Ώρα Ελβετίας για τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Βανς και αντιπροσωπεία Τεχεράνης στο ίδιο δωμάτιο

Η άφιξη του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στη Λουκέρνη της Ελβετίας σηματοδοτεί την έναρξη της τελικής φάσης για τις συνομιλίες με το Ιράν

Ο Τζ. Ντ. Βανς © EPA/Leo Correa

Από τη στιγμή της άφιξης του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, σήμερα το πρωί στην Ελβετία, όπου αναμένεται να γίνουν συνομιλίες με το Ιράν για να δοθεί ένα διαρκές τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο χρόνος μετρά αντίστροφα.

Ο Βανς και η σύζυγός του έφτασαν στις 05:59 τοπική ώρα (06:59 ώρα Ελλάδος) στην αεροπορική βάση του Έμεν κοντά στη Λουκέρνη στην κεντρική Ελβετία, σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του.

«Οι συνομιλίες μεταξύ των πλευρών αναμένεται να ξεκινήσουν κατά τη διάρκεια του πρωινού», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ στην Ελβετία, ©EPA/URS FLUEELER

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ στην Ελβετία, ©EPA/URS FLUEELER

Οι συνομιλίες ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν αναμένεται να αρχίσουν εντός της ημέρας στην Ελβετία προκειμένου να τερματιστεί οριστικά και σε βάθος χρόνου ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Της άφιξης Βανς, είχε προηγηθεί η άφιξη της ιρανικής αντιπροσωπείας.

Στην αμερικανική αντιπροσωπεία συμμετέχουν και ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, τον Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.

Ο Βανς και η σύζυγός του, Ούσα Βανς, προσγειώθηκαν στην αεροπορική βάση Έμεν, έξω από τη Λουκέρνη. Οι συνομιλίες διεξάγονται στο θέρετρο Μπούργκενστοκ και ακολουθούν την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν.

Πριν αναχωρήσει για την Ευρώπη, ο Βανς δήλωσε ότι ελπίζει να υπάρξει πρόοδος τόσο στο ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος όσο και στην εκεχειρία στον Λίβανο. «Αυτά είναι τα δύο μεγάλα ζητήματα στα οποία θα επικεντρωθούμε», ανέφερε στους δημοσιογράφους. Οι συνομιλίες είχαν αρχικά προγραμματιστεί για την Παρασκευή στην Ελβετία, ωστόσο αναβλήθηκαν την τελευταία στιγμή έπειτα από τις φονικές ισραηλινές επιδρομές στον Λίβανο, οι οποίες ακολούθησαν τον θάνατο τεσσάρων Ισραηλινών στρατιωτών σε μάχες.

Η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε αργότερα την επαναφορά της εκεχειρίας στον Λίβανο, κάτι που αποτελούσε βασικό όρο της προκαταρκτικής συμφωνίας με το Ιράν. Ωστόσο, το Σάββατο σημειώθηκαν νέες συγκρούσεις μεταξύ ισραηλινών δυνάμεων και μαχητών της Χεζμπολάχ, με τις δύο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση της συμφωνίας. Τα MME του Λιβάνου ανέφεραν ότι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έπληξαν περίπου 20 τοποθεσίες, ενώ οι αρχές έκαναν λόγο για περισσότερους από 30 νεκρούς.

Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σε δύσκολο περιβάλλον, καθώς οι συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο συνεχίζονται, ενώ το Ιράν ανακοίνωσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) αμφισβήτησε τον ισχυρισμό της Τεχεράνης, υποστηρίζοντας ότι η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται κανονικά και ότι εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου έχουν διακινηθεί μέσω του περάσματος τις τελευταίες ημέρες.

Τεχνικές συζητήσεις το Σάββατο, κυρίως μενού την Κυριακή

Οι διαπραγματευτές από την Τεχεράνη έφθασαν το Σάββατο το βράδυ στην ελβετική πόλη, σύμφωνα με ενημέρωση που έκανε το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών μέσω X.

Ανάμεσα στα μέλη της αντιπροσωπείας είναι ο επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, ο επικεφαλής της διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί και ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας Αμπντουλνασέρ Χεματί, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση.

Παρόντες στις συνομιλίες είναι ακόμη ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, και ο αρχηγός του στρατού της χώρας, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ. Συμμετοχή αναμένεται να έχει και ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζάσιμ Αλ Θάνι.

Το «μνημόνιο κατανόησης» που υπογράφτηκε την Τετάρτη από τα μέρη προέβλεπε την έναρξη διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών προκειμένου να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία, με κεντρικό ζήτημα το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.

«Προπαρασκευαστικές» συνομιλίες άρχισαν ήδη από χθες ανάμεσα σε διπλωμάτες, σύμφωνα με τη Βέρνη. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε πως διεξήχθησαν «τεχνικές» συζητήσεις ανάμεσα σε Ιρανούς και Αμερικανούς, παρόντων αντιπροσώπων του Κατάρ και του Πακιστάν, κρατών που μεσολαβούν.

Τι προβλέπει το μνημόνιο κατανόησης (MoU) ΗΠΑ – Ιράν

Το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν προβλέπει την «άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», με τις δύο πλευρές να δεσμεύονται ότι δεν θα προχωρήσουν σε πολεμικές ή άλλες στρατιωτικές ενέργειες η μία εναντίον της άλλης.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον δεσμεύεται να ξεκινήσει την άρση του ναυτικού αποκλεισμού και να προχωρήσει στη σταδιακή κατάργηση του εμπάργκο, ενώ η Τεχεράνη αναλαμβάνει να διασφαλίσει την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς την επιβολή τελών για διάστημα 60 ημερών.

Στο ενεργειακό πεδίο, οι ΗΠΑ συμφωνούν να χορηγήσουν εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν την εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και παραγώγων τους, έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία άρσης των κυρώσεων.

Το κείμενο της συμφωνίας προβλέπει επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταστήσουν διαθέσιμα προς χρήση τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό. Μετά την έναρξη εφαρμογής του μνημονίου, οι δύο πλευρές θα συμφωνήσουν στις διαδικασίες αποδέσμευσης και αξιοποίησης των συγκεκριμένων κεφαλαίων στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.

Η εφαρμογή των παραπάνω όρων αποτελεί βασικό σημείο τριβής στις συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη στην Ελβετία, με την Τεχεράνη να ζητεί εγγυήσεις ότι οι αμερικανικές δεσμεύσεις θα υλοποιηθούν πλήρως.