Η εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν δεν επηρεάζει μόνο τη Μέση Ανατολή, αλλά αναδιαμορφώνει και τις παγκόσμιες ισορροπίες ισχύος, με την Κίνα να παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση των ΗΠΑ.
Για το Πεκίνο, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι απλώς η έκβαση της σύγκρουσης, αλλά η διάρκειά της: ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να αποδειχθεί στρατηγικό δώρο, προσφέροντας τον πιο πολύτιμο πόρο για την κινεζική ηγεσία — χρόνο για τις προσωπικές της επιδιώξεις και ειδικά στο θέμα της Ταϊβάν, επισημαίνει ανάλυση της Washington Post.
Η Κίνα έχει βρεθεί για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες στο περιθώριο μιας μεγάλης γεωπολιτικής σύγκρουσης, καθώς η Ουάσιγκτον πλήττει ξανά και βαρύτατα το Ιράν, έναν από τους βασικούς διπλωματικούς της εταίρους.
Παρά τη σκληρή ρητορική καταδίκης και τις εκκλήσεις για σεβασμό της κυριαρχίας, το Πεκίνο δεν έχει προσφέρει ουσιαστική στρατιωτική, οικονομική ή διπλωματική στήριξη στην Τεχεράνη.
Η στάση αυτή αποτυπώνει λιγότερο μια συνειδητή στρατηγική αυτοσυγκράτησης και περισσότερο τους αντικειμενικούς περιορισμούς της κινεζικής ισχύος.
Η Κίνα δεν είναι ακόμα έτοιμη
Παρά τη φιλοδοξία της για παγκόσμια ηγεσία, η Κίνα δεν διαθέτει ακόμη τα μέσα να προβάλει στρατιωτική ισχύ στον Περσικό Κόλπο, ούτε ένα δίκτυο συμμαχιών ικανό να επηρεάσει την έκβαση μιας τέτοιας σύγκρουσης.
Ταυτόχρονα, το Πεκίνο αποφεύγει μια άμεση αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι διμερείς σχέσεις έχουν σταθεροποιηθεί μετά τον σκληρό αλλά νωπό εμπορικό πόλεμο του προηγούμενου έτους.
Ωστόσο, η κινεζική ηγεσία αντλεί κρίσιμα συμπεράσματα. Από τη μία πλευρά, διαπιστώνει ότι η αμερικανική στρατιωτική ισχύς παραμένει ικανή να ανατρέπει δεκαετίες επενδύσεων ήπιας ισχύος μέσα σε λίγες ημέρες.
Από την άλλη, ενισχύεται η αντίληψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν έναν απρόβλεπτο και δυνητικά αποσταθεροποιητικό παράγοντα, τον οποίο η Κίνα οφείλει να αντιμετωπίσει με μεγαλύτερη αυτάρκεια.
Η απάντηση του Πεκίνου είναι ήδη σε εξέλιξη. Η χώρα επιταχύνει την ενίσχυση της βιομηχανικής της βάσης, θωρακίζει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και επενδύει στην ενεργειακή της ασφάλεια, μειώνοντας την εξάρτησή της από εξωτερικούς παράγοντες.
Στο στρατιωτικό επίπεδο, ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός μελετά λεπτομερώς την εξέλιξη του πολέμου, αναλύοντας τον τρόπο με τον οποίο οι αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις εξουδετερώνουν τα ιρανικά αντιαεροπορικά συστήματα και συντονίζουν πλήγματα υψηλής ακρίβειας.
«Πρόβα» για την υπόθεση Ταϊβάν
Η μελέτη αυτή δεν είναι θεωρητική. Τα συμπεράσματα ενσωματώνονται άμεσα στον σχεδιασμό για πιθανά μελλοντικά σενάρια, με κυριότερο εκείνο της Ταϊβάν. Για το Πεκίνο, η σύγκρουση στο Ιράν λειτουργεί ως «πρόβα» για το πώς θα μπορούσε να αντιδράσει η Ουάσιγκτον σε μια κρίση στον Ινδο-Ειρηνικό.
Στο οικονομικό πεδίο, οι επιπτώσεις είναι άμεσες αλλά διαχειρίσιμες. Το Ιράν προμηθεύει την Κίνα με περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 13% των συνολικών εισαγωγών της. Επιπλέον, περίπου το 50% των κινεζικών εισαγωγών πετρελαίου διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ, καθιστώντας την περιοχή κρίσιμη για την ενεργειακή της ασφάλεια.
Τα στρατηγικά αποθέματα της Κίνας
Παρά τους κινδύνους, το Πεκίνο έχει προετοιμαστεί. Διαθέτει αποθηκευτική ικανότητα περίπου 1,2 δισεκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, τόσο σε στρατηγικά όσο και σε εμπορικά αποθέματα. Ακόμη και αν οι δεξαμενές δεν είναι πλήρως γεμάτες, μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες της χώρας για αρκετούς μήνες, απορροφώντας τους κραδασμούς μιας πιθανής διαταραχής.
Η πραγματική ευπάθεια της Κίνας δεν εντοπίζεται στην επάρκεια, αλλά στο κόστος. Το ιρανικό πετρέλαιο πωλείται συνήθως με έκπτωση 8 έως 10 δολάρια ανά βαρέλι.
Η απώλεια αυτού του πλεονεκτήματος θα μπορούσε να επιβαρύνει τα κινεζικά διυλιστήρια με πάνω από 4 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Ωστόσο, ακόμη και αυτό θεωρείται διαχειρίσιμο, περισσότερο ως οικονομική ενόχληση παρά ως στρατηγική απειλή.
Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις επηρεάζουν και το διπλωματικό πεδίο. Η αναβολή της συνάντησης μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Σι Τζινπίνγκ, που ήταν προγραμματισμένη για τα τέλη Μαρτίου στο Πεκίνο, αντικατοπτρίζει τη μετατόπιση της προσοχής της Ουάσιγκτον προς τη διαχείριση της κρίσης.
Προς το παρόν έχει προγραμματιστεί εκ νέου για τα μέσα Μαϊου. Για την κινεζική πλευρά, η καθυστέρηση αυτή προσφέρει έναν βαθμό διπλωματικής άνεσης, αποφεύγοντας μια αμήχανη συγκυρία.
Παράλληλα, το Πεκίνο έχει κάθε λόγο να διατηρήσει την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία που επιτεύχθηκε τον Οκτώβριο, καθώς αυτή προσφέρει σταθερότητα στις αγορές και μειώνει τον κίνδυνο νέων κυρώσεων σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης.
Διάρκεια πολέμου και στρατηγική ισορροπία
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: πώς θα επηρεάσει η διάρκεια του πολέμου τη στρατηγική ισορροπία; Ένας σύντομος και αποφασιστικός πόλεμος, στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτυγχάνουν τους στόχους τους, θα ενισχύσει την αποτρεπτική τους ισχύ.
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να λειτουργήσει αποθαρρυντικά για την Κίνα, περιορίζοντας την προθυμία της να κινηθεί επιθετικά έναντι της Ταϊβάν.
Αντίθετα, ένα παρατεταμένο αδιέξοδο, που θα απορροφήσει πόρους, θα ενισχύσει την πολεμική κόπωση και θα περιορίσει την ικανότητα των Ηνωμένων Πολιτειών να ανταποκριθούν σε νέες κρίσεις, θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα στρατηγικό παράθυρο ευκαιρίας για το Πεκίνο.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Κίνα θα είχε τον χρόνο να ενισχύσει περαιτέρω τις στρατιωτικές της δυνατότητες, να θωρακίσει την οικονομία της και να προετοιμαστεί για μια πιθανή αντιπαράθεση στον Ινδο-Ειρηνικό.
Στην ουσία, το μεγαλύτερο διακύβευμα για την Κίνα δεν είναι το ίδιο το Ιράν, αλλά το μήνυμα που θα προκύψει από τη σύγκρουση: κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να επιβάλλουν αποτελέσματα, να διατηρήσουν τη στρατιωτική τους παρουσία και να αποχωρήσουν με τους δικούς τους όρους.
Η διάρκεια του πολέμου μετατρέπεται σε καθοριστικό στρατηγικό πλεονέκτημα. Αν ο πόλεμος στο Ιράν παραταθεί, αυτός ο χρόνος ενδέχεται να περάσει στα χέρια του Πεκίνου, επηρεάζοντας καθοριστικά τις εξελίξεις γύρω από την Ταϊβάν.
