Η ατζέντα Μακρόν στην G7 και τα εμπόδια Τραμπ

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, στην Ουκρανία και οι εμπορικές εντάσεις με την Κίνα θα αποτελέσουν το υπόβαθρο των εργασιών στο Εβιάν. Μια από τις τελευταίες μεγάλες διεθνείς παρουσίες του Γάλλου προέδρου και οι αστάθμητοι παράγοντες

Ντόναλντ Τραμπ και Εμανουέλ Μακρόν © EPA/YOAN VALAT

Μια από τις πιο κρίσιμες συνόδους κορυφής της G7 ξεκινά στο Εβιάν, στις όχθες της λίμνης Λεμάν, και θα διαρκέσει έως την Τετάρτη. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, στην Ουκρανία και οι εμπορικές εντάσεις με την Κίνα θα αποτελέσουν το υπόβαθρο των εργασιών, οι οποίες θα ξεκινήσουν ήδη από απόψε με ένα δείπνο αποκλειστικά για τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων πάνω σ’ αυτά τα τρία θέματα.

Συνειδητοποιώντας ότι οι επτά βιομηχανικά αναπτυγμένες χώρες δεν μπορούν να επιλύσουν μόνες τους τα προβλήματα της διεθνούς κοινότητας, ο Εμανουέλ Μακρόν φρόντισε να προσκαλέσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων την Ινδία, το Βραζιλία, τη Νότια Κορέα και την Αίγυπτο. Οι ηγέτες του Κατάρ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας προσκλήθηκαν επίσης, χωρίς να ξεχνάμε τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος θα παραστεί το πρωί της Τρίτης σε μια συνεδρίαση εργασίας αφιερωμένη στην Ουκρανία, παρουσία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Επίτευξη συμφωνίας για την Ουκρανία

Προτεραιότητα των προτεραιοτήτων η παύση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή σε συνδυασμό με το εκ νέου άνοιγμα των στενών του Ορμούζ για τη μεταφορά ενεργειακών πρώτων υλών, τροφίμων και λιπασμάτων. Η κατάσταση είναι εξαιρετικά μεταβαλλόμενη. Στο Εβιάν, στόχος είναι «να διασφαλίσουμε ότι μπορούμε, μαζί με τον πρόεδρο Τραμπ, να καθορίσουμε κοινούς στόχους και, πρώτιστα, το εκ νέου άνοιγμα του Ορμούζ», υπογράμμισε το Ελιζέ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να συνομιλήσουν τη Δευτέρα και στη συνέχεια να δειπνήσουν την Τετάρτη το βράδυ στις Βερσαλλίες. Για τους ηγέτες της G7, το ζητούμενο είναι η επιστροφή στην κατάσταση που ίσχυε πριν από τον πόλεμο, δηλαδή στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα των πλοίων στα στενά. Αυτή θα μπορούσε, εφόσον απαιτηθεί, να διασφαλιστεί από έναν ναυτικό συνασπισμό υπό την ηγεσία της Γαλλίας, μετά την παύση των εχθροπραξιών, σημειώνει η Les Echos.

Ο δεύτερος στόχος αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Στο Εβιάν οι Ευρωπαίοι ηγέτες ελπίζουν να προσελκύσουν τον Ντόναλντ Τραμπ στις απόψεις τους και επίσης να επιστρέψουν στο παιχνίδι ενόψει πιθανών ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία εκτιμούν πράγματι ότι ο συσχετισμός δυνάμεων στη σύγκρουση γέρνει πλέον υπέρ της Ουκρανίας, ανοίγοντας τον δρόμο για διαπραγματεύσεις που θα ξεπερνούσαν τους όρους που συμφωνήθηκαν μετά τη σύνοδο κορυφής μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρώσου ομολόγου του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλάσκα πέρυσι.

Οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες, αποκαλούμενες «E3», ανέφεραν στις 7 Ιουνίου από το Λονδίνο ότι επιθυμούν η Ρωσία να αποδεχθεί άμεση κατάπαυση του πυρός στην τρέχουσα γραμμή του μετώπου ως «σημείο εκκίνησης των διαπραγματεύσεων», καθώς και ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης πολυεθνικής δύναμης. Γι’ αυτές, δεν τίθεται θέμα το Κίεβο να εγκαταλείψει εδάφη που δεν έχουν κατακτηθεί από τον ρωσικό στρατό. «Δεν υπάρχει περιθώριο για παραχωρήσεις προς τους Ρώσους σε πρώτη ανάλυση, ούτε υπάρχει λόγος σήμερα να αρθούν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας», διευκρινίζεται από το Ελιζέ.

Μακροοικονομικός οδικός χάρτης και ο ρόλος της Κίνας

Οι εμπορικές εντάσεις που σχετίζονται με την Κίνα θα αποτελέσουν άλλη μια κορυφαία στιγμή της G7. Η επίλυση των παγκόσμιων μακροοικονομικών ανισορροπιών ήταν από τις δεδηλωμένες προτεραιότητες του Εμανουέλ Μακρόν ήδη από την έναρξη της γαλλικής προεδρίας της G7.

Την περασμένη Πέμπτη, κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής μέσω τηλεδιάσκεψης που συγκέντρωσε τις επτά χώρες και την Κίνα, ο αρχηγός του γαλλικού κράτους κάλεσε τις χώρες αυτές να δράσουν με «κατεπείγοντα» τρόπο με σκοπό τον «συντονισμό» των οικονομικών τους πολιτικών για την απορρόφηση αυτών των παγκόσμιων ανισορροπιών, ώστε να προληφθούν «βίαιες» προσαρμογές. Στο Εβιάν δεν τίθεται θέμα να στοχοποιηθεί το Πεκίνο, αλλά διαμορφώνεται ένας συναινετικός οδικός χάρτης προκειμένου η Κίνα να καταναλώνει περισσότερο και να εξάγει λιγότερο, η Ευρώπη να επενδύει και να παράγει περισσότερο και οι ΗΠΑ να αποταμιεύουν περισσότερο και να καταναλώνουν λιγότερο.

«Η διόρθωση των παγκόσμιων ανισορροπιών αποτελεί κοινή ευθύνη, τόσο για τις πλεονασματικές όσο και για τις ελλειμματικές οικονομίες. Και, ειδικότερα, η επανεκκίνηση του εμπορίου και ο συντονισμός μιας κατάλληλης προσέγγισης μεταξύ Ευρώπης, Κίνας και ΗΠΑ είναι απολύτως κρίσιμα στοιχεία», υπογράμμισε ο Εμανουέλ Μακρόν.

Οι ΗΠΑ προκρίνουν τα προστατευτικά μέτρα και τους δασμούς, ενώ οι Ευρωπαίοι, η Ιαπωνία και το Καναδάς παραμένουν σε μια πολυμερή γραμμή με επίκεντρο τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Σήμερα σχεδόν παράλυτος, ο ΠΟΕ πρέπει να μεταρρυθμιστεί. Όμως οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι δεν θέλουν να είναι «οι ανόητοι του παγκόσμιου χωριού», δεν αποκλείουν εισαγωγικούς φραγμούς εάν επρόκειτο να απειληθούν ευρωπαϊκοί βιομηχανικοί κλάδοι, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, επισημαίνει η Les Echos.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου, «εάν καταφέρουμε να καταλήξουμε σε μια συναινετική διαπίστωση για την κατάσταση, θα είναι ήδη ένα μεγάλο βήμα», αναφέρεται από το Ελιζέ. Οι εργασίες θα πρέπει αναγκαστικά να συνεχιστούν στο πλαίσιο της G20, στην οποία προεδρεύουν φέτος οι ΗΠΑ, οι οποίες έχουν θέσει επίσης τη μείωση των ανισορροπιών στην ατζέντα τους.

Αστακός η Γαλλία και η Ελβετία

Πάνω από είκοσι χρόνια μετά την G8 του Εβιάν, η οποία σημαδεύτηκε από βίαια επεισόδια και σημαντικές ζημιές στην Ελβετία, η γαλλική λουτρόπολη Εβιάν-λε-Μπεν, στην καρδιά των Άλπεων στην Άνω Σαβοΐα, υποδέχεται ξανά από τις 15 έως τις 17 Ιουνίου τους ισχυρούς αρχηγούς κρατών της ομάδας των Επτά (Γαλλία, Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Ιαπωνία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία και Γερμανία).

Εκτός από τους ηγέτες της Βραζιλίας, της Νότιας Κορέας, της Ινδίας, της Αιγύπτου, της Κένυας ή ακόμη και των χωρών του Περσικού Κόλπου, προσκλήθηκαν αρκετοί «ηγέτες της παγκόσμιας τεχνολογίας», μεταξύ των οποίων ο Αμερικανός Σαμ Αλτμαν, επικεφαλής της OpenAI, και ο Γάλλος Αρτούρ Μενς, ιδρυτής της Mistral AI.

Οι γαλλικές αρχές εργάζονται εδώ και πάνω από έναν χρόνο για ένα τιτάνιο σχέδιο ασφαλείας. Περίπου 18.000 αστυνομικοί, χωροφύλακες, στρατιώτες, πυροσβέστες και συνοριοφύλακες θα κινητοποιηθούν, με σκάφη, μοτοσικλέτες, drones, αλλά και εξειδικευμένες ομάδες και σκύλους ανίχνευσης.

Σύμφωνα με την έπαρχο της Άνω Σαβοΐας Εμανουέλ Ντουμπέ, στόχος είναι η αντιμετώπιση «του κινδύνου που σχετίζεται με το εξαιρετικά τεταμένο διεθνές πλαίσιο, του τρομοκρατικού κινδύνου που παραμένει σημαντικός στη Γαλλία, του κινδύνου δολιοφθοράς και κυβερνοεπίθεσης, αλλά και της διατάραξης της δημόσιας τάξης». Το Σάββατο, ένας μοτοσικλετιστής της χωροφυλακής έχασε τη ζωή του και δύο άλλοι τραυματίστηκαν σε τροχαίο ατύχημα στην Άνω Σαβοΐα, «υπό συνθήκες που μένει να διευκρινιστούν», ανέφερε εκπρόσωπος της εθνικής χωροφυλακής.

Καθώς το αεροδρόμιο της Γενεύης αποτελεί το κύριο σημείο άφιξης των αντιπροσωπειών, τα συνορεύοντα ελβετικά καντόνια Βω (Vaud) και Βαλέ (Valais) θα βρίσκονται επίσης υπό μέγιστα μέτρα ασφαλείας. Η ελβετική κυβέρνηση αναμένεται να κινητοποιήσει περίπου 4.000 στρατιώτες, ως «υποστήριξη» των καντονιακών αστυνομικών δυνάμεων, σε συντονισμό με τον γαλλικό στρατό.

Στις 11 Ιουνίου, το Υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων εξειδίκευσε τη συμβολή της Πολεμικής Αεροπορίας και του Διαστήματος στην ασφάλεια της συνόδου κορυφής με την ανάπτυξη μιας ενισχυμένης ζώνης αεροπορικής προστασίας γύρω από το Εβιάν-λε-Μπεν.

Αυτό το ειδικό σύστημα αεροπορικής ασφάλειας (DPSA) θα εγγυάται τη «διαρκή επιτήρηση του εναέριου χώρου, τον γρήγορο εντοπισμό οποιασδήποτε διείσδυσης και την κατάλληλη αντίδραση σε κάθε απειλή», και θα διεξάγεται σε συντονισμό με τις δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας, τις τοπικές αρχές και την Ελβετία. Μαχητικά Rafale, ελικόπτερα και άλλα αεροσκάφη του στρατού θα αναπτυχθούν στην περιοχή.

Περιορισμοί στις μετακινήσεις

Τα μέτρα ασφαλείας συνοδεύονται από ισχυρούς περιορισμούς στην κυκλοφορία, κλείσιμο συνοριακών σταθμών, αυξημένους ελέγχους και ένα πολύ αυστηρά καθορισμένο δικαίωμα διαδήλωσης. Οι κάτοικοι, Γάλλοι και Ελβετοί, θα πρέπει να προσαρμοστούν. Οι εξετάσεις του απολυτηρίου που επρόκειτο να διεξαχθούν τις ίδιες ημερομηνίες στο Εβιάν, για παράδειγμα, μεταφέρθηκαν στο Τονόν-λε-Μπεν. Οι μαθητές λυκείου θα μεταβαίνουν εκεί με λεωφορεία που έχουν ναυλωθεί ειδικά για τη συνοδεία τους. Ζώνες περιορισμών ενεργοποιήθηκαν ήδη από τις 11 Ιουνίου: μια «κόκκινη ζώνη» γύρω από το ξενοδοχειακό συγκρότημα του Evian Resort όπου θα φιλοξενηθούν οι αντιπροσωπείες και στην οποία όλες οι μετακινήσεις θα πρέπει να δικαιολογούνται με τη χρήση ενός «pass G7», και μια «μπλε ζώνη» διευρυμένη στους δήμους Publier και Neuvecelle όπου η κυκλοφορία θα παραμείνει δυνατή αλλά θα διεξάγεται με καθυστερήσεις.

Ο απρόβλεπτος Τραμπ

Η στάση του προέδρου των ΗΠΑ, ο οποίος προκρίνει μονομερείς πρωτοβουλίες σε πλήθος θεμάτων, θα εξεταστεί προσεκτικά. Το 2018, ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος είχε αποσύρει ξαφνικά την υποστήριξή του από το τελικό ανακοινωθέν της G7. Στη συνέχεια, πέρυσι, είχε αποχωρήσει πρόωρα από τη σύνοδο κορυφής στον Καναδά, επικρίνοντας ταυτόχρονα τον Εμανουέλ Μακρόν.

Οι Γάλλοι οικοδεσπότες θα κρατούν την ανάσα τους μέχρι το τέλος, με την ελπίδα ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα φτάσει όντως τη Δευτέρα, θα παραμείνει τρεις ημέρες και θα συμμετάσχει στο δείπνο με τον Εμανουέλ Μακρόν την Τετάρτη το βράδυ, στις Βερσαλλίες.

Αν και αρχικά είχε υποτεθεί ότι θα ξεκινούσε στις 14 Ιουνίου, ημέρα των 80ών γενεθλίων του Ρεπουμπλικανού δισεκατομμυριούχου, η σύνοδος μετατέθηκε προκειμένου να του επιτραπεί να διοργανώσει αγώνα πολεμικών τεχνών στον Λευκό Οίκο.

Το φιάσκο του 2003

Το τραύμα στοιχειώνει ακόμα τις μυαλά των κατοίκων της Γενεύης. Το 2003, η σύνοδος κορυφής διεξαγόταν ήδη στο Εβιάν και δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές κατά της παγκοσμιοποίησης είχαν βρεθεί στην περιοχή. Βίαιες ομάδες είχαν προκαλέσει ταραχές, λεηλασίες και συγκρούσεις με τις δυνάμεις της τάξης στη Γενεύη και τη Λωζάνη, με ζημιές που εκτιμήθηκαν μεταξύ 5 και 6 εκατομμυρίων ελβετικών φράγκων της εποχής.

Αν και οι διοργανωτές των διαδηλώσεων διαβεβαιώνουν ότι προκρίνουν ειρηνικές δράσεις — οι αρχές της Γενεύης επέτρεψαν μια διαδήλωση του συνασπισμού «Nο G7» στο κέντρο της πόλης την Κυριακή, την παραμονή της έναρξης της συνόδου —, η επαγρύπνηση απέναντι στον κίνδυνο διείσδυσης από ριζοσπαστικές ομάδες παραμένει υψηλή.