Οι πρόεδροι των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, και και του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, υπέγραψαν εξ αποστάσεως, το βράδυ της Τετάρτης, διμερές Μνημόνιο Κατανόησης, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και την έναρξη νέου γύρου διαπραγματεύσεων για μια συνολική συμφωνία.
Το αποκαλούμενο «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ» προβλέπει άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα εμπλεκόμενα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, καθώς και ένα πλαίσιο 60 ημερών για τη διευθέτηση των εκκρεμοτήτων ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη. Στο επίκεντρο βρίσκονται το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η άρση των αμερικανικών κυρώσεων, η αποκατάσταση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στον Κόλπο και οι περιφερειακές εγγυήσεις ασφαλείας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε το έγγραφο στις Βερσαλλίες, λίγο πριν από επίσημο δείπνο που του παρέθεσε ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν. Σε βίντεο που δημοσιοποιήθηκε από τον Λευκό Οίκο μέσω X, ο Τραμπ εμφανίζεται να βάζει την υπογραφή του στο έγγραφο, παρουσία του Μακρόν και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο. «Μόλις το υπέγραψα», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στους δημοσιογράφους κατά την αποχώρησή του από το παλάτι των Βερσαλλιών.
🚨 President Donald J. Trump has SIGNED the Iran Memorandum of Understanding at Versailles in France. 🇺🇸 pic.twitter.com/JQ6qlbvFAF
— The White House (@WhiteHouse) June 17, 2026
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, ανακοίνωσε ότι το κείμενο υπεγράφη και από τον Ιρανό ,πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν. Το επίσημο πρακτορείο IRNA μετέδωσε φωτογραφίες από τη διαδικασία υπογραφής, ενώ, σύμφωνα με το Press TV, ο Μπαγαεΐ τόνισε ότι η επιλογή να υπογράψουν οι ίδιοι οι αρχηγοί των δύο κρατών δεν ήταν τυπική, αλλά πολιτικά ουσιαστική, καθώς αυξάνει το κόστος οποιασδήποτε παραβίασης της συμφωνίας.
Η εξέλιξη ήρθε έπειτα από εβδομάδες εντατικών διαβουλεύσεων και μετά την προηγούμενη ψηφιακή έγκριση του ίδιου πλαισίου από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι ντι Βανς, και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ. Η Τεχεράνη απέφυγε μια δημόσια τελετή με χειραψίες Ιρανών και Αμερικανών αξιωματούχων, επιλογή που αναλυτές συνδέουν με το βαρύ εσωτερικό πολιτικό φορτίο του πολέμου και με τις κατηγορίες της ιρανικής πλευράς κατά της Ουάσιγκτον για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Αλί Χαμενεΐ, στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο πόλεμος είχε ξεσπάσει την ίδια ημέρα, με μαζικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η σύγκρουση επεκτάθηκε γρήγορα στην περιοχή, με σοβαρές απώλειες κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, ενώ το σχεδόν πλήρες κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ προκάλεσε ισχυρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και στις αγορές ενέργειας.
Le Président Trump a signé ce soir à Versailles l’accord entre l’Iran et les États-Unis.
Cet accord ouvre la voie à une paix durable et permet la réouverture du détroit d’Ormuz.
C’est un pas important dans la bonne direction pour nos compatriotes… pic.twitter.com/b1XgZrBv0m
— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) June 18, 2026
Οι ΗΠΑ αναστέλλουν τις κυρώσεις, οι δεσμεύσεις του Ιράν
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανέγνωσε Αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους, η Ουάσιγκτον αναστέλλει από την υπογραφή του Μνημονίου τις κυρώσεις που εμπόδιζαν τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου. Παράλληλα, δεσμεύεται να προχωρήσει στην άρση του συνόλου των κυρώσεων εις βάρος της Τεχεράνης, εφόσον οι διαπραγματεύσεις των επόμενων 60 ημερών καταλήξουν σε οριστική συμφωνία.
Από την πλευρά του, το Ιράν δεσμεύεται να συνεργαστεί για την επεξεργασία των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει, μέσω διαδικασίας αραίωσης και υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Η αμερικανική πλευρά παρουσιάζει τη συγκεκριμένη πρόβλεψη ως κρίσιμο σημείο της συμφωνίας, καθώς συνδέεται άμεσα με τον στόχο να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για τα Στενά του Ορμούζ. Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σαμπάζ Σαρίφ, δήλωσε τις πρώτες πρωινές ώρες ότι η υπογραφή της συμφωνίας σημαίνει πως το στρατηγικής σημασίας πέρασμα θα ανοίξει ξανά πλήρως «χωρίς καθυστέρηση», ενώ ο αποκλεισμός ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα αρθεί «αμέσως». Όπως πρόσθεσε, αύριο, Παρασκευή, αναμένεται να πραγματοποιηθεί στην Ελβετία τελετή για να σηματοδοτηθεί η νέα φάση και να ξεκινήσουν οι τεχνικές συνομιλίες ανάμεσα στα μέρη.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης, εφόσον υπάρξει τελική διευθέτηση, ότι οι ΗΠΑ θα διευκολύνουν, σε συντονισμό με περιφερειακούς εταίρους τους και ιδίως με τις μοναρχίες του Κόλπου, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν. Η αμερικανική πλευρά διευκρινίζει ότι η πρόβλεψη αυτή δεν συνεπάγεται άμεση χρηματοδοτική συμμετοχή της Ουάσιγκτον.
Στην Τεχεράνη, ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, χαρακτήρισε τη συμφωνία «καταγραφή της αποτυχίας των ΗΠΑ», μιλώντας στην κρατική τηλεόραση. Αντίστοιχα, ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κάσεμ, έκανε λόγο για «μεγάλη νίκη» του Ιράν και ευχαρίστησε την Τεχεράνη επειδή επέμεινε να συμπεριληφθεί στη συμφωνία το μέτωπο του Λιβάνου. Σε τηλεοπτικό διάγγελμά του κάλεσε την κυβέρνηση της Βηρυτού να αξιοποιήσει τη νέα πραγματικότητα για να πιέσει προς αποχώρηση του Ισραήλ από λιβανικό έδαφος.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, πάντως, υπογράμμισε ότι οι απευθείας διαπραγματεύσεις της Βηρυτού με το Ισραήλ, οι οποίες άρχισαν τον Απρίλιο υπό την αιγίδα της Ουάσιγκτον, αποτελούν «ανεξάρτητη» διαδικασία από τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν. Η τοποθέτησή του ήρθε μετά την προτροπή του Κάσεμ προς τη λιβανική κυβέρνηση να σταματήσει τις συνομιλίες αυτές.
Ηγέτες της G7: Ιστορική ευκαιρία
Σε διεθνές επίπεδο, οι ηγέτες της G7 χαιρέτισαν τη συμφωνία ως «ιστορική ευκαιρία» για να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν και να αντιμετωπιστούν οι απειλές που συνδέονται με τις περιφερειακές δραστηριότητες της Τεχεράνης και το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της. Η Κίνα, μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας του υπουργού Εξωτερικών, Ουάνγκ Γι, με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, τόνισε ότι είναι «απόλυτα απαραίτητο» όλα τα μέρη να εφαρμόσουν πλήρως τη συμφωνία και να αποφευχθούν εξωτερικές παρεμβάσεις.
Η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ παραμένει κρίσιμο ζήτημα για το Πεκίνο, καθώς η κινεζική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο. Ο Ουάνγκ Γι υπογράμμισε την ανάγκη «σωστής διαχείρισης» της κατάστασης στα Στενά και αποκλιμάκωσης των ανησυχιών της διεθνούς κοινότητας.
Οι αγορές αντέδρασαν θετικά στην υπογραφή του Μνημονίου, καθώς μειώθηκε ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης και παρατεταμένων διαταραχών στην παγκόσμια τροφοδοσία ενέργειας. Τα futures του S&P 500 ενισχύθηκαν έως 0,9%, ενώ τα futures του Nasdaq σημείωσαν άνοδο 1,5%. Στην Ασία, οι μετοχές κινήθηκαν ανοδικά για πέμπτη διαδοχική συνεδρίαση, με τον Nikkei 225 στο Τόκιο να καταγράφει κέρδη σχεδόν 2%.
Την ίδια ώρα, οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν πτωτικά, καθώς η συμφωνία περιόρισε τις ανησυχίες για παρατεταμένες διαταραχές στην τροφοδοσία μέσω των Στενών του Ορμούζ. Το Brent υποχωρούσε νωρίτερα κατά 2,15% στα 77,84 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό κατέγραφε πτώση 2,55%, στα 74,84 δολάρια. Αναλυτές εκτιμούν ότι η συμφωνία μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο αιφνίδιας κατάρρευσης των διαπραγματεύσεων και ανοίγει τον δρόμο για σταδιακή εξομάλυνση της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας πέρασμα.
Η αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου λειτούργησε ως αντίβαρο στις ανησυχίες που προκάλεσε η πιο επιθετική στάση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ. Η Fed διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια για τέταρτη συνεχόμενη συνεδρίαση, ωστόσο περίπου οι μισοί αξιωματούχοι της προβλέπουν νέες αυξήσεις εντός του έτους, λόγω των επίμονων πληθωριστικών πιέσεων.
Ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, στην πρώτη του συνέντευξη Τύπου από τη θέση αυτήν, απέφυγε να δώσει σαφές σήμα για την επόμενη κίνηση, επιμένοντας ότι ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% και ότι η κεντρική τράπεζα είναι αποφασισμένη να αποκαταστήσει τη σταθερότητα των τιμών. Οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων υποχώρησαν μετά την υπογραφή της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν, με το 10ετές να κινείται στο 4,45% και το 2ετές στο 4,16%.
Παρά την αισιοδοξία, οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες. Το Μνημόνιο βάζει τέλος στην άμεση στρατιωτική σύγκρουση και ανοίγει τον δρόμο για αποκλιμάκωση, αλλά τα δυσκολότερα ζητήματα -το πυρηνικό πρόγραμμα, οι κυρώσεις, οι περιφερειακές εγγυήσεις και ο μηχανισμός εφαρμογής- παραπέμπονται στις διαπραγματεύσεις που ξεκινούν στην Ελβετία. Από την έκβασή τους θα κριθεί αν η συμφωνία θα μείνει ως προσωρινή ανάπαυλα ή ως πραγματικό σημείο καμπής για τη Μέση Ανατολή.
