Μιλάει λιγότερο γι’ αυτό, καθώς αυτή τη στιγμή ασχολείται περισσότερο με τον πόλεμο στο Ιράν (και σε μικρότερο βαθμό με την Κούβα), αλλά ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει εγκαταλείψει την ιδέα της κατάληψης και του ελέγχου της Γροιλανδίας. Ωστόσο, οι ΗΠΑ φαίνεται να έχουν υιοθετήσει μια πιο ήπια προσέγγιση.
Για αρκετούς μήνες, η Ουάσινγκτον επιδιώκει να ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία στην Αρκτική. Επαναφέρει δυναμικά το ενδιαφέρον της για τη Γροιλανδία, επιδιώκοντας τη δημιουργία τριών νέων στρατιωτικών βάσεων στην Αρκτική, σύμφωνα με πληροφορίες του BBC. Οι κινήσεις των ΗΠΑ εντάσσονται στη στρατηγική ανάσχεσης της ρωσικής και κινεζικής επιρροής στην ευρύτερη περιοχή.
Οι ΗΠΑ, που ήδη διατηρούν στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, επιθυμούν να ενισχύσουν περαιτέρω το αποτύπωμά τους στο ημιαυτόνομο αυτό έδαφος που υπάγεται στη Δανία. Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται αυτή την περίοδο περισσότερο επικεντρωμένος στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν μετά τη συνάντηση και με τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, δεν φαίνεται να έχει εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες του για τη Γροιλανδία.
Διαπραγματεύσεις από τον Μάρτιο για νέες βάσεις στη Γροιλανδία
Οι συζητήσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών φαίνεται ότι ξεκίνησαν περί τον Μάρτιο και έχουν επιβεβαιωθεί τόσο από την αμερικανική όσο και από τη γροιλανδική πλευρά.
«Βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις, αλλά δεν έχουμε ακόμη καταλήξει σε συμφωνία», δήλωσε πριν μια εβδομάδα ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, στο Copenhagen Democracy Summit.
Ο ίδιος ανέφερε ότι είναι δύσκολο να αποκαλύψει λεπτομέρειες των συζητήσεων που διεξάγονται στο πλαίσιο της τριμερούς ομάδας εργασίας μεταξύ Δανίας, Γροιλανδίας και Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας ωστόσο ότι «έχουν γίνει βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση».
Εφόσον οι διαπραγματεύσεις ολοκληρωθούν επιτυχώς, οι ΗΠΑ θα διαθέτουν συνολικά τέσσερις στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία. Ήδη λειτουργεί η αμερικανική βάση Pituffik Air Force Base, γνωστή παλαιότερα ως Thule Air Force Base.
Ωστόσο, λίγες ημέρες πριν ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας επανήλθε δηλώνοντας πως δεν διαπραγματεύεται την κυριαρχία της χώρας του στο πλαίσιο οποιασδήποτε συμφωνίας για την εγκατάσταση πρόσθετων αμερικανικών βάσεων στο νησί της Αρκτικής.
Ο Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν και η Μέτε Φρεντέρικσεν © EPA/MADS CLAUS RASMUSSEN DENMARK OUT
Ο Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν υπογράμμισε ότι η Γροιλανδία είναι έτοιμη να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο σε ζητήματα διεθνούς και εθνικής ασφάλειας, προσθέτοντας όμως ότι «η μοναδική μας απαίτηση είναι ο σεβασμός».
Στις αρχές Μαρτίου ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς Φρέντερικ Νίλσεν δήλωσε ότι εκπροσωπεί ένα υπερήφανο έθνος που επιδιώκει να διατηρήσει την διεθνή τάξη, αντιδρώντας σε σχόλια του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με το αρκτικό νησί.
Ο Τραμπ είχε εκφράσει την απογοήτευσή του για το ΝΑΤΟ καθώς οι σχέσεις έφτασαν σε σημείο κρίσης λόγω του πολέμου στο Ιράν, δηλώνοντας ότι η στρατιωτική συμμαχία δεν ήταν εκεί όταν χρειαζόταν και ότι ακόμα θυμάται τη Γροιλανδία, ως ένα «ΜΕΓΑΛΟ, ΚΑΚΟΔΙΟΙΚΟΥΜΕΝΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΠΑΓΟΥ».
«Αυτό που είναι σημαντικό για μας είναι να διατηρήσουμε την παγκόσμια κοινότητα που έχουμε οικοδομήσει μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου έχουμε μια αμυντική συμμαχία που σεβόμαστε, και στην οποία έχουμε ένα διεθνές δίκαιο που είναι σεβαστό από όλα τα μέρη», δήλωσε ο Νίλσεν στο πρακτορείο Reuters.
«Αυτά τα πράγματα αμφισβητούνται τώρα και νομίζω ότι όλοι οι σύμμαχοι πρέπει να μείνουν ενωμένοι για να προσπαθήσουν να τα διατηρήσουν. Ελπίζω ότι αυτό θα γίνει».
Γροιλανδία: Το νομικό πλαίσιο και οι εντάσεις με την Ουάσιγκτον
Η συγκεκριμένη αναφορά θεωρήθηκε από αρκετούς αναλυτές ως έμμεσο μήνυμα προς τον Ντόναλντ Τραμπ, μετά την επιθετική ρητορική που είχε υιοθετήσει τα προηγούμενα χρόνια αναφορικά με τη Γροιλανδία.
Από το 1951 βρίσκεται σε ισχύ αμυντική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Δανίας, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004. Η συμφωνία αυτή προσφέρει ουσιαστικά σημαντική ελευθερία κινήσεων στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις για την ανάπτυξη στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο έδαφος της Γροιλανδίας, υπό την προϋπόθεση ότι ενημερώνονται εκ των προτέρων οι τοπικές αρχές.
Παρά ταύτα, παραμένει ασαφές κατά πόσο η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να απολαμβάνει το ίδιο εύρος ελευθερίας κινήσεων, ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες διπλωματικές εντάσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το BBC, οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να πρότειναν οι τρεις νέες βάσεις να χαρακτηριστούν επισήμως ως κυρίαρχο αμερικανικό έδαφος. Εάν τελικά προχωρήσει ένα τέτοιο σχέδιο, θα πρόκειται για μια σημαντική μεταβολή στη φύση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί.
Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας στην Αρκτική
Οι νέες στρατιωτικές εγκαταστάσεις που σχεδιάζει η Ουάσιγκτον έχουν πρωτίστως στρατηγικό χαρακτήρα. Στόχος τους είναι η παρακολούθηση της ρωσικής και κινεζικής δραστηριότητας στον Βόρειο Ατλαντικό, ιδιαίτερα στη ζώνη ανάμεσα στη Γροιλανδία, την Ισλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Πρόκειται για μια περιοχή με αυξανόμενη γεωπολιτική σημασία, καθώς η Αρκτική μετατρέπεται σταδιακά σε πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, λόγω των νέων ναυτιλιακών διαδρομών και των πλούσιων φυσικών πόρων που αποκαλύπτονται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν ανακοινωθεί επισήμως οι ακριβείς τοποθεσίες των νέων βάσεων. Ωστόσο, η δανική εφημερίδα «Berlingske», η παλαιότερη της χώρας, είχε αναφέρει πριν από μερικές εβδομάδες ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν δύο βασικές περιοχές.
Η πρώτη βρίσκεται κοντά στην πόλη Ναρσάρσουακ, η οποία διαθέτει λιμάνι βαθιών υδάτων, ενώ η δεύτερη εντοπίζεται κοντά στο Κάνγκερλουσουακ, όπου το αεροδρόμιο διαθέτει διαδρόμους ικανούς να εξυπηρετήσουν μεγάλα στρατιωτικά αεροσκάφη.
Οι συγκεκριμένες τοποθεσίες δεν είναι άγνωστες στον αμερικανικό στρατό. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είχαν αξιοποιηθεί εκτενώς από τις Ηνωμένες Πολιτείες ως ενδιάμεσοι σταθμοί για αεροσκάφη που κατευθύνονταν προς την Ευρώπη και χρειάζονταν τεχνική στάση ανεφοδιασμού.
Την ίδια ώρα υπάρχουν αντιδράσεις για το νέο αμερικανικό προξενείο στην πρωτεύουσα Νουούκ, καθώς εντείνεται η ανησυχία για τις προθέσεις της Ουάσιγκτον στην περιοχή. Το νέο κτίριο, το πρώτο αμερικανικό προξενείο στη Γροιλανδία από τη δεκαετία του 1950, σηματοδοτεί μια πιο μόνιμη παρουσία των ΗΠΑ.
Ο Αμερικανός πρέσβης στη Δανία Κένεθ Χάουερι υπογράμμισε ότι η νέα εγκατάσταση αποτυπώνει τη μακροπρόθεσμη δέσμευση των ΗΠΑ στην περιοχή. Το προξενείο θα φιλοξενεί επίσημες επισκέψεις, εμπορικές αποστολές και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Η ένταση ενισχύεται από την επίσκεψη του απεσταλμένου Τζεφ Λάντρι, ο οποίος αναμένεται να ενημερώσει τον Ντόναλντ Τραμπ για επιχειρηματικές ευκαιρίες στη Γροιλανδία.
Σήμερα, η επιστροφή του αμερικανικού ενδιαφέροντος στη Γροιλανδία επιβεβαιώνει ότι η Αρκτική μετατρέπεται εκ νέου σε κρίσιμο γεωπολιτικό μέτωπο για τις μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις.
