Σε νέα επικίνδυνη φάση εισέρχεται η κρίση στη Μέση Ανατολή, μετά τις αμερικανικές επιθέσεις που εξαπολύθηκαν σήμερα 26/5 εναντίον ιρανικών στρατιωτικών στόχων γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, με την Τεχεράνη να προειδοποιεί πλέον ανοιχτά για αντίποινα και να αμφισβητεί τη βιωσιμότητα της εύθραυστης εκεχειρίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες διεθνών μέσων και ανακοινώσεις της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM), οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν «αμυντικά πλήγματα» εναντίον ιρανικών πυραυλικών εγκαταστάσεων, ταχύπλοων σκαφών και ναυτικών θέσεων που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Τα σημεία των επιθέσεων
Οι επιχειρήσεις επικεντρώθηκαν κυρίως κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς, το Τζασκ, το νησί Λάρακ και άλλες στρατηγικές θέσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Αμερικανικές στρατιωτικές πηγές αναφέρουν ότι χρησιμοποιήθηκαν μαχητικά αεροσκάφη F/A-18 Super Hornet του αμερικανικού Ναυτικού, τα οποία απογειώθηκαν από αεροπλανοφόρα που επιχειρούν στην Αραβική Θάλασσα και στον Περσικό Κόλπο.
Στην επιχείρηση συμμετείχαν επίσης αντιτορπιλικά του 5ου Στόλου, αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου και συστήματα επιτήρησης που παρείχαν εικόνα σε πραγματικό χρόνο για τις κινήσεις των ιρανικών δυνάμεων.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι τα πλήγματα πραγματοποιήθηκαν προκειμένου να αποτραπεί πιθανή επίθεση κατά αμερικανικών πλοίων και εμπορικών διαδρόμων στην περιοχή. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν εντοπίσει αυξημένη κινητικότητα ιρανικών ταχύπλοων σκαφών και κινητών πυραυλικών συστημάτων κοντά στις θαλάσσιες οδούς του Ορμούζ.
Η απάντηση της Τεχεράνης
Η αντίδραση της Τεχεράνης υπήρξε άμεση και ιδιαίτερα σκληρή. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι το Ιράν διατηρεί «νόμιμο δικαίωμα απάντησης» απέναντι σε κάθε παραβίαση της εκεχειρίας, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι υπονομεύουν τις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Παράλληλα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν εικόνες από εκρήξεις και αντιαεροπορική δραστηριότητα στις νότιες ακτές της χώρας, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει σαφής εικόνα για το μέγεθος των ζημιών ή των απωλειών.
Η νέα στρατιωτική ένταση σημειώθηκε λίγες μόλις ώρες μετά τις συνομιλίες Ιρανών διαπραγματευτών με μεσολαβητές του Κατάρ στην Ντόχα, σε συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλες προσπάθειες συμφωνίας
Οι δύο πλευρές επιχειρούν να καταλήξουν σε ένα νέο μνημόνιο κατανόησης, ωστόσο σοβαρές διαφωνίες γύρω από τη διατύπωση των όρων που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων φαίνεται να έχουν μπλοκάρει τη συμφωνία.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Mάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις «παραμένουν εξαιρετικά δύσκολες», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι εξελίξεις στο πεδίο των επιχειρήσεων επηρεάζουν πλέον άμεσα τη διπλωματική διαδικασία.
Στο παρασκήνιο, η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει για αυστηρότερους περιορισμούς στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και για ισχυρότερο έλεγχο στα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, ενώ η Τεχεράνη ζητά την άμεση χαλάρωση οικονομικών κυρώσεων και την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων.
Την ίδια ώρα, η κρίση εξαπλώνεται και σε άλλα μέτωπα της Μέσης Ανατολής. Το Ισραήλ ανακοίνωσε νέες αεροπορικές επιδρομές στον Λίβανο, στοχεύοντας θέσεις της Χεζμπολάχ, σε μια ένδειξη ότι το Τελ Αβίβ περνά σε πιο επιθετική στρατηγική απέναντι στις φιλοϊρανικές οργανώσεις της περιοχής. Αμερικανός αξιωματούχος φέρεται μάλιστα να εξέφρασε δημόσια τη στήριξη της Ουάσιγκτον στις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιχειρήσεις.
