Ήδη τον συνοδεύει η φήμη του πλουσιότερου υποψήφιου που θα ηγηθεί της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) με προσωπικό χαρτοφυλάκιο που ξεπερνά τα 100 εκατ. δολάρια. Στέλεχος της Wall Street, οικονομικός σύμβουλος του Προέδρου Μπους του νεότερου και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Fed από το 2006 μέχρι το 2011, ο 58χρονος Κέβιν Γουόρς έχει συγκεκριμένη άποψη για την κατεύθυνση που θα πρέπει να ακολουθήσει η νομισματική πολιτική των ΗΠΑ προς όφελος «των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων». Σε ανάλογο μήκος κύματος με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ο Γουόρς έχει ασκήσει κριτική στα μέτρα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) που στήριξαν τη ρευστότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος των ΗΠΑ στις κρίσεις της τελευταίας 18ετίας.
Ωστόσο, ο μεγαλύτερος κίνδυνος που διατρέχει σήμερα η αμερικανική οικονομία είναι ο πληθωρισμός, δηλαδή το ασύμφορο κόστος διαβίωσης των πολιτών από την πετρελαϊκή κρίση του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν. Οπότε η σημερινή ακρόαση του Γουόρς ενώπιον της Τραπεζικής Επιτροπής του Κογκρέσου είναι, ίσως, από τις κρισιμότερες, με τον ίδιο να δέχεται έναν καταιγισμό ερωτήσεων για το εάν θα αντισταθεί των πιέσεων του Αμερικανικού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για τη μείωση των επιτοκίων. Είναι μια περίοδος που η ανεξαρτησία της Fed κινδυνεύει να συμβιβαστεί από τις παρεμβάσεις του Τραμπ, ο οποίος θέλει ένα περιβάλλον φθηνού δανεισμού την ώρα που ο πόλεμος που έχει κηρύξει εναντίον του Ιράν έχει προκαλέσει ένα πληθωριστικό σπιράλ στην πραγματική οικονομία. Ο Γουόρς επέμεινε ότι δεν θα επηρεαστεί από τις απαιτήσεις του Αμερικανού προέδρου για χαμηλότερα επιτόκια. Στην περίπτωση, όμως, που η Γερουσία δεν δώσει το πράσινο φως μέχρι τις 15 Μάιου, τότε ο Τζερόμ Πάουλ θα παραμείνει επικεφαλής της Fed, με κίνδυνο η κυβέρνηση του Τραμπ να ανοίξει νέα δικαστική υπόθεση εναντίον του.
Προβλέψεις για μια μόνο μείωση των επιτοκίων μέχρι τα τέλη του 2026
Στενεύουν ασφυκτικά τα περιθώρια για μια μεγάλη μείωση του κόστους δανεισμού στην αμερικανική οικονομία. Οι εξελίξεις στην αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία είναι σεισμικές. Οι απότομες ανατιμήσεις από το άλμα των τιμών του πετρελαίου και των καυσίμων λόγω του κλεισίματος Στενών του Ορμούζ, ήδη οδήγησαν τον πληθωρισμό των ΗΠΑ στο 3,3% τον Μάρτιο από το 2,4% τον Φεβρουάριο, αντανακλώντας το υψηλότερο ποσοστό από τον Μάιο του 2024. Παρόλο που προηγουμένως ο Γουόρς είχε επιχειρηματολογήσει πως επικείμενα οφέλη στην αμερικανική παραγωγικότητα από την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) δικαιολογούν μεγαλύτερες μειώσεις των επιτοκίων, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς έναν κεντρικό τραπεζίτη που θα αναλάμβανε αυτήν την ευθύνη την ώρα που ο κόσμος αντιμετωπίζει μια ιστορική ενεργειακή κρίση, με εξαιρετικά μεγάλη αβεβαιότητα για το τι έπεται στο μέλλον.
Ήδη η Allianz προβλέπει ότι ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ θα διαμορφωθεί στο 3,6% τον Απρίλιο και τον Μάιο από το 2,8% που αναμένονταν πριν την έναρξη του νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου. Με τα τελευταία δεδομένα, ο γερμανικός ασφαλιστικός όμιλος εκτιμά ότι η Fed θα μειώσει τα επιτόκια μια φορά κατά 25 μονάδες βάσης μέχρι τα τέλη του 2026. Εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις αυτές τότε ο Τραμπ πιθανότατα να μην έχει τόσο θετική άποψη για τον Γουόρς. Οι προσδοκίες του Αμερικανού προέδρου είναι υψηλές, δηλώνοντας σε πρόσφατη συνέντευξη στο δίκτυο Fox News ότι εάν ο Γουόρς «κάνει τη δουλειά για την οποία είναι ικανός, τότε μπορούμε να παρουσιάσουμε ρυθμούς ανάπτυξης 15%».
Σε πρόσφατο άρθρο του στην Wall Street Journal, o 58χρόνος Γουόρς έγραψε ότι «ο διογκωμένος ισολογισμός της Fed, ο οποίος σχεδιάστηκε για τη στήριξη των μεγαλύτερων εταιρειών σε κρίσεις που έχουν παρέλθει, σε μεγαλύτερο βαθμό μπορεί να μειωθεί πια». «Αυτή η γενναιοδωρία μπορεί να αναδιανεμηθεί μέσω χαμηλότερων επιτοκίων για τη στήριξη των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων». Από το ιστορικό υψηλό των 9 τρισ. δολαρίων που έφθασε ο ισολογισμός της Fed την άνοιξη του 2022, σήμερα έχει ήδη συρρικνωθεί στα 6,7 τρισ. δολάρια. Και πράγματι η διοχέτευση άφθονης ρευστότητας από τη Fed σε όλες τις ταραχώδεις περιόδους από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και έπειτα πυροδότησαν αλλεπάλληλα ρεκόρ στη Wall Street ενώ οι συνθήκες πραγματική οικονομία ήταν δυσμενείς.
Πριν αποφασίσουν οι ΗΠΑ με το Ισραήλ να ανοίξουν ένα πολεμικό μέτωπο εναντίον του Ιράν, η κυβέρνηση Τραμπ στοχοποίησε τη Fed και τον νυν επικεφαλής, Τζερόμ Πάουελ, για τη συντηρητική μείωση των επιτοκίων, ασκώντας πιέσεις για μεγαλύτερη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής στην ισχυρότερη οικονομία του κόσμου ακόμη και αν ο πληθωρισμός απείχε από τον στόχο του 2%. Χρησιμοποιώντας προσβλητικούς χαρακτηρισμούς εναντίον του κεντρικού τραπεζίτη των ΗΠΑ, άνοιξε μια διαμάχη που έθεσε υπό αμφισβήτηση την ανεξαρτησία της Fed.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μάλιστα, έχει ασκήσει ποινική δίωξη εναντίον του Πάουελ για τις εργασίες ανακαίνισης των κεντρικών κτιρίων της Fed. Και όταν απείλησε ότι θα τον «απολύσει» στα μέσα Ιανουαρίου τότε κεντρικοί τραπεζίτες και οι διευθύνοντες σύμβουλοι των ισχυρότερων ομίλων εξέφρασαν δημόσια την υποστήριξη και εκτίμησή τους για τον Πάουελ. Μολονότι, δε, ο Πάουελ ετοιμάζεται μέσα Μάιου να παραδώσει τα ηνία της Fed στον Γουόρς, η απόφασή του να παραμείνει ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ μέχρι τη λήξη της θητείας του το 2028, προκαλεί πρωτοφανείς αντιδράσεις από τον Λευκό Οίκο.
Ενώ ο Πάουελ δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι δεν «έχει καμία πρόθεση να αποχωρήσει από το διοικητικό συμβούλιο μέχρι να ολοκληρωθούν οριστικά και με διαφάνεια οι έρευνες εις βάρος του, ο Τραμπ δήλωσε ότι σε μια τέτοια περίπτωση «θα τον απολύσει». Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, η Fed θα παραμείνει στο στόχαστρο του Τραμπ, ιδίως όσο οι πιέσεις θα εντείνονται στις οικονομίες από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
