Η Ιαπωνία επιχειρεί μια ιστορική στροφή στην αμυντική της πολιτική, επαναφέροντας δυναμικά τη βιομηχανία όπλων. Με φόντο γεωπολιτικές εντάσεις και αυξανόμενη ζήτηση, το Τόκιο ανοίγει τον δρόμο για εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού.
Όταν το μαχητικό αεροσκάφος Mitsubishi «Zero» της Ιαπωνίας απογειώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1940, απέκτησε γρήγορα φήμη φονικής αποτελεσματικότητας στις αερομαχίες, χάρη στην ευελιξία και την ταχύτητά του. Αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα μιας αμυντικής βιομηχανίας που κατέρρευσε μετά την ήττα του Τόκιο στον πόλεμο.
Οκτώ δεκαετίες αφότου η Ιαπωνία κατοχύρωσε τη δέσμευσή της στον ειρηνισμό μέσω του μεταπολεμικού της Συντάγματος, η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι έχει θέσει ως στόχο την αναβίωση του αμυντικού τομέα.
Η ίδια επιδιώκει ένα όραμα για μια ισχυρότερη χώρα, ικανή να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες απειλές από την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα, χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά στις ΗΠΑ για την προστασία της.
Το υπουργικό συμβούλιο της Τακαΐτσι ενέκρινε πριν μερικές ημέρες νομικές αλλαγές που, για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο, επιτρέπουν στην Ιαπωνία να εξάγει θανατηφόρο στρατιωτικό εξοπλισμό, όπως πυραύλους, μαχητικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία.
Η Ιαπωνία επενδύει στην άμυνα και στις εξαγωγές
Όπως μεταδίδει το Bloomberg, η ελπίδα της κυβέρνησης είναι ότι η αμυντική βιομηχανία θα μπορέσει να ευημερήσει αξιοποιώντας την εκρηκτική παγκόσμια ζήτηση, ενισχύοντας παράλληλα την εγχώρια παραγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού για τις ανάγκες των ενόπλων δυνάμεων.
Η συγκυρία θεωρείται ευνοϊκή. Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία τροφοδοτούν την καινοτομία και αυξάνουν τις παραγγελίες, ενώ η Τακαΐτσι προσφέρει κρατική χρηματοδότηση για να ενθαρρύνει τις ιαπωνικές επιχειρήσεις να επενδύσουν στην έρευνα και ανάπτυξη στον αμυντικό τομέα.
Η Κίνα έχει ήδη αντιδράσει, εκφράζοντας προειδοποιήσεις για πιθανή αναβίωση του ιαπωνικού μιλιταρισμού, υπό τον οποίο είχε υποφέρει στο παρελθόν.
Στο εσωτερικό της χώρας, δεν λείπουν οι ανησυχίες. Πρόσφατη δημοσκόπηση έδειξε ότι το 67% των ερωτηθέντων αντιτίθεται στις εξαγωγές όπλων, γεγονός που υπογραμμίζει τις κοινωνικές επιφυλάξεις απέναντι στη νέα πολιτική κατεύθυνση.
Ωστόσο, έχει ήδη ολοκληρωθεί μια σημαντική συμφωνία για την προμήθεια πολεμικών πλοίων στην Αυστραλία, ενώ η δημοτικότητα της Τακαΐτσι παραμένει σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Η στρατηγική στροφή της Ιαπωνίας στο νέο γεωπολιτικό και βιομηχανικό τοπίο
Η Ιαπωνία δεν είναι μόνη σε αυτή τη στροφή. Η Γερμανία, επίσης, εγκαταλείπει σταδιακά τη μεταπολεμική της επιφυλακτικότητα και ενισχύει τις αμυντικές της δυνατότητες.
Τις επόμενες εβδομάδες, η Τακαΐτσι και ο υπουργός Άμυνας σχεδιάζουν επισκέψεις σε χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, οι οποίες αναζητούν εξοπλισμό για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που θέτει το Πεκίνο.
Οι παραγγελίες από αυτές τις χώρες ενδέχεται να αποτελέσουν τα πρώτα βήματα για μια αναγέννηση της ιαπωνικής στρατιωτικής βιομηχανίας, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για τον ρόλο της Ιαπωνίας στο διεθνές σύστημα ασφάλειας και στην παγκόσμια αγορά άμυνας.
Η Ιαπωνία θα δαπανήσει 10,6 τρισ. γιεν (66,7 δισεκατομμύρια δολάρια) για την άμυνα το 2026, ποσό που θα αντιστοιχεί περίπου στο 1,9% του ΑΕΠ της χώρας και θα καταγράψει ρεκόρ, ανέφερε ο Ιάπωνας υπουργός Άμυνας. Αναφέρει επίσης ότι η Ιαπωνία μπορεί να εξαπολύσει αντεπιθέσεις εναντίον στόχων εντός της επικράτειας ενός πιθανού εχθρού, αλλά τονίζει ότι δεν επιτρέπονται προληπτικά χτυπήματα. Επιπλέον, η Ιαπωνία σχεδιάζει όχι μόνο να αυξήσει το βεληνεκές των υφιστάμενων πυραύλων Type-12, αλλά και να αναπτύξει τα δικά της υπερηχητικά όπλα και να αγοράσει πυραύλους κρουζ Tomahawk από τις ΗΠΑ.
Η Ιαπωνία το 2025 αύξησε τις στρατιωτικές δαπάνες κατά 9,7%, στα 62,2 δισ. δολ. (1,4% του ΑΕΠ) — το υψηλότερο ποσοστό από το 1958, σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI). Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 2,9% σε πραγματικούς όρους. Οι παγκόσμιες δαπάνες έχουν αυξηθεί κατά 41% την τελευταία δεκαετία.
Η Ιαπωνία επενδύει σε drones χαμηλού κόστους
Η Ιαπωνία, παράλληλα, προχωρά στην ανάπτυξη και επιχειρησιακή αξιοποίηση εξαιρετικά φθηνών drones από χαρτόνι, σχεδιασμένων για επιχειρήσεις σμήνους και αναλώσιμες αποστολές μάχης — με κόστος που αγγίζει μόλις τα 2.000 δολάρια, χαμηλότερο ακόμη και από ορισμένους υπολογιστές gaming.
Ο υπουργός Άμυνας της Ιαπωνίας, Σιντζίρο Κοϊζούμι, δήλωσε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X ότι η χώρα έχει ήδη ξεκινήσει τη χρήση των συγκεκριμένων drones, τα οποία αναπτύχθηκαν από την ιαπωνική εταιρεία AirKamuy. Όπως επιβεβαίωσε, οι Ναυτικές Δυνάμεις Αυτοάμυνας της Ιαπωνίας αξιοποιούν ήδη τα drones χαμηλού κόστους ως εναέριους στόχους, στο πλαίσιο της ευρύτερης ενσωμάτωσης μη επανδρωμένων συστημάτων.
Το drone, γνωστό ως AirKamuy 150, αποτελεί μια ελαφριά πλατφόρμα σταθερής πτέρυγας, κατασκευασμένη κυρίως από κυματοειδές χαρτόνι με ανθεκτική στην υγρασία επίστρωση. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά στρατιωτικά drones, που βασίζονται σε ακριβά σύνθετα υλικά και εξειδικευμένη αεροδιαστημική κατασκευή, το συγκεκριμένο μοντέλο σχεδιάστηκε με γνώμονα το εξαιρετικά χαμηλό κόστος και τη μαζική παραγωγή, όπως μεταδίδει το tomshardware.
Το βασικό του πλεονέκτημα είναι το κόστος. Με τιμή που κυμαίνεται μεταξύ 2.000 και 2.500 δολαρίων ανά μονάδα, το AirKamuy 150 θεωρείται εξαιρετικά οικονομικό για στρατιωτικά δεδομένα. Αντιθέτως, συμβατικά drones αναγνώρισης ή περιπλάνησης μπορεί να κοστίζουν από δεκάδες χιλιάδες έως και εκατομμύρια δολάρια. Ακόμη και τα ιρανικά drones τύπου Shahed, που χρησιμοποιήθηκαν ευρέως στον πόλεμο της Ουκρανίας, εκτιμάται ότι κοστίζουν από 20.000 έως 50.000 δολάρια.
Καινοτομία στην Ιαπωνία: Χαρτόνι αντί για σύνθετα υλικά
Η δραστική μείωση κόστους επιτυγχάνεται μέσω της απλοποίησης της κατασκευής. Η χρήση χαρτονιού αντί για ανθρακονήματα ή σύνθετα υλικά επιτρέπει την παραγωγή σε συμβατικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις χαρτιού, αντί για εξειδικευμένα εργοστάσια αεροναυπηγικής. Αυτό δημιουργεί προϋποθέσεις για ταχεία και μαζική παραγωγή σε περίοδο σύγκρουσης.
Το drone διαθέτει εμβέλεια περίπου 80 χιλιομέτρων ή αυτονομία πτήσης έως 80 λεπτά, με δυνατότητα μεταφοράς φορτίου έως 1,5 κιλό. Επιπλέον, παραδίδεται σε επίπεδη μορφή (flat-pack) και μπορεί να συναρμολογηθεί μέσα σε 5 έως 10 λεπτά, επιτρέποντας τη μεταφορά έως και 500 μονάδων σε ένα τυπικό κοντέινερ.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής μηχανικό της AirKamuy, Ναόκι Μορίτα, το σύστημα έχει σχεδιαστεί κυρίως ως εργαλείο αντιμετώπισης drones, με δυνατότητα λειτουργίας σε μεγάλους αριθμούς. Πέρα από τη χρήση ως στόχοι εκπαίδευσης, τα drones μπορούν να αναπτυχθούν σε σμήνη για να υπερφορτώνουν συστήματα αεράμυνας, να ενεργοποιούν εχθρικά ραντάρ ή να απορροφούν πυρά πριν από την ανάπτυξη ακριβότερων μέσων. Επιπλέον, μπορούν να μεταφέρουν μικρά φορτία αναγνώρισης, εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου ή περιορισμένα πυρομαχικά για αποστολές αυτοκτονίας.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Γιαμαγκούτσι Τακούμι, υπογράμμισε ότι υπάρχει ισχυρή ζήτηση για φθηνά drones μεγάλης κλίμακας, επισημαίνοντας ότι το συγκεκριμένο μοντέλο μπορεί να παραχθεί σε οποιοδήποτε εργοστάσιο χαρτιού, εξασφαλίζοντας ανθεκτική εφοδιαστική αλυσίδα.
Η Ιαπωνία και το μέλλον του πολέμου με drones
Η χρήση χαρτονιού ενδέχεται να προσφέρει και επιχειρησιακά πλεονεκτήματα, καθώς παρουσιάζει χαμηλότερη ανακλαστικότητα στα ραντάρ σε σύγκριση με άλλα υλικά, καθιστώντας τα drones δυσκολότερα στον εντοπισμό, ιδιαίτερα όταν επιχειρούν σε μεγάλους αριθμούς και χαμηλό ύψος.
Η ανάπτυξη του AirKamuy 150 αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη αλλαγή στη στρατιωτική στρατηγική διεθνώς. Οι ένοπλες δυνάμεις στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε φθηνά, αναλώσιμα και αυτόνομα συστήματα, αντί για περιορισμένο αριθμό πανάκριβων πλατφορμών.
Οι πρόσφατες συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή επιβεβαιώνουν αυτή την τάση, με εκτεταμένη χρήση drones χαμηλού κόστους για αναγνώριση και επιθέσεις.
Το AirKamuy 150 ενδέχεται να σηματοδοτεί όχι απλώς μια τεχνολογική καινοτομία, αλλά μια θεμελιώδη αλλαγή στο μέλλον του πολέμου: έναν πόλεμο που θα βασίζεται όχι σε λίγα, ακριβά μέσα, αλλά σε μαζικά, φθηνά και ταχέως αναλώσιμα συστήματα.
