Διευρυμένες εξουσίες έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να μπορεί να παρεμβαίνει στις αλυσίδες εφοδιασμού ημιαγωγών της Ευρώπης σε περιόδους έλλειψης, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να υποχρεώνει τους κατασκευαστές να παρακάμπτουν υφιστάμενα συμβόλαια, ετοιμάζεται να πάρει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σχέδιο νόμου, το οποίο περιήλθε στην κατοχή των Financial Times, προβλέπει επίσης τη δυνατότητα κοινών προμηθειών ώστε να ενισχυθεί η διαπραγματευτική ισχύς της ΕΕ. Πρόκειται για σαφή διεύρυνση της εξουσίας των Βρυξελλών να παρεμβαίνουν άμεσα στις βιομηχανικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Μέσα στο κλίμα εντάσεων μεταξύ Πεκίνου και Ουάσιγκτον, στην Ευρώπη αυξάνονται οι φόβοι ότι οι ημιαγωγοί μπορεί να μετατραπούν σε εργαλείο οικονομικού εξαναγκασμού, ιδιαίτερα λόγω της εξάρτησης της Ευρώπης από την Ταϊβάν για προηγμένα μικροτσίπ.
Οι κίνδυνοι αυτοί έγιναν εμφανείς πέρυσι, όταν η ολλανδική κυβέρνηση ανέλαβε τον έλεγχο της Nexperia από την κινεζική μητρική της, εξαιτίας ανησυχιών ότι μεταφερόταν παραγωγή και περιουσιακά στοιχεία εκτός Ευρώπης. Η ροή τσιπ από το κινεζικό τμήμα της Nexperia μειώθηκε δραματικά, αναγκάζοντας ορισμένες ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες να περιορίσουν την παραγωγή τους.
Το σχέδιο νόμου, που αναμένεται να δημοσιευτεί την επόμενη εβδομάδα, θα επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποκτά εκτεταμένες εξουσίες σε περίπτωση ελλείψεων ημιαγωγών που απειλούν την προμήθεια όπλων, ιατρικών συσκευών, ψηφιακών υποδομών και άλλων κρίσιμων αγαθών.
Σε περίπτωση τέτοιας κρίσης, η Επιτροπή θα μπορεί να επιβάλλει πρόστιμα έως 300.000 ευρώ σε εταιρείες που δεν παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη δυναμικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού τους.
Θα μπορεί επίσης να «υποχρεώνει τους κατασκευαστές ημιαγωγών να δίνουν προτεραιότητα σε παραγγελίες για κρίσιμα προϊόντα σε περίοδο κρίσης, παρακάμπτοντας υφιστάμενα συμβόλαια», όπως αναφέρει το προσχέδιο.
Οι Βρυξέλλες θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να ενεργοποιούν κοινές προμήθειες ώστε να «ενισχύεται η διαπραγματευτική ισχύς και να αποφεύγεται ο ανταγωνισμός μεταξύ κρατών-μελών της ΕΕ για περιορισμένες προμήθειες». Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή θα λειτουργεί ως κεντρικός αγοραστής για πολλές χώρες της ΕΕ, όπως είχε συμβεί με την προμήθεια εμβολίων κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Ο λεγόμενος «Chips Act» αποτελεί μέρος ευρύτερης προσπάθειας της ΕΕ να μειώσει την εξάρτησή της από την αμερικανική τεχνολογία, ενισχύοντας ευρωπαϊκές εναλλακτικές σε τομείς όπως οι ημιαγωγοί, το cloud computing και η τεχνητή νοημοσύνη. Στο έγγραφο, οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν ότι η Ένωση είναι «σχεδόν πλήρως εξαρτημένη από τις ΗΠΑ και την Ασία» για τα πιο προηγμένα τσιπ.
Οι αλυσίδες εφοδιασμού ημιαγωγών είναι τεράστιες και εξαιρετικά πολύπλοκες, καθώς ένα τυπικό σύστημα της Nvidia βασίζεται σε χιλιάδες προμηθευτές σε δεκάδες χώρες.
Η ΕΕ παράγει σήμερα λιγότερο από το 10% των παγκόσμιων ημιαγωγών. Σχέδια για διπλασιασμό του παγκόσμιου μεριδίου αγοράς της έως το 2030 έχουν μείνει πίσω από το χρονοδιάγραμμα.
Η Ευρώπη, όπως και ο υπόλοιπος κόσμος, εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από την Ταϊβάν για την προμήθεια προηγμένων τσιπ, δεδομένου ότι η πατρίδα της εταιρείας TSMC αντιπροσωπεύει πάνω από το 90% της παγκόσμιας παραγωγής ημιαγωγών προηγμένης τεχνολογίας.
Η Κίνα έχει επανειλημμένα απειλήσει ότι θα χρησιμοποιήσει βία κατά της Ταϊβάν αν η Ταϊπέι συνεχίσει να απορρίπτει τις κινεζικές αξιώσεις κυριαρχίας. Οποιαδήποτε σύγκρουση στην περιοχή θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμιες ελλείψεις εξαρτημάτων ζωτικής σημασίας για ηλεκτρονικές συσκευές, από smartphones και data centers τεχνητής νοημοσύνης μέχρι αυτοκίνητα και ιατρικό εξοπλισμό.
