Ένα ιδιωτικό επενδυτικό ταμείο ύψους 300 δισ. δολαρίων, το οποίο σχεδιάστηκε για να ενεργοποιήσει επενδύσεις προς το Ιράν, περιγράφεται στην αρχική συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με περισσότερα από τα μισά κεφάλαια να έχουν ήδη δεσμευτεί.
Αυτό αποκαλύπτει στο Reuters με πηγή η οποία έχει, όπως σημειώνει, άμεση γνώση των διαβουλεύσεων, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς το σχέδιο δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα, και ενόψει των υπογραφών της Παρασκευής.
Η πηγή διευκρίνισε ότι το νέο αυτό σχήμα, το οποίο θα ονομαστεί «Ταμείο Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης», αποτελεί ένα αμιγώς ιδιωτικό επενδυτικό όχημα. Δεν πρόκειται για κρατικό πρόγραμμα ανασυγκρότησης ή αποζημιώσεων, ούτε θα περιλαμβάνει κυβερνητικά κονδύλια ή επιχορηγήσεις. Μέχρι στιγμής, εταιρείες από τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική έχουν συμφωνήσει να συμμετάσχουν στη χρηματοδότηση, καλύπτοντας τομείς όπως η ενέργεια, η εφοδιαστική αλυσίδα (logistics), η μεταποίηση και οι μεταφορές.
Από την πλευρά της, ανώτερη ιρανική πηγή ανέφερε ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά διεκδικήσει 400 δισ. δολάρια από τις ΗΠΑ ως πολεμικές αποζημιώσεις, αίτημα όμως που απορρίφθηκε από την Ουάσιγκτον, οδηγώντας στη γέννηση της ιδέας του επενδυτικού ταμείου.
Ο μηχανισμός προβλέπει τη συνδρομή των χωρών της περιοχής με διάφορους τρόπους, όπως η εγγύηση δανείων, η δημιουργία πιστωτικών γραμμών ή η απευθείας χρηματοδότηση για την αποκατάσταση υποδομών που επλήγησαν από τις εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένου του χαλυβουργικού συγκροτήματος Mobarakeh, διυλιστηρίων και αεροδρομίων.
Το Ιράν, μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Μέσης Ανατολής με πληθυσμό άνω των 92 εκατομμυρίων κατοίκων και τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου, παρέμενε αποκλεισμένο από τις διεθνείς αγορές επί τέσσερις δεκαετίες λόγω των κυρώσεων.
Τα παγωμένα κρατικά περιουσιακά στοιχεία του Ιράν στο εξωτερικό
Το Reuters σημειώνει πως το επενδυτικό ταμείο είναι πλήρως διαχωρισμένο από τις παράλληλες διαπραγματεύσεις για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την αποδέσμευση των παγωμένων κρατικών περιουσιακών στοιχείων του Ιράν στο εξωτερικό. Το Bloomberg, πάντως, επί του συγκεκριμένου θέματος τόνιζε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται πως τα συγκεκριμένα κεφάλαια «θα αποδεσμευθούν και θα καταστούν πλήρως διαθέσιμα», χωρίς ωστόσο να προσδιόριζε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Το μνημόνιο κατανόησης, μόλις υπογραφεί, θα θέσει το πλαίσιο για τις επόμενες 60 ημέρες, κατά τις οποίες οι διαχειριστές του ταμείου θα συνεργαστούν με τους επενδυτές και την Τεχεράνη για τον σχεδιασμό των έργων, καθώς η ενεργοποίησή του θα γίνει μόνο μετά από την υπογραφή της τελικής συμφωνίας.
Τα Υπουργεία Εξωτερικών του Ιράν και του Πακιστάν, το οποίο συνέβαλε στη μεσολάβηση, δεν ανταποκρίθηκαν άμεσα σε αιτήματα για σχολιασμό από το Reuters. Ωστόσο, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου παρέπεμψε σε συνέντευξη του Αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς στο CBS, όπου επιβεβαίωσε ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο 300 δισ. δολαρίων με τη στήριξη των κρατών του Κόλπου.
Αυτό, βέβαια, υπό την προϋπόθεση ότι θα συμμορφωθεί πλήρως με τους όρους της Ουάσιγκτον, στους οποίους περιλαμβάνονται η διάλυση του πυρηνικού του προγράμματος, η εξάλειψη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού και η αποδοχή ενός αυστηρού καθεστώτος διεθνών επιθεωρήσεων.
