Έναν μήνα μετά την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αντιφατική και πολυεπίπεδη. Από τη μία πλευρά, η στρατιωτική εκστρατεία των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ παρουσιάζεται ως επιτυχημένη σε επιχειρησιακό επίπεδο. Από την άλλη, η στρατηγική κατεύθυνση παραμένει ασαφής, ενώ το πολιτικό και οικονομικό κόστος αυξάνεται καθημερινά.
Όπως γράφει το Axios, η αμερικανική κυβέρνηση κάνει λόγο για σαρωτική επιτυχία της επιχείρησης «Epic Fury». Ωστόσο, η εξέλιξη του πολέμου —με διαρκείς αλλαγές στόχων και αυξανόμενες επιβαρύνσεις— ενισχύει τα σενάρια ενός παρατεταμένου αδιεξόδου.
Σε καθαρά στρατιωτικούς όρους, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν επιβληθεί σε θάλασσα, αέρα και ξηρά. Σύμφωνα με στοιχεία του Πενταγώνου, μέσα σε 29 ημέρες πραγματοποιήθηκαν περισσότερα από 11.000 πλήγματα και ισάριθμες πολεμικές αποστολές, ενώ καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές πάνω από 150 ιρανικά πλοία. Η αρχική φάση της επιχείρησης πέτυχε να εξουδετερώσει σημαντικό μέρος της ανώτατης στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν, πλήττοντας παράλληλα το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της χώρας.
Operation Epic Fury: March 28th Update pic.twitter.com/WG1adY5YaR
— U.S. Central Command (@CENTCOM) March 28, 2026
Ωστόσο, η συνέχιση της εκστρατείας έχει υψηλό τίμημα. Τουλάχιστον 13 Αμερικανοί στρατιώτες έχουν χάσει τη ζωή τους, εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί, ενώ το κόστος επιχειρήσεων εκτιμάται ότι φτάνει το 1 δισ. δολάρια ημερησίως. Παράλληλα, σημαντικό μέρος στρατιωτικού εξοπλισμού έχει καταστραφεί ή υποστεί φθορές.
Ενδεικτικό της έντασης είναι ότι οι ΗΠΑ έχουν χρησιμοποιήσει περισσότερους από 850 πυραύλους Tomahawk μέσα σε τέσσερις εβδομάδες, σε μια περίοδο που τα αποθέματα ήταν ήδη περιορισμένα. Το Πεντάγωνο ζητά επιπλέον χρηματοδότηση ύψους περίπου 200 δισ. δολαρίων για την αναπλήρωση των αποθεμάτων, χωρίς να είναι βέβαιο ότι θα εγκριθεί από το Κογκρέσο.
Την ίδια στιγμή, το Ιράν εξακολουθεί να απαντά με πυραυλικές επιθέσεις στην ευρύτερη περιοχή. Μία ημέρα μετά τη δήλωση του Αμερικανού υπουργού Άμυνας ότι ο ιρανικός στρατός έχει «εξουδετερωθεί», πυραυλική επίθεση έπληξε αμερικανική βάση στη Σαουδική Αραβία, τραυματίζοντας 29 στρατιώτες και προκαλώντας ζημιές σε στρατιωτικά αεροσκάφη. Παράλληλα, αναφορές κάνουν λόγο για σοβαρές ζημιές σε πολλές από τις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.
Σε στρατηγικό επίπεδο, η εικόνα είναι ακόμη πιο σύνθετη. Η εξουδετέρωση της ιρανικής ηγεσίας, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, δεν οδήγησε σε αποσταθεροποίηση του καθεστώτος ούτε σε αλλαγή της στάσης του απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο βασικός στόχος του πολέμου —η εξάλειψη της πυρηνικής απειλής— παραμένει ανοιχτός, με την Ουάσιγκτον να εξετάζει πλέον ακόμη και το ενδεχόμενο χερσαίας επιχείρησης για τον έλεγχο εμπλουτισμένου ουρανίου.
Ιρανοί υποστηρικτές του Αγιατολάχ Χαμενεΐ αφήνουν λουλούδια στη μνήμη του © EPA/MAXIM SHIPENKOV
Παράλληλα, ο έλεγχος του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες της σύγκρουσης. Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στις αγορές ενέργειας, επιβαρύνοντας τις σχέσεις των ΗΠΑ με συμμάχους και δημιουργώντας τον κίνδυνο μιας ευρύτερης, μακροχρόνιας κρίσης.
Η αμερικανική κυβέρνηση απορρίπτει τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι οι βασικοί στόχοι της επιχείρησης επιτυγχάνονται. Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, η ιρανική ναυτική δύναμη έχει αποδυναμωθεί σημαντικά, οι επιθέσεις με drones έχουν μειωθεί δραστικά και μεγάλο μέρος των παραγωγικών υποδομών της χώρας έχει καταστραφεί.
Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, ωστόσο, ο πόλεμος έχει αρχίσει να αφήνει έντονο πολιτικό αποτύπωμα. Η δημοτικότητα του Ντόναλντ Τραμπ καταγράφει πτώση, υποχωρώντας κάτω από το 40% για πρώτη φορά στη δεύτερη θητεία του. Η αύξηση των τιμών των καυσίμων επιβαρύνει περαιτέρω την εικόνα της οικονομικής διαχείρισης.
Η κοινή γνώμη εμφανίζεται ιδιαίτερα αρνητική απέναντι στη σύγκρουση, με πάνω από το 60% των Αμερικανών να διαφωνεί με τον χειρισμό της κρίσης. Ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων του, η στήριξη παρουσιάζει σημαντική κάμψη σε σχέση με την αρχή της θητείας του.
Παρά τις πιέσεις, ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι οι οικονομικές επιπτώσεις είναι προσωρινές και ότι υπάρχουν μέτρα για τον περιορισμό τους. Ο ίδιος ο Τραμπ εμφανίζεται αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι η αποχώρηση από το Ιράν θα οδηγήσει σε ταχεία αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας. Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός πολέμου όπου η στρατιωτική υπεροχή δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε ξεκάθαρη στρατηγική νίκη. Οι ένοπλες δυνάμεις έχουν επιτύχει τους επιχειρησιακούς τους στόχους, αλλά το κρίσιμο ερώτημα -τι συνιστά τελικά «νίκη» σε αυτή τη σύγκρουση- παραμένει αναπάντητο.
