Το Ευρωκοινοβούλιο καταδικάζει την Τουρκία, με το πιο αυστηρό ψήφισμα των τελευταίων ετών, για τη συστηματική παραβίαση των ελληνικών και κυπριακών κυριαρχικών δικαιωμάτων μέσω του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν την Άγκυρα ότι, εξαιτίας της συνεχιζόμενης δημοκρατικής της οπισθοδρόμησης, χάνει οριστικά το σημερινό παράθυρο ευκαιρίας που προσφέρει η νέα δυναμική της ευρωπαϊκής διεύρυνσης. Ως απάντηση στον τουρκικό αυταρχισμό, η Ευρωβουλή καλεί την Ε.Ε. να εξετάσει την επιβολή κυρώσεων εναντίον Τούρκων αξιωματούχων. Το ψήφισμα-καταπέλτης εγκρίθηκε σήμερα από την Ολομέλεια στο Στρασβούργο, συγκεντρώνοντας 381 ψήφους υπέρ, 107 κατά και 171 αποχές, αποτυπώνοντας την ευρεία ανησυχία για την τουρκική διολίσθηση.
Βολές για τη σιωπή των Βρυξελλών και το κράτος δικαίου
Ο εισηγητής της έκθεσης, Νάτσο Σάντσεθ Αμόρ (Ομάδα Σοσιαλιστών και Δημοκρατών), άσκησε δριμεία κριτική τόσο στην τουρκική ηγεσία όσο και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, εγκαλώντας τους για τη «σιωπηλή» στάση τους απέναντι στη δημοκρατική διάβρωση. Τόνισε ότι η Τουρκία κινείται ταχύτατα προς ένα πλήρως αυταρχικό μοντέλο διακυβέρνησης. Αναδεικνύοντας τις πιέσεις στο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), ο εισηγητής υπογράμμισε ότι η τουρκική κυβέρνηση εργαλειοποιεί τη Δικαιοσύνη για αυστηρά πολιτικούς σκοπούς. Ο ίδιος εξέφρασε τη βαθιά του ανησυχία για τη «χλιαρή αντίδραση» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης και των κρατών-μελών, τονίζοντας ότι η παθητικότητά τους αποξενώνει τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις της τουρκικής κοινωνίας.
Στοχευμένες κυρώσεις και το πάγωμα περιουσιακών στοιχείων
Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας στην ΕΕ παραμένουν πρακτικά παγωμένες από το 2018. Οι ευρωβουλευτές ξεκαθαρίζουν ότι δεν θα υπάρξει επανεκκίνηση χωρίς βαθιές μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η φυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου. Η εκτίμηση από την ευρωβουλή είναι ότι η δίωξη συνιστά ευθεία πολιτική παρέμβαση, προκειμένου ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αποκλείσει τον βασικό του αντίπαλο από την επόμενη προεδρική αναμέτρηση.
Λόγω αυτής της εκτροπής, το ψήφισμα καλεί ευθέως την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, να ενεργοποιήσει στοχευμένες κυρώσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν και το «πάγωμα» περιουσιακών στοιχείων εντός της Ε.Ε.
Ειδική αναφορά γίνεται στον πρώην εισαγγελέα Κωνσταντινούπολης, Ακίν Γκιουρλέκ, ο οποίος περιγράφεται ως κομβικός «παίκτης» του κατασταλτικού μηχανισμού που κατέχει πλέον τη θέση του υπουργού Δικαιοσύνης. Παράλληλα, η έκθεση καταγγέλλει την καθαίρεση και σύλληψη δεκάδων δημάρχων της αντιπολίτευσης και την αντικατάστασή τους από κυβερνητικούς επιτρόπους.
Ρυθμιστικό ανάχωμα για τον Great Sea Interconnector στο Αιγαίο
Οι ευρωβουλευτές αναγνωρίζουν την Τουρκία ως στρατηγικό εταίρο στο ΝΑΤΟ, καταγράφοντας τον ρόλο της στο μεταναστευτικό, το εμπόριο, την ενέργεια, την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Χαιρετίζουν τον διάλογο του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά καταδικάζουν απερίφραστα το casus belli κατά της Ελλάδας και το αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η έκθεση καταγγέλλει επίσης την αύξηση των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου το 2024 και την πολιτική εργαλειοποίηση των NAVTEX. Ειδικότερα, οι ευρωβουλευτές στέκονται ρητά στην τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (PCI), φωτογραφίζοντας την καλωδιακή διασύνδεση του Great Sea Interconnector. Το ψήφισμα ξεκαθαρίζει ότι το μπλόκο στο συγκεκριμένο έργο αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στην ΑΟΖ της. Επιπλέον, στηλιτεύει τις τουρκικές αντιδράσεις για το ελληνικό θαλάσσιο πάρκο και την παράνομη αλιεία στα ελληνικά ύδατα, επαναλαμβάνοντας πως το τουρκολιβυκό μνημόνιο ακυρώνει το Δίκαιο της Θάλασσας.
Κυπριακό: Απόρριψη λύσης δύο κρατών και στάση των Ελλήνων ευρωβουλευτών
Για το Κυπριακό, η Ολομέλεια απορρίπτει τη λύση δύο κρατών, επιβεβαιώνοντας τη δικοινοτική διζωνική ομοσπονδία βάσει των ψηφισμάτων του ΟΗΕ ως μόνη αποδεκτή βάση λύσης. Παράλληλα, ζητά την επιστροφή στο τραπέζι του Κραν Μοντανά.
Κατά τις τοποθετήσεις τους, οι Έλληνες ευρωβουλευτές εστίασαν στις προκλήσεις: Η Ελίζα Βόζεμπεργκ (Ν.Δ.) ζήτησε την επανεξέταση των προενταξιακών κονδυλίων της Τουρκίας. Ο Μανώλης Κεφαλογιάννης (Ν.Δ.) υπογράμμισε το δικαίωμα της Ελλάδας για επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια, απορρίπτοντας το casus belli ως ασύμβατο με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Τέλος, ο Γιάννης Μανιάτης (ΠΑΣΟΚ) διεμήνυσε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να μετέχει στις ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες εάν δεν σέβεται απαρέγκλιτα το Διεθνές Δίκαιο και τα δικαιώματα των κρατών
