Οι εξελίξεις στον πόλεμο της Ουκρανίας φαίνεται να επεκτείνονται γεωπολιτικά, καθώς η συνεργασία Ρωσίας–Ιράν αποκτά νέα διάσταση. Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν ανησυχία ότι η Μόσχα ενισχύει στρατιωτικά την Τεχεράνη με drone και πληροφορίες.
Το ΝΑΤΟ ανέφερε πως τα αμερικανικά οπλικά συστήματα που χρηματοδοτήθηκαν από τους συμμάχους του Κιέβου στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας PURL (σ.σ. Prioritised Ukraine Requirements List – δηλ. Λίστα Προτεραιοποιημένων Απαιτήσεων για την Ουκρανία) έχουν παραδοθεί ή κατευθύνονται στην Ουκρανία.
Εκπρόσωπος Τύπου της Συμμαχίας προέβη σε αυτήν τη δήλωση ύστερα από δημοσίευμα της εφημερίδας Washington Post και σχόλια στους New York Times, που αναφέρουν ότι το Πεντάγωνο εξετάζει το ενδεχόμενο να κατευθύνει στη Μέση Ανατολή όπλα που προορίζονταν για την Ουκρανία, λόγω των αυξημένων αναγκών των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.
«Όλα όσα έχουν χρηματοδοτήσει σύμμαχοι και εταίροι στο ΝΑΤΟ μέσω του PURL έχουν παραδοθεί ή κατευθύνονται στην Ουκρανία», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου Άλισον Χαρτ.
Ουκρανία και φόβοι και σύγκλιση Ρωσίας–Ιράν
Οι ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται ολοένα και πιο ανήσυχες ότι η Ρωσία ετοιμάζεται να παραδώσει προηγμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Ιράν, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στον πόλεμο κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, μετέδιδαν νωρίτερα οι New York Times.
Η στρατηγική αυτή σύγκλιση μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης δεν αποτελεί νέα εξέλιξη, αλλά εμβαθύνθηκε σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Στο ουκρανικό μέτωπο, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν αξιοποιήσει εκτενώς ιρανικά drones, ενώ οι δύο χώρες συνεργάστηκαν στενά για την παράκαμψη των δυτικών κυρώσεων, κυρίως μέσω εξαγωγών πετρελαίου.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, μετά την έναρξη των επιθέσεων ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, η Ρωσία φέρεται να παρέχει πληροφορίες στην Τεχεράνη, συμπεριλαμβανομένων δορυφορικών δεδομένων για αμερικανικές βάσεις και πιθανούς στόχους στη Μέση Ανατολή.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν εντοπίσει μεταφορά drones και κρίσιμων πληροφοριών από τη Ρωσία προς το Ιράν, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν σε επιθέσεις κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων και περιφερειακών στόχων.
Σε συνέντευξή του, υποστήριξε ότι η Μόσχα έχει ήδη μεταφέρει drones που παράγονται με ιρανικές άδειες, ενισχύοντας περαιτέρω την επιχειρησιακή ικανότητα της Τεχεράνης.
Δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η Ρωσία βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση μιας σταδιακής αποστολής drones, αλλά και ανθρωπιστικού υλικού, όπως φάρμακα και τρόφιμα, προς το Ιράν.
Παρά τις πληροφορίες αυτές, αξιωματούχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το αν οι παραδόσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη. Παράλληλα, το Κρεμλίνο διαψεύδει κατηγορηματικά τα σχετικά δημοσιεύματα, χαρακτηρίζοντάς τα «ψευδή».
Η Μόσχα είχε ήδη αρνηθεί προηγούμενες αναφορές ότι είχε ενισχύσει τα ιρανικά drones με προηγμένα συστήματα επικοινωνίας και πλοήγησης.
Επιπτώσεις στο πεδίο μάχης και στη βιομηχανία όπλων
Οι εγκαταστάσεις παραγωγής drones και βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν έχουν αποτελέσει βασικούς στόχους των αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, μια πιθανή ρωσική ενίσχυση θα μπορούσε να καλύψει τα κενά που δημιουργούνται από τις καταστροφές.
Η ίδια η Ρωσία έχει ήδη αναπτύξει σημαντική παραγωγική ικανότητα στον τομέα των drones, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία που απέκτησε από το Ιράν. Η μονάδα παραγωγής στην περιοχή Γιελαμπούγκα, στο Ταταρστάν, εξελίχθηκε από μια αρχική γραμμή συναρμολόγησης σε μια πλήρως ανεπτυγμένη βιομηχανική εγκατάσταση.
Από την παραγωγή περίπου 100 drones τον μήνα στις αρχές του 2023, η μονάδα έχει πλέον τη δυνατότητα να κατασκευάζει χιλιάδες, με σημαντικές τεχνολογικές βελτιώσεις και ενσωμάτωση ρωσικών συστημάτων.
Ουκρανία, γεωπολιτική και ενεργειακές ισορροπίες
Η στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας–Ιράν δημιουργεί σύνθετες γεωπολιτικές προκλήσεις, ιδιαίτερα για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κατάσταση καθίσταται ακόμη πιο περίπλοκη από το γεγονός ότι ο πόλεμος με το Ιράν έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις πιέσεις στις αγορές ενέργειας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε πρόσφατα σε χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη και την Ουκρανία.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα παράδοξο: οι ίδιες ροές εσόδων που ενισχύουν τη ρωσική πολεμική μηχανή στην Ουκρανία ενδέχεται να χρησιμοποιούνται και για τη στήριξη του Ιράν.
Η Τεχεράνη είχε στηρίξει τη Μόσχα σε κρίσιμη φάση του πολέμου στην Ουκρανία
Η συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Ιράν φαίνεται να λειτουργεί ως αμοιβαία ανταλλαγή στρατιωτικής υποστήριξης. Η Τεχεράνη είχε στηρίξει τη Μόσχα σε κρίσιμη φάση του πολέμου στην Ουκρανία, παρέχοντας εκατοντάδες drones Shahed-136.
Σήμερα, η Ρωσία φαίνεται να ανταποδίδει, ενισχύοντας την ιρανική στρατιωτική ικανότητα σε μια νέα σύγκρουση με δυτικές δυνάμεις, αναφέρουν αναλυτές στους New Yotk Times.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την εικόνα ενός ευρύτερου γεωπολιτικού άξονα που περιλαμβάνει, πέραν της Ρωσίας και του Ιράν, και άλλες χώρες όπως η Βόρεια Κορέα και η Κίνα, δημιουργώντας ένα νέο πλαίσιο αντιπαράθεσης με τη Δύση.
Η σύνδεση του πολέμου στην Ουκρανία με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτυπώνει τη μετάβαση σε ένα πιο κατακερματισμένο και πολυπολικό διεθνές σύστημα, όπου οι περιφερειακές συγκρούσεις διαπλέκονται όλο και περισσότερο με τις μεγάλες γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις.
