Σοβαρή κλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο καταγράφηκε πριν από λίγο, καθώς μεγάλη πυρκαγιά ξέσπασε στο στρατηγικής σημασίας λιμάνι Φουτζάιρα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, έπειτα από επίθεση με drone που αποδίδεται στο Ιράν, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους.
Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές υποδομές της περιοχής, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
H στρατηγική θέση του λιμανιού της Φουτζάϊρα στην ανατολική ακτή των ΗΑΕ και εκτός Περσικού Κόλπου. © Χ.com
Το λιμάνι της Φουτζάιρα αποτελεί τον μεγαλύτερο κόμβο αποθήκευσης και διακίνησης πετρελαίου των ΗΑΕ εκτός του Περσικού Κόλπου, προσφέροντας κρίσιμη πρόσβαση στον Ινδικό Ωκεανό χωρίς τη διέλευση από τα ευάλωτα Στενά του Ορμούζ. Η σημασία του έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς λειτουργεί ως εναλλακτική ενεργειακή αρτηρία σε περιόδους γεωπολιτικής αστάθειας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του τοπικού Γραφείου Ενημέρωσης της κυβέρνησης, δυνάμεις της πολιτικής προστασίας επιχειρούν να θέσουν υπό έλεγχο τη φωτιά, η οποία ξέσπασε σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων στο λιμάνι. Οι πρώτες εικόνες και πληροφορίες κάνουν λόγο για εκτεταμένες ζημιές, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη επίσημη ενημέρωση για θύματα.
Αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων
Το περιστατικό σημειώθηκε λίγη ώρα μετά από ξεχωριστή ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας των ΗΑΕ, το οποίο γνωστοποίησε ότι αναχαιτίστηκαν τρεις πύραυλοι που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν, ενώ ένας ακόμη κατέπεσε στη θάλασσα. Οι εκρήξεις που ακούστηκαν σε διάφορες περιοχές της χώρας αποδόθηκαν στις επιτυχείς αναχαιτίσεις από τα αντιαεροπορικά συστήματα.
Επίσης το απόγευμα της Δευτέρας ήχησε τρεις φορές στο Ντουμπάι ο συναγερμός, ζητώντας από τους κατοίκους να μείνουν σε προστατευμένο σημείο.
Ο εφιάλτης των πυραυλικών επιθέσεων φαίνεται να επιστρέφει, προκαλώντας ανησυχία στους κατοίκους του εμιράτου. Λίγο μετά τις 17:00 το απόγευμα της Δευτέρας (4/5), χιλιάδες πολίτες έλαβαν στα κινητά τους τηλέφωνα μία επείγουσα ειδοποίηση ασφαλείας, η οποία έκανε λόγο για πιθανή απειλή από πυραύλους και καλούσε σε άμεση λήψη μέτρων προστασίας.
Το μήνυμα, το οποίο εμφανίστηκε στα αγγλικά και στα αραβικά, προειδοποιεί ότι «λόγω της τρέχουσας κατάστασης, υπάρχει ενδεχόμενο πυραυλικών απειλών» και καλεί τους πολίτες να αναζητήσουν αμέσως καταφύγιο στο πλησιέστερο ασφαλές κτίριο.
Εκτόξευση τιμών πετρελαίου στα 113 δολάρια
Εν τω μεταξύ, οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν και νέα άνοδο μετά τις επιθέσεις αυτές, με τον τιμή του μπρεντ να σκαρφαλώνει πάνω από τα 113 δολάρια το βαρέλι.
Η χρονική σύμπτωση των δύο γεγονότων ενισχύει τα σενάρια συντονισμένης επίθεσης, αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για άμεση σύνδεση μεταξύ των πυραυλικών εκτοξεύσεων και της επίθεσης με drone στο λιμάνι. Από την πλευρά του, το Ιράν δεν έχει προβεί σε καμία δήλωση.
Το λιμάνι της Φουτζάιρα έχει βρεθεί και στο παρελθόν στο στόχαστρο επιθέσεων, ιδιαίτερα πριν από προηγούμενες συμφωνίες κατάπαυσης πυρός στην περιοχή, γεγονός που υπογραμμίζει τη στρατηγική του σημασία αλλά και την ευαλωτότητά του.
Η περιοχή φιλοξενεί επίσης έναν από τους μεγαλύτερους τερματικούς σταθμούς ανεφοδιασμού πλοίων παγκοσμίως, εξυπηρετώντας δεκάδες τάνκερ καθημερινά.
Υπό αμφισβήτηση η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Η εικόνα που διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στον Περσικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν είναι πλέον ιδιαίτερα επιβαρυμένη, με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας να τίθεται υπό σοβαρή αμφισβήτηση.
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν μια μετατόπιση ισορροπιών υπέρ του Ιράν, το οποίο επιχειρεί να επιβάλει έναν ευρύτερο και πιο επιθετικό έλεγχο στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο.
Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ έχει περάσει από τη φάση της αποτροπής σε μια φάση εξαναγκαστικού ελέγχου. Ακόμη και η ύπαρξη «ιρανικής άδειας διέλευσης» δεν διασφαλίζει την ασφάλεια των πλοίων, καθώς η αντίδραση του καθεστώτος είναι απρόβλεπτη, σύμφωνα με πρόσφατα περιστατικά πλοίων που εβλήθησαν ενώ είχαν πάρει άδεια.
Εξάλλου, η ταυτόχρονη έκδοση αμερικανικής οδηγίας για εναλλακτική διέλευση μέσω των χωρικών υδάτων του Ομάν και η ανακοίνωση νέας ιρανικής ζώνης ελέγχου δημιουργούν ένα περιβάλλον επιχειρησιακής σύγχυσης και αυξημένου κινδύνου.
Παρά τις αμερικανικές κινήσεις και τη ρητορική περί «Project Freedom», δεν υπάρχει σαφής δέσμευση για ναυτική συνοδεία εμπορικών πλοίων. Η απουσία συνοδείας αφήνει ένα κρίσιμο κενό ασφάλειας, το οποίο το Ιράν εκμεταλλεύεται για να ενισχύσει την επιρροή του.
Την ίδια στιγμή, οι πρόσφατες επιθέσεις και παρεμβάσεις σε πλοία, καθώς και οι οδηγίες προς πλοία να μετακινηθούν εκτός συγκεκριμένων περιοχών, ενισχύουν την εικόνα μιας de facto επιβολής ελέγχου από τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Αμερικανικές αντεπιθέσεις σε ιρανικά σκάφη
Αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις κατέστρεψαν έξι μικρά ιρανικά σκάφη, ενώ αναχαίτισαν drones και πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν, δήλωσε σήμερα Δευτέρα, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της αμερικανικής στρατιωτικής διοίκησης που είναι αρμόδια για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (U.S. Central Command ή CENTCOM).
Από την πλευρά του, ιρανός στρατιωτικός αξιωματούχος διέψευσε ότι πολεμικά πλοία των ΗΠΑ βύθισαν ιρανικά σκάφη.
Ο ναύαρχος Κούπερ απηύθυνε επίσης αυστηρή σύσταση προς τα ιρανικά στρατεύματα να μείνουν μακριά από τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ που ξεκινούν την επιχείρηση «Ελευθερία» για την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, σημείωσε πως ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει σε ισχύ και υπερβαίνει κάθε προσδοκία.
