Η απόφαση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να επιβάλει πλήρη ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, συνιστά, το δίχως άλλο, μια δραματική κλιμάκωση που απειλεί να μετατρέψει την ήδη τεταμένη κατάσταση στη Μέση Ανατολή σε μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση χωρίς προηγούμενο.
Σε μια περιοχή όπου οι εχθροπραξίες μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν μετρούν ήδη έξι εβδομάδες, το Bloomberg αναλύει τις παραμέτρους και τους κινδύνους αυτού του εγχειρήματος.
Σύμφωνα με τις αναρτήσεις του Τραμπ και τις επίσημες ανακοινώσεις του αμερικανικού στρατού, ο αποκλεισμός στοχεύει σε κάθε πλοίο που επιχειρεί να προσεγγίσει ή να αποχωρήσει από ιρανικά λιμάνια.
Αν και η Ουάσιγκτον διατείνεται ότι η «ελευθερία της ναυσιπλοΐας» δεν θα παρεμποδιστεί γενικά, στην πράξη το σχέδιο περιλαμβάνει αυστηρές επιθεωρήσεις, αναχαιτίσεις και πιθανές κατασχέσεις σκαφών που συνδέονται με την Τεχεράνη.
Η παρουσία του αμφίβιου πολεμικού πλοίου USS Tripoli, με 3.500 ναύτες και πεζοναύτες, καθώς και stealth μαχητικά, υπογραμμίζει την ετοιμότητα των ΗΠΑ για άμεση επέμβαση. Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν το Πολεμικό Ναυτικό είναι διατεθειμένο να εμπλακεί σε ένα «κυνήγι» δεξαμενόπλοιων στον Ινδικό Ωκεανό, διακινδυνεύοντας μια άμεση πολεμική σύγκρουση που θα τίναζε στον αέρα την εύθραυστη εκεχειρία της περασμένης εβδομάδας.
Η στρατηγική πίσω από τον αποκλεισμό
Για την Ουάσιγκτον, ο αποκλεισμός είναι η απάντηση στον αποτελεσματικό «ασύμμετρο πόλεμο» του Ιράν. Μέχρι σήμερα, η Τεχεράνη κατάφερε να περιορίσει τις διελεύσεις από τις 135 την ημέρα σε μονοψήφιους αριθμούς, παρεμποδίζοντας τους ανταγωνιστές της ενώ η ίδια συνέχιζε τις εξαγωγές της σε τιμές premium.
Ο Τραμπ επιδιώκει τώρα να μηδενίσει αυτές τις ροές, εφαρμόζοντας ένα μοντέλο παρόμοιο με αυτό της Βενεζουέλας, αλλά σε μια σαφώς πιο κρίσιμη και μεγαλύτερη κλίμακα.
Για το Ιράν, η επιτυχία του αποκλεισμού θα ήταν οικονομικά εξοντωτική. Η χώρα εξαρτάται από τα έσοδα του πετρελαίου για να αποκαταστήσει τις ζημιές σε 125.630 πολιτικές δομές από τις αεροπορικές επιδρομές. Από την άλλη πλευρά, ο Τραμπ παρουσιάζει την κρίση ως ευκαιρία για την αμερικανική παραγωγή ενέργειας. Ωστόσο, το αμερικανικό αργό δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως τις ποιότητες της Μέσης Ανατολής, ενώ ο αυξανόμενος πληθωρισμός πλήττει ήδη τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Η Ασία το μεγάλο «θύμα» της κρίσης
Ο μεγαλύτερος αντίκτυπος, ωστόσο, εντοπίζεται στην Ασία. Χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα, που εξαρτώνται άμεσα από το πετρέλαιο του Κόλπου, βρίσκονται εκτεθειμένες.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές της Onyx Capital Group, η εμμονή των ΗΠΑ με το Ιράν φαίνεται να παραβλέπει τις παράπλευρες απώλειες στον Νότιο Ειρηνικό και την Ασία. Ο αποκλεισμός ουσιαστικά ακυρώνει τις πρόσφατες εξαιρέσεις που επέτρεπαν σε χώρες όπως η Ινδία να αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο, οδηγώντας τις ασιατικές οικονομίες σε απόγνωση.
Το διακύβευμα είναι πλέον ξεκάθαρο: αν ο αποκλεισμός επιβληθεί πλήρως, ο έλεγχος των Στενών δεν θα είναι πια μια τοπική διαμάχη, αλλά μια παγκόσμια οικονομική κρίση.
