ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν σε οδικό χάρτη 60 ημερών για οριστική συμφωνία

Στο επίκεντρο το εκ νέου άνοιγμα του Ορμούζ που το Ιράν έκλεισε λόγω των συνεχιζόμενων επιθέσεων του Ισραήλ στο Λίβανο, κατά παραβίαση της εκεχειρίας

Βανς Γαλιμπάφ, ηγέτες Πακιστάν Κατάρ, διαπραγματεύσεις © EPA

Οι διαπραγματευτικές αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν συμφώνησαν σε έναν «οδικό χάρτη» για τη σύναψη οριστικής συμφωνίας εντός 60 ημερών που θα βάλει τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή κατά την πρώτη συνεδρία των διαπραγματεύσεών τους στην Ελβετία, ανακοίνωσαν οι διαμεσολαβήτριες χώρες Πακιστάν και Κατάρ.

Οι αντιπροσωπείες του Ιράν και των ΗΠΑ συνεννοήθηκαν για τη δημιουργία μηχανισμών προκειμένου να σταματήσουν οι εχθροπραξίες στον Λίβανο και να ανοίξει εκ νέου το στενό του Ορμούζ,  αναφέρει η ανακοίνωση του Πακιστάν και του Κατάρ, έπειτα από μια πρώτη μέρα διαπραγματεύσεων με σκοπό να λάβει οριστικό τέλος ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Οι διαπραγματεύσεις έλαβαν χώρα σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο στο Μπίργκενστοκ, στις ελβετικές Άλπεις

Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωσή Πακιστάν και Κατάρ, οι αντιπροσωπείες των δυο πλευρών σημείωσαν «ενθαρρυντική πρόοδο» και συμφώνησαν για τον «οδικό χάρτη με σκοπό να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία εντός προθεσμίας 60 ημερών, θέτοντας έτσι τις βάσεις για την άμεση έναρξη νέων τεχνικών συνομιλιών», την υπόλοιπη εβδομάδα.

«Η ακούραστη μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ έφερε σημαντικό πρόοδο ως προς τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο», ανέφερε ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί μέσω X, που συμμετέχει στην αντιπροσωπεία.

«Οι εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων απαλλάσσονται από κυρώσεις, ο αποκλεισμός αίρεται, ορισμένα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια αποδεσμεύονται και ξεκινά μεγάλο πρόγραμμα ανοικοδόμησης και ανάπτυξης του Ιράν», πρόσθεσε, απαριθμώντας σημεία του μνημονίου κατανόησης που υπογράφτηκε τη 17η Ιουνίου από τους προέδρους των δυο κρατών Ντόναλντ Τραμπ και Μασούντ Πεζεσκιάν.

Ακόμη, πάντα κατά την ανακοίνωση του Πακιστάν του Κατάρ, τα μέρη συμφώνησαν να δημιουργηθεί άμεσα «πυρήνας διαχείρισης συγκρούσεων», με σκοπό να λάβουν τέλος οι εχθροπραξίες στον Λίβανο ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και το σιιτικό κίνημα Χεζμπολάχ, οι οποίες έθεταν υπό αμφισβήτηση την κατάπαυση του πυρός.

Στο επίκεντρο το Ορμούζ

Οι αιματηρές εχθροπραξίες ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ μέσα στα εδάφη του Λιβάνου συνεχίστηκαν την Παρασκευή και το Σάββατο, παρά το ότι το μνημόνιο ΗΠΑ – Ιράν προέβλεπε τον τερματισμό τους σε όλα τα μέτωπα. Σε αντίποινα η Τεχεράνη ανακοίνωσε το Σάββατο πως έκλεισε το Ορμούζ, στενό στρατηγικής σημασίας από όπου διερχόταν προπολεμικά περί το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως.

Για το ζήτημα αυτό, οι αντιπροσωπείες της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης συμφώνησαν να δημιουργηθεί «γραμμή επικοινωνίας», προκειμένου «να αποφεύγονται συμβάντα και παρεξηγήσεις, με σκοπό να είναι εγγυημένη η ασφαλής διέλευση των εμπορικών πλοίων από το στενό του Ορμούζ», ανέφεραν το Πακιστάν και το Κατάρ στην ανακοίνωσή τους.

Οι εξελίξεις στο Λίβανο θα αποτελέσει «την πρώτη αληθινή δοκιμασία» των πραγματικών προθέσεων της άλλης πλευράς, σύμφωνα με τον κ. Αραγτσί.

Πιθανή ένδειξη αποκλιμάκωσης: οι αρχές του Ισραήλ ανακοίνωσαν πως αίρονται από σήμερα το πρωί οι περιορισμοί που επιβάλλονται στις συναθροίσεις εξαιτίας του πολέμου στο βόρειο τμήμα της χώρας, κοντά στα σύνορα με τον Λίβανο.

Αλλά ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε, για ακόμη μια φορά, πως ο στρατός του θα παραμείνει στον νότιο Λίβανο «για όσο χρειαστεί».

Από την άλλη, ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ απέρριψε κάθε ενδεχόμενο να συνεχίσει να υπάρχει ζώνη «ασφαλείας» του Ισραήλ στο νότιο τμήμα της χώρας του.

Οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο από τις αρχές Μαρτίου έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 4.106 ανθρώπους, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας στη Βηρυτό. Στην άλλη πλευρά, ο ισραηλινός στρατός λέει πως μετρά 36 απώλειες.

Αποχώρηση

Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA, η ιρανική αντιπροσωπεία εγκατέλειψε το τραπέζι των διαπραγματεύσεων στην Ελβετία έπειτα από μια ώρα και είκοσι λεπτά χθες, αντιδρώντας στη «δημοσιοποίηση προσβλητικού μηνύματος του προέδρου των ΗΠΑ». Ωστόσο η διαδικασία συνεχίστηκε, χάρη στους μεσολαβητές.

Η αποχώρηση αποτελούσε αντίδραση σε τοποθέτηση του Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, με την οποία απαιτούσε η Τεχεράνη να «σταματήσει» τη Χεζμπολάχ ώστε να μην προκαλεί «προβλήματα», απειλώντας σε διαφορετική περίπτωση ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν το Ιράν «πιο σκληρά», προσθέτοντας τρία θαυμαστικά.

«Καλά θα κάνουν να ζυγίζουν τα λόγια τους· οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες να απαντήσουν αλλιώς», αντέτεινε μέσω X ο επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας και του κοινοβουλίου της Ισλαμικής Δημοκρατίας Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ.

Δυνάμει του «μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ» της 17ης Ιουνίου, τα δύο μέρη δεσμεύτηκαν να απέχουν «από απειλές για προσφυγή στη βία το ένα εναντίον του άλλου» κατά τη διάρκεια των συνομιλιών τους.

Οι συνομιλίες  αναμένεται να οδηγήσουν, εντός προθεσμίας 60 ημερών, σε οριστική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους καταιγιστικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, κι ο οποίος στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.

Τεράστια  διάσταση απόψεων των δυο πλευρών καταγράφεται επίσης ως προς το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Τεχεράνης, που αντιμετωπίζουν με καχυποψία η αμερικανική η ισραηλινή και άλλες δυτικές κυβερνήσεις επί δεκαετίες.

Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, το ζήτημα αυτό δεν εξετάστηκε στην πρώτη συνεδρία.

Κατά την ίδια πηγή, το δίκτυο IRIB, η ιρανική αντιπροσωπεία αρνήθηκε να ποζάρει και να φωτογραφηθεί μαζί με την αμερικανική, που πέρα από τον αντιπρόεδρο Βανς, συμπεριλαμβάνει τον ειδικό απεσταλμένο της προεδρίας Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του προέδρου Τραμπ, τον Τζάρεντ Κούσνερ.

«Διεξαγάγαμε συνομιλίες σε βάθος για όλες τις διαστάσεις της συμφωνίας» για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, διαβεβαίωσε αντιθέτως ανώτερος αμερικανός διπλωμάτης τον Τύπο στο Μπίργκενστοκ.