Στο ΝΑΤΟ οι αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης φουσκώνουν. Η Ευρώπη και ο Καναδάς ενισχύουν δυναμικά τις αμυντικές τους δαπάνες, ανταποκρινόμενοι στις πιέσεις των ΗΠΑ και στις αυξανόμενες γεωπολιτικές απειλές, ενώ οι εσωτερικές εντάσεις στο ΝΑΤΟ αναδεικνύουν τις προκλήσεις συνοχής της Συμμαχίας.
Οι ευρωπαϊκοί σύμμαχοι του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες κατά σχεδόν 20% για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το 2025, ανταποκρινόμενοι στις πιέσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και στις αυξανόμενες απειλές από τη Ρωσία, μεταδίδει το Bloomberg.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που δημοσιοποίησε την Πέμπτη η Συμμαχία, η αύξηση αυτή αντιστοιχεί σε επιπλέον 574 δισ. δολάρια σε σχέση με το 2024.
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι χώρες όπως η Πολωνία, τα κράτη της Βαλτικής και αρκετά σκανδιναβικά κράτη ξεπερνούν πλέον τις ΗΠΑ ως προς τις αμυντικές δαπάνες σε ποσοστό του ΑΕΠ.
ΝΑΤΟ και μετατόπιση ισορροπιών εντός της Συμμαχίας
Η αύξηση αυτή αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη μεταβολή στην εσωτερική ισορροπία του ΝΑΤΟ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες κυριαρχούσαν επί δεκαετίες στη Συμμαχία, όμως ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει αυτόν τον ρόλο, ασκώντας πίεση στους συμμάχους να ενισχύσουν τις δικές τους στρατιωτικές δυνατότητες.
Ταυτόχρονα, οι ευρωπαϊκές χώρες ανησυχούν ότι η Ρωσία ενδέχεται να στραφεί εναντίον τους μετά την ολοκλήρωση του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι «για πολύ καιρό οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς βασίζονταν υπερβολικά στη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ», προσθέτοντας ότι πλέον παρατηρείται «πραγματική αλλαγή νοοτροπίας».
ΝΑΤΟ και οι στόχοι Τραμπ για 5% του ΑΕΠ
Ήδη χώρες όπως η Πολωνία, η Λιθουανία και η Λετονία έχουν ξεπεράσει τον νέο στόχο του Τραμπ για δαπάνες 3,5% του ΑΕΠ σε στρατιωτικό εξοπλισμό και προσωπικό — επίπεδο που οι ίδιες οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη επιτύχει.
Ο στόχος αυτός αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που προβλέπει συνολικές αμυντικές δαπάνες 5% του ΑΕΠ έως το 2035, συμπεριλαμβανομένου 1,5% για τομείς όπως η κυβερνοασφάλεια και οι υποδομές.
Η συμφωνία του 2025, κατά το πρώτο έτος της θητείας του Ρούτε, θεωρείται ορόσημο για το ΝΑΤΟ, το οποίο έχει αναζωογονηθεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Το ΝΑΤΟ μετασχηματίζει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία
Η αύξηση των δαπανών έχει ήδη αρχίσει να μεταμορφώνει την Ευρώπη, της οποίας η αμυντική βιομηχανία παρέμενε σε μεγάλο βαθμό υποτονική μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Η στρατηγική του Ρούτε να κατευνάσει και να «κολακεύσει» τον Ντόναλντ Τραμπ έχει προκαλέσει κατά καιρούς δυσαρέσκεια μεταξύ των συμμάχων, ωστόσο συνέβαλε στη διατήρηση της αμερικανικής δέσμευσης στο ΝΑΤΟ.
Το ΝΑΤΟ διχάζεται για τον πόλεμο με το Ιράν
Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν δοκιμάζει πλέον τη συνοχή της Συμμαχίας.
Ο Ρούτε έχει στηρίξει ανοιχτά τις επιθέσεις των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν διαθέτει «όλο και πιο επικίνδυνες δυνατότητες» για τους συμμάχους.
Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εκφράζουν έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο εμπλοκής τους στη σύγκρουση, δημιουργώντας εσωτερικές τριβές.
Παράλληλα, Ευρωπαίοι ηγέτες απέρριψαν δημόσια την απαίτηση του Τραμπ να συμβάλουν άμεσα στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής μόνο μετά την αποκλιμάκωση των συγκρούσεων.
ΝΑΤΟ και εντάσεις ενόψει της συνόδου κορυφής
Οι διαφωνίες αυτές ενδέχεται να σκιάσουν τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο, η οποία είχε σχεδιαστεί για να αναδείξει την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Συμμαχίας προς ικανοποίηση του Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανήλθε με επικριτικές δηλώσεις, υποστηρίζοντας ότι τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ «δεν έκαναν απολύτως τίποτα» για να βοηθήσουν απέναντι στο Ιράν.
«Οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται τίποτα από το ΝΑΤΟ — αλλά να μην ξεχαστεί αυτή η πολύ σημαντική στιγμή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη ένταση στις διατλαντικές σχέσεις, ακόμη και σε μια περίοδο που η Συμμαχία εμφανίζεται στρατιωτικά ισχυρότερη από ποτέ.
