Μία βαθύτερη ρήξη στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ έρχεται στο φως, αφού αυξάνονται οι ευρωπαϊκές χώρες που αρνούνται να διευκολύνουν στρατιωτικές κινήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών που σχετίζονται με τον πόλεμο στο Ιράν. Όπως εξηγεί ο Guardian, οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών, με επίκεντρο την Ιταλία, τη Γαλλία και την Πολωνία, καταδεικνύουν ότι η στήριξη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι πλέον δεδομένη.
Ιταλία: «Όχι» στη χρήση της βάσης στη Σικελία
Στην Ιταλία, η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι βρέθηκε στο επίκεντρο έντονων πιέσεων, τόσο από το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό όσο και από τη διεθνή συγκυρία. Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Άμυνας, η Ρώμη αρνήθηκε να επιτρέψει την προσγείωση αμερικανικών βομβαρδιστικών στη στρατηγικής σημασίας βάση της Σιγκονέλα, η οποία χρησιμοποιείται από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ και αποτελεί κρίσιμο κόμβο του ΝΑΤΟ στη Μεσόγειο.
Η απόφαση δεν ελήφθη εν κενώ. Βασίζεται σε συμφωνίες που χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1950 και περιορίζουν τη χρήση της βάσης σε επιχειρήσεις εφοδιασμού και εκπαίδευσης. Η μεταφορά οπλισμού για ενεργό πολεμική σύγκρουση απαιτεί κοινοβουλευτική έγκριση, διαδικασία που –όπως αναφέρθηκε– δεν τηρήθηκε από την αμερικανική πλευρά. Η χρονική πίεση φέρεται να ήταν καθοριστική. Οι ΗΠΑ ζήτησαν άδεια ενώ τα αεροσκάφη βρίσκονταν ήδη καθ’ οδόν προς τη Σικελία, χωρίς να έχει προηγηθεί η απαραίτητη θεσμική διαδικασία. Αυτό οδήγησε την ιταλική κυβέρνηση να απορρίψει το αίτημα, επικαλούμενη νομικά και πολιτικά εμπόδια.
Στο εσωτερικό, η αντίδραση υπήρξε έντονη. Κόμματα της κεντροαριστεράς ζήτησαν εξηγήσεις για την αυξημένη δραστηριότητα στη βάση μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ενώ έθεσαν ευθέως το ζήτημα της εμπλοκής της Ιταλίας σε μια σύγκρουση που δεν την αφορά άμεσα. Η Ιταλία φιλοξενεί συνολικά επτά αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για πιθανή περαιτέρω εμπλοκή.
Ηχηρή η άρνηση της Γαλλίας
Ακόμη πιο ηχηρό ήταν το μήνυμα από το Παρίσι. Η Γαλλία αρνήθηκε να επιτρέψει τη διέλευση ισραηλινών αεροσκαφών που μετέφεραν αμερικανικά όπλα με προορισμό τον πόλεμο κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, πρόκειται για την πρώτη φορά από την έναρξη της σύγκρουσης που η Γαλλία λαμβάνει μια τέτοια απόφαση, σηματοδοτώντας μια σαφή διαφοροποίηση από τη στάση πλήρους ευθυγράμμισης με τις ΗΠΑ. Αν και δεν υπήρξε επίσημο σχόλιο από την προεδρία ή το υπουργείο Εξωτερικών, η κίνηση ερμηνεύεται ως προσπάθεια αποφυγής άμεσης εμπλοκής και διατήρησης μιας πιο ανεξάρτητης διπλωματικής γραμμής.
Η αντίδραση από την Ουάσιγκτον δεν άργησε, με τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ να εξαπολύει σφοδρή επίθεση κατά της Γαλλίας μέσω του Truth Social, χαρακτηρίζοντας τη στάση της «μη βοηθητική» και προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ «θα το θυμούνται».
Αρνητική σε στρατιωτική αναδιάταξη η Πολωνία
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Πολωνία, η οποία διέψευσε κατηγορηματικά σενάρια περί μεταφοράς συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας Patriot στη Μέση Ανατολή. Παρά δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για ανεπίσημες αμερικανικές πιέσεις, τόσο το υπουργείο Άμυνας όσο και η στρατιωτική ηγεσία της χώρας τόνισαν ότι δεν υπάρχει τέτοιο αίτημα.
Ο υπουργός Άμυνας, Βλαντισλάβ Κοσινιάκ-Καμύς, ξεκαθάρισε ότι τα συστήματα Patriot παραμένουν κρίσιμα για την άμυνα της χώρας και της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ. «Η ασφάλεια της Πολωνίας είναι απόλυτη προτεραιότητα», δήλωσε, αποκλείοντας οποιαδήποτε αναδιάταξη.
Οι εξελίξεις αυτές καταδεικνύουν ότι ο πόλεμος στο Ιράν λειτουργεί ως καταλύτης για την ανάδειξη των διαφορετικών στρατηγικών προτεραιοτήτων εντός της Δύσης. Από τη μία πλευρά, οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη μέγιστη δυνατή υποστήριξη από τους συμμάχους τους, ενώ από την άλλη, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εμφανίζονται ολοένα και πιο επιφυλακτικές απέναντι σε ενέργειες που ενδέχεται να τις εμπλέξουν άμεσα σε μια νέα, αβέβαιη σύγκρουση.
