Νέα κλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προκαλούν οι νέες σκληρές προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς την Τεχεράνη, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης παραμένουν σε αδιέξοδο και οι αγορές αντιδρούν με άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και πιέσεις στα ομόλογα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, με ανάρτησή του στο Truth Social την Κυριακή, διεμήνυσε πως «για το Ιράν, το ρολόι χτυπάει», καλώντας την ιρανική ηγεσία να κινηθεί «γρήγορα» προς μια συμφωνία με τις ΗΠΑ. «Αλλιώς δεν θα απομείνει τίποτα από αυτούς», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «ο χρόνος είναι κρίσιμος».
Η νέα απειλή έρχεται περίπου δυόμισι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας και ενώ η κατάπαυση του πυρός, που βρίσκεται σε ισχύ από τις 8 Απριλίου, δείχνει ολοένα και πιο εύθραυστη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο πλευρές παραμένουν μακριά από μια συμφωνία που θα μπορούσε να τερματίσει τη σύγκρουση και να οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Ο Τραμπ φέρεται να αναμένει επικαιροποιημένη ιρανική πρόταση, ωστόσο έχει καταστήσει σαφές ότι η Ουάσιγκτον δεν θεωρεί ικανοποιητικές τις μέχρι τώρα θέσεις της Τεχεράνης.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ δεν προσέφεραν «καμία απτή παραχώρηση» στην απάντησή τους προς την Τεχεράνη. Το πρακτορείο Mehr μετέδωσε ότι η Ουάσιγκτον ζητάει αυστηρούς και μακροπρόθεσμους περιορισμούς στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ το Fars έκανε λόγο για κατάλογο πέντε όρων. Μεταξύ αυτών φέρεται να περιλαμβάνεται η μεταφορά στις ΗΠΑ αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, η διατήρηση μόνο μίας πυρηνικής εγκατάστασης σε λειτουργία, η μη καταβολή αποζημιώσεων στην Τεχεράνη και η αποδέσμευση περιορισμένου μέρους των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Οι προειδοποιήσεις του Ιράν σε ΗΠΑ
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, προειδοποιεί την Ουάσιγκτον για «πρωτοφανή» αντίδραση σε περίπτωση νέας επίθεσης. Ο εκπρόσωπος των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, Αμπουλφάζλ Σεκαρτσί, δήλωσε ότι οι αμερικανικοί πόροι και οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ θα βρεθούν αντιμέτωποι με «επιθετικά, εκπληκτικά και ταραχώδη» σενάρια. Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Χαμιντρεζά Χατζί-Μπαμπαΐ, προειδοποίησε ότι σε περίπτωση πλήγματος κατά ιρανικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων, το Ιράν θα απαντήσει στοχεύοντας αντίστοιχες εγκαταστάσεις στην περιοχή.
Η ένταση ενισχύθηκε περαιτέρω μετά την επίθεση με drone κοντά σε πυρηνικό ηλεκτροπαραγωγικό εργοστάσιο στο Μπαράκα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Από το πλήγμα προκλήθηκε πυρκαγιά, χωρίς να αναφερθούν τραυματισμοί ή αύξηση των επιπέδων ραδιενέργειας. Οι αρχές των ΗΑΕ έκαναν λόγο για «επικίνδυνη κλιμάκωση», ενώ το υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι άλλα δύο drones αναχαιτίστηκαν. Η Σαουδική Αραβία χαρακτήρισε την επίθεση απειλή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας εξέφρασε «βαθιά ανησυχία».
Στο διπλωματικό πεδίο, οι προσπάθειες διαμεσολάβησης συνεχίζονται, χωρίς όμως ορατή πρόοδο. Ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Μόχσιν Νάκβι, επισκέφθηκε την Τεχεράνη, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου και βασικό διαπραγματευτή της χώρας, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ. Μετά τη συνάντηση, ο Γαλιμπάφ δήλωσε ότι η παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή όχι μόνο δεν προσφέρει ασφάλεια, αλλά αποτελεί «πηγή ανασφάλειας».
Στο περιθώριο της κρίσης, οι υπουργοί Οικονομικών της G7 συνεδριάζουν στο Παρίσι, με στόχο να συντονίσουν τις θέσεις τους απέναντι στις οικονομικές συνέπειες του πολέμου. Η εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου, οι πιέσεις στις αγορές και η αβεβαιότητα γύρω από τη νομισματική πολιτική δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για τις μεγάλες οικονομίες.
Η ένταση παραμένει υψηλή και στον Λίβανο, όπου νέοι ισραηλινοί βομβαρδισμοί προκάλεσαν τον θάνατο επτά ανθρώπων, μεταξύ των οποίων δύο παιδιά. Ανάμεσα στα θύματα φέρεται να βρίσκεται και ηγετικό στέλεχος του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ, καθώς και η 17χρονη κόρη του. Ισραηλινός αξιωματικός ανέφερε ότι η Χεζμπολά εκτόξευσε περίπου 200 βλήματα κατά του Ισραήλ ή ισραηλινών δυνάμεων στον Λίβανο το Σαββατοκύριακο.
Παρά τις συνεχιζόμενες επαφές, η προοπτική συμφωνίας ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν εμφανίζεται απομακρυσμένη. Η Ουάσιγκτον επιμένει σε σκληρούς όρους, η Τεχεράνη απειλεί με αντίποινα και οι αγορές προεξοφλούν ότι η κρίση στον Περσικό Κόλπο μπορεί να έχει βαθύτερες και πιο μακροχρόνιες οικονομικές συνέπειες.
Sell off σε ομόλογα – Ξεπέρασε τα 111 δολάρια το πετρέλαιο μπρεντ
Οι εξελίξεις αποτυπώνονται άμεσα στις αγορές ενέργειας. Το Brent ξεπέρασε τα 111 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο περίπου 2%, ενώ το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate κινήθηκε κοντά στα 108 δολάρια. Οι φόβοι για διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ και για περιορισμό των ενεργειακών εξαγωγών από την περιοχή διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Την ίδια ώρα, η αναταραχή έχει επεκταθεί και στις αγορές ομολόγων. Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα δέχθηκαν πιέσεις σε όλο το μήκος της καμπύλης αποδόσεων, με την απόδοση του 30ετούς να ανεβαίνει στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν τριών ετών. Αντίστοιχες πιέσεις καταγράφηκαν σε Ιαπωνία, Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν ότι οι υψηλές τιμές της ενέργειας θα τροφοδοτήσουν νέο κύμα πληθωρισμού.
Υπό πίεση τα ασιατικά χρηματιστήρια
Οι ασιατικές αγορές στην Ασία και τον Ειρηνικό κινούνται ως επί το πλείστον σε αρνητικό έδαφος, μετά τις νέες προειδοποιήσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προς το Ιράν. Οι δηλώσεις του αναζωπύρωσαν τις ανησυχίες για πιθανές νέες διαταραχές στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές, με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ.
Ο ευρύτερος δείκτης ασιατικών μετοχών κατέγραψε απώλειες 0,8%, ενώ πτωτική εικόνα έδειχναν και τα futures σε Ευρώπη και ΗΠΑ.
Στην Αυστραλία, ο S&P/ASX 200 υποχώρησε κατά 1,32%. Στην Ιαπωνία, ο Nikkei 225 σημειώνει πτώση 0,54, ενώ ο Topix έχασε 0,77%.
Στη Νότια Κορέα, ο Kospi ανέτρεψε τις αρχικές απώλειες και σημειώνει άνοδο 0,48%, στηριζόμενος στην ανάκαμψη της Samsung Electronics. Αντίθετα, ο δείκτης μικρής κεφαλαιοποίησης Kosdaq υποχωρεί κατά 1,97%.
Στο Χονγκ Κονγκ, ο Hang Seng καταγράφει απώλειες 1,24%, ενώ ο CSI 300 στην ηπειρωτική Κίνα υποχωρεί κατά 0,50%. Στην Ταϊβάν, ο Taiex υποχωρεί κατά 1,02%.
Την ίδια ώρα, το δολάριο ενισχύθηκε για έκτη συνεχόμενη ημέρα, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα ωθεί τους επενδυτές σε ασφαλή καταφύγια.
