Η Αυστραλία προχωρά σε έκτακτα μέτρα στήριξης για τα καύσιμα για να περιορίσει τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, καθώς οι διεθνείς τιμές εκτινάσσονται λόγω της έντασης στον Περσικό Κόλπο. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα καύσιμα και το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης.
Η κυβέρνηση της Αυστραλίας ανακοίνωσε την προσωρινή μείωση κατά 50% του φόρου στα καύσιμα, σε μια προσπάθεια να προστατεύσει τους καταναλωτές από την εκτίναξη των διεθνών τιμών ενέργειας, η οποία συνδέεται με την κλιμάκωση της σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο.
Ο πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι δήλωσε από την Καμπέρα ότι η επιβάρυνση σε βενζίνη και ντίζελ θα μειωθεί κατά περίπου 26 σεντ Αυστραλίας (0,18 δολάρια) ανά λίτρο από την Τετάρτη. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το μέτρο αυτό θα μειώσει το κόστος πλήρωσης ενός ρεζερβουάρ 65 λίτρων κατά σχεδόν 19 δολάρια Αυστραλίας.
«Όσο περισσότερο διαρκεί αυτός ο πόλεμος, τόσο χειρότερες θα είναι οι επιπτώσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αλμπανέζι, ανακοινώνοντας ότι η μείωση του φόρου θα ισχύσει για τρεις μήνες.
Καύσιμα και κόστος ζωής: Πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Παράλληλα, η κυβέρνηση θα μειώσει και τις επιβαρύνσεις για βαρέα οχήματα, όπως φορτηγά και λεωφορεία, για το ίδιο χρονικό διάστημα, ενώ θα καθυστερήσει προγραμματισμένη αύξηση των σχετικών τελών κατά έξι μήνες.
Οι τιμές των καυσίμων έχουν εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς η αυξημένη ζήτηση —σε μεγάλο βαθμό λόγω πανικού— οδήγησε ακόμη και σε ελλείψεις, ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές. Ορισμένα πρατήρια καυσίμων ανέφεραν ότι εξάντλησαν τα αποθέματά τους, εντείνοντας την ανησυχία των πολιτών.
Η κυβέρνηση κάλεσε τους οδηγούς να αποφεύγουν τις υπερβολικές αγορές, επισημαίνοντας ότι τα επίπεδα εισαγωγών καυσίμων παραμένουν κανονικά, παρά την ακύρωση ορισμένων φορτίων.
Καύσιμα: Δημοσιονομικό κόστος και επιπτώσεις στον πληθωρισμό
Το συνολικό κόστος των μέτρων εκτιμάται σε περίπου 2,55 δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών Τζιμ Τσάλμερς. Ο ίδιος ανέφερε ότι η παρέμβαση αναμένεται να μειώσει τον δείκτη τιμών καταναλωτή κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες.
Ωστόσο, ο πληθωρισμός είχε ήδη αρχίσει να αυξάνεται από τα μέσα του προηγούμενου έτους. Ο Τσάλμερς είχε προειδοποιήσει νωρίτερα ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει το 4,5%, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών ενέργειας, υπερβαίνοντας σημαντικά τον στόχο της κεντρικής τράπεζας.
Παρά τη βραχυπρόθεσμη ανακούφιση, οι αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα των μέτρων.
Προοπτικές επιτοκίων και οικονομικές ανησυχίες
Η επικεφαλής οικονομολόγος της Westpac Banking Corp., Λούσι Έλις, αναθεώρησε προς τα πάνω τις εκτιμήσεις της για τα επιτόκια της κεντρικής τράπεζας της Αυστραλίας. Πλέον προβλέπει τρεις επιπλέον αυξήσεις εντός του έτους, που θα οδηγήσουν το βασικό επιτόκιο στο 4,85% — το υψηλότερο επίπεδο από το 2008.
Όπως σημείωσε, η μείωση του φόρου «βελτιώνει τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό», ωστόσο δεν αλλάζει ουσιαστικά τη συνολική εικόνα, καθώς η κορύφωση του δείκτη τιμών καταναλωτή εκτιμάται στο 5,4% σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο.
Επιπλέον, η παρέμβαση δεν επηρεάζει άλλες κατηγορίες προϊόντων που συνδέονται με το πετρέλαιο, όπως τα αεροπορικά καύσιμα.
Ιστορικό προηγούμενο και νέα ενεργειακή κρίση
Η τελευταία φορά που η Αυστραλία προχώρησε σε αντίστοιχη μείωση του φόρου στα καύσιμα ήταν το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όταν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου είχαν επίσης εκτοξευθεί. Τότε, το μέτρο είχε ισχύ έξι μηνών.
Σήμερα, οι τιμές έχουν ξεπεράσει κάθε προηγούμενο των τελευταίων δύο δεκαετιών. Το ντίζελ ξεπέρασε τα 2,82 δολάρια Αυστραλίας ανά λίτρο, ενώ η βενζίνη πλησιάζει τα 2,40 δολάρια, με τις αγροτικές περιοχές να πλήττονται δυσανάλογα.
Στην πολιτεία της Νέας Νότιας Ουαλίας, ο πρωθυπουργός Κρις Μινς δήλωσε ότι δεκάδες πρατήρια έχουν ξεμείνει από καύσιμα, με 75 να μην διαθέτουν καθόλου και 242 να έχουν εξαντλήσει το ντίζελ.
Επιπτώσεις σε οικονομία και παραγωγή
Η κρίση στα καύσιμα επηρεάζει άμεσα κρίσιμους τομείς της οικονομίας, όπως η γεωργία και η εξόρυξη. Ο κτηνοτρόφος Νιλ Μπέικερ από τη βόρεια Νέα Νότια Ουαλία εκτίμησε ότι η αύξηση του κόστους καυσίμων θα οδηγήσει σε επιβάρυνση έως και 20 δολάρια ανά ζώο.
Όπως ανέφερε, το ντίζελ αποτελεί βασικό αγαθό για τη λειτουργία των αγροτικών εκμεταλλεύσεων: «Χωρίς αυτό δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε τα τρακτέρ, να μεταφέρουμε ζώα ή να διακινήσουμε λιπάσματα».
Ορισμένες πολιτείες έχουν ήδη ανακοινώσει δωρεάν δημόσιες συγκοινωνίες, προκειμένου να στηρίξουν όσους δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος καυσίμων. Παράλληλα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεσμεύθηκε να καλύψει το κόστος πρόσθετων εισαγωγών καυσίμων από τον ιδιωτικό τομέα.
