ΗΠΑ και Ιράν αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση εκεχειρίας ενώ η κρίση στον Περσικό Κόλπο βαθαίνει

Παρά τη νέα ένταση, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη δηλώνουν ότι οι διαπραγματεύσεις μέσω διαμεσολαβητών συνεχίζονται και παρουσιάζουν πρόοδο

Ιράν, Τεχεράνη © EPA/ABEDIN TAHERKENAREH

Σε νέο κύκλο έντασης εισέρχονται οι σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση της εύθραυστης εκεχειρίας που είχε συμφωνηθεί έπειτα από τρεις μήνες πολεμικών συγκρούσεων.

Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ότι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν τέσσερα ιρανικά drones που είχαν στόχο εμπορικό πλοίο κοντά στα Στενά του Ορμούζ, ενώ πραγματοποίησαν και πλήγμα εναντίον ιρανικής μονάδας εκτόξευσης πυραύλων στην περιοχή. Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι οι επιχειρήσεις είχαν αμυντικό χαρακτήρα και πως η εκεχειρία εξακολουθεί να ισχύει.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη κατηγόρησε τις ΗΠΑ για σοβαρή παραβίαση της συμφωνίας, ενώ ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι πραγματοποιήθηκε επίθεση εναντίον αμερικανικής βάσης, από την οποία φέρεται να ξεκίνησαν οι αμερικανικές επιχειρήσεις.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατηγόρησαν το Ιράν ότι εκτόξευσε βαλλιστικό πύραυλο προς το Κουβέιτ. Σύμφωνα με τις αρχές της χώρας, τα συστήματα αεράμυνας αναχαίτισαν τον στόχο πριν υπάρξουν επιπτώσεις στο έδαφος.

Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις

Παρά τη νέα ένταση, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη δηλώνουν ότι οι διαπραγματεύσεις μέσω διαμεσολαβητών συνεχίζονται και παρουσιάζουν πρόοδο, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται ακόμη ουσιαστική συμφωνία.

Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, η σημαντικότερη θαλάσσια δίοδος για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, η κυκλοφορία πλοίων στην περιοχή έχει περιοριστεί δραματικά, προκαλώντας αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να ελέγχει αποκλειστικά τα Στενά του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για διεθνή ύδατα. Παράλληλα, τόνισε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διασφαλίσουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.

Την ίδια στιγμή, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε κυρώσεις κατά ιρανικής αρχής που δραστηριοποιείται στον Περσικό Κόλπο, κατηγορώντας την ότι επιχειρεί να αποκομίσει οικονομικά οφέλη μέσω πιέσεων και εκβιασμών σε εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά.

Το Ιράν επεκτείνει τη δικαιοδοσία του

Σύμφωνα με πληροφορίες, το Ιράν έχει επεκτείνει τη δικαιοδοσία που διεκδικεί στην περιοχή και απαιτεί από πλοία που επιθυμούν να περάσουν να λαμβάνουν ειδική άδεια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις φέρεται να ζητούνται ποσά που φτάνουν τα δύο εκατομμύρια δολάρια για ασφαλή διέλευση.

Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι μέσα σε 24 ώρες 26 εμπορικά πλοία και δεξαμενόπλοια διέσχισαν τα Στενά με άδεια των ιρανικών αρχών, ενώ πλοία που προσπάθησαν να εισέλθουν χωρίς έγκριση αναχαιτίστηκαν από τις ναυτικές δυνάμεις του Ιράν.

Η γεωπολιτική αβεβαιότητα συνεχίζει να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές. Η τιμή του πετρελαίου Brent ενισχύθηκε έως και 4%, φτάνοντας τα 98 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη παραμένουν αυξημένες κατά περίπου 50% σε σχέση με την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου.

Παράλληλα, οι παγκόσμιες χρηματαγορές κατέγραψαν πιέσεις, με σημαντικούς δείκτες στη Wall Street και την Ευρώπη να κινούνται πτωτικά, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για περαιτέρω αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή.

Στο διπλωματικό πεδίο, οι συνομιλίες συνεχίζονται με τη διαμεσολάβηση χωρών όπως το Κατάρ και το Πακιστάν. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι απαιτούνται ακόμη μερικές ημέρες για να επιτευχθεί συμφωνία, ενώ ιρανική αντιπροσωπεία επέστρεψε πρόσφατα από διαπραγματεύσεις στην Ντόχα κάνοντας λόγο για θετική πρόοδο.

Ένα από τα βασικά σημεία τριβής παραμένει το ζήτημα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν δεσμευτεί από τις ΗΠΑ. Η Τεχεράνη ζητά την πλήρη αποδέσμευση περίπου 24 δισ. δολαρίων, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν εξετάζεται προς το παρόν καμία χαλάρωση κυρώσεων.