Η Oxfam αποκαλύπτει ότι οι πλουσιότεροι 0,1% του παγκόσμιου πληθυσμού κρύβουν πλούτο 3,55 τρισ. δολαρίων σε φορολογικούς παραδείσους, υπερβαίνοντας την περιουσία του φτωχότερου μισού της ανθρωπότητας, με επιπτώσεις σε ανισότητες, φορολογικά έσοδα και κοινωνική δικαιοσύνη.
Oxfam: Παγκόσμιος πλούτος και offshore κρύπτες
Η Oxfam εκτιμά ότι οι πλουσιότεροι 0,1% της παγκόσμιας κοινωνίας κατέχουν έως και 3,55 τρισ. δολάρια σε offshore λογαριασμούς που διαφεύγουν από τη φορολογική εποπτεία, ξεπερνώντας το σύνολο της περιουσίας του φτωχότερου μισού της ανθρωπότητας. Το ποσό αυτό είναι μεγαλύτερο από το ΑΕΠ της Γαλλίας και διπλάσιο από το συνδυασμένο ΑΕΠ των 44 λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών στον κόσμο.
Η έρευνα της Oxfam, που δημοσιοποιήθηκε με αφορμή τα δέκα χρόνια από τη διαρροή των Panama Papers, δείχνει την αύξηση του συνολικού πλούτου που φυλάσσεται εκτός φορολογικού ελέγχου. Το 2023, οι offshore περιουσίες ανήλθαν σε 13,25 τρισ. δολάρια, ποσό που αντιπροσωπεύει πάνω από 3,2% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Από αυτά, το 80%, δηλαδή περισσότερα από 2,84 τρισ. δολάρια, ανήκουν πιθανότατα στους πλουσιότερους 0,1% των νοικοκυριών.
Η Oxfam για ανισότητα και ατιμωρησία
Ο Κρίστιαν Χάλλουμ, επικεφαλής της Oxfam για θέματα φορολογίας, σχολίασε: «Δεν πρόκειται απλώς για έξυπνη λογιστική – πρόκειται για δύναμη και ατιμωρησία. Όταν εκατομμυριούχοι και δισεκατομμυριούχοι φυλάσσουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε offshore φορολογικούς παραδείσους, τοποθετούν τον εαυτό τους πάνω από τις υποχρεώσεις που δεσμεύουν την υπόλοιπη κοινωνία».
Η έκθεση της Oxfam υπογραμμίζει ότι, παρά τη δημοσιοποίηση των Panama Papers πριν από δέκα χρόνια, οι πλούσιοι συνεχίζουν να συγκεντρώνουν τεράστιες περιουσίες σε κρυφές offshore θέσεις, αποφεύγοντας τον φορολογικό έλεγχο και ενισχύοντας τις κοινωνικές ανισότητες.
Offshore πλούτος και παγκόσμια οικονομία
Η συγκέντρωση πλούτου σε offshore δομές δεν αποτελεί μόνο ηθικό ζήτημα. Επηρεάζει άμεσα τα δημόσια έσοδα, περιορίζει τη δυνατότητα κρατών να επενδύσουν σε υποδομές, υγεία και εκπαίδευση, και επιδεινώνει τις ανισότητες. Η Oxfam τονίζει ότι η δυνατότητα των πλουσίων να μεταφέρουν τεράστιες περιουσίες εκτός της φορολογικής δικαιοδοσίας δημιουργεί ένα σύστημα που ευνοεί τους λίγους σε βάρος των πολλών.
Τα Panama Papers, που αποκαλύφθηκαν το 2013, είχαν φέρει στο φως τον τρόπο με τον οποίο οι υπερπλούσιοι κρύβουν τεράστια κεφάλαια, αλλά δέκα χρόνια μετά η πρακτική αυτή παραμένει διαδεδομένη και η επίδρασή της στην κοινωνική και οικονομική ανισότητα παραμένει τεράστια.
Επιπτώσεις και κοινωνική ευθύνη
Η Oxfam καλεί για αυστηρότερους διεθνείς κανόνες και διαφάνεια, ώστε οι πλούσιοι να μην παρακάμπτουν τις υποχρεώσεις τους προς την κοινωνία. Ο Χάλλουμ σημειώνει: «Η ατιμωρησία αυτή επιτρέπει στους λίγους να κινούνται πέρα από τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται στους πολλούς, ενισχύοντας ένα σύστημα όπου οι ισχυροί καθορίζουν τους κανόνες για τους υπόλοιπους».
Η έκθεση λειτουργεί ως υπενθύμιση για την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας και πολιτικής βούλησης ώστε να αντιμετωπιστεί η διαφυγή κεφαλαίων και να ενισχυθεί η φορολογική δικαιοσύνη, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι κοινωνικές ανισότητες διογκώνονται και οι οικονομικές πιέσεις είναι έντονες για τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα.
Η ανάλυση της Oxfam αποκαλύπτει ένα σοβαρό πρόβλημα παγκόσμιας ανισότητας: οι πλουσιότεροι 0,1% κατέχουν περισσότερο πλούτο σε offshore λογαριασμούς από ό,τι το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας. Η συγκέντρωση πλούτου, η φορολογική ατιμωρησία και οι ανισότητες που προκύπτουν δημιουργούν πιέσεις στην κοινωνία και την οικονομία, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διεθνούς ρύθμισης και διαφάνειας.
