητα και τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης της χώρας.
Καθώς οι συγκρούσεις συνεχίζονται και οι γεωπολιτικές εντάσεις παραμένουν υψηλές, το οικονομικό κόστος για το Ισραήλ αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω, καθιστώντας σαφές ότι οι συνέπειες του πολέμου εκτείνονται πολύ πέρα από το πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
