Καθώς οι ηγέτες του ΝΑΤΟ προετοιμάζονται για σύνοδο κορυφής στην Τουρκία την επόμενη εβδομάδα, τα σχέδια για σύνοδο της συμμαχίας στην Αλβανία το επόμενο έτος έχουν τεθεί υπό αμφισβήτηση λόγω αντιδράσεων από την κυβέρνηση Τραμπ και δυσαρέσκειας μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ για τις χαμηλές αμυντικές δαπάνες των Τιράνων, δήλωσαν στο Reuters διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, Ευρωπαίος αξιωματούχος και τρία άτομα με γνώση του θέματος.
Όπως μεταδίδει το πρακτορείο, ένα σχέδιο ανακοίνωσης για τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα την επόμενη εβδομάδα δεν αναφέρει επί του παρόντος ότι η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στην Αλβανία, παρά το γεγονός ότι προηγούμενη δήλωση ανέφερε πως θα λάμβανε χώρα εκεί, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται καθώς τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ επιδιώκουν να δείξουν στον Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη σύνοδο στην Άγκυρα, ότι έχουν σημειώσει πρόοδο στις δεσμεύσεις τους για αύξηση των αμυντικών δαπανών και να αποφύγουν ανοιχτές συγκρούσεις με τον Αμερικανό.
Η αβεβαιότητα σχετικά με τη σύνοδο της συμμαχίας στην Αλβανία έρχεται επίσης έπειτα από δημοσίευμα του Reuters τον Απρίλιο, σύμφωνα με το οποίο το ΝΑΤΟ εξετάζει το ενδεχόμενο να τερματίσει την πρόσφατη πρακτική διεξαγωγής ετήσιων συνόδων κορυφής, μια κίνηση που θα μπορούσε να αποφύγει μια πιθανώς τεταμένη συνάντηση με τον Τραμπ αργότερα κατά τη θητεία του.
Ένα από τα άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις ανέφερε ότι οι αμυντικές δαπάνες της Αλβανίας είναι σε τέτοιο επίπεδο ώστε, εάν το ΝΑΤΟ πραγματοποιήσει σύνοδο στη χώρα το 2027, ο Τραμπ ενδέχεται να αντιδράσει αρνητικά, προκαλώντας δυσμενή πρωτοσέλιδα.
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε ότι η τελευταία εκδοχή του κειμένου αναφέρει πως οι ηγέτες προσβλέπουν στην επόμενη συνάντησή τους, χωρίς όμως να προσδιορίζει χρόνο ή τόπο.
«Τα προσχέδια είναι προσχέδια, όχι αποφάσεις», δήλωσε εκπρόσωπος της αλβανικής κυβέρνησης στο Reuters όταν ρωτήθηκε για την παράλειψη στο σχέδιο ανακοίνωσης, το οποίο βρίσκεται ακόμη υπό διαπραγμάτευση και μπορεί να αλλάξει.
Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει. Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι δεν υπήρχε άμεσο σχόλιο.
ΝΑΤΟ: Στο επίκεντρο οι αμυντικές δαπάνες
Τα τελευταία χρόνια, οι επίσημες ανακοινώσεις των συνόδων κορυφής του ΝΑΤΟ συνήθως περιλάμβαναν σαφή αναφορά στον τόπο διεξαγωγής της επόμενης συνόδου.
Στη σύνοδο κορυφής στη Χάγη πέρυσι, οι ηγέτες ανέφεραν στην κοινή δήλωσή τους ότι «ανυπομονούμε για την επόμενη συνάντησή μας στην Τουρκία το 2026, ακολουθούμενη από συνάντηση στην Αλβανία». Στην ίδια σύνοδο, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις του Τραμπ δεσμευόμενοι να διαθέτουν το 5% του ΑΕΠ για άμυνα και συναφείς αμυντικές δαπάνες μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Οι χώρες δεσμεύτηκαν να διαθέτουν 3,5% του ΑΕΠ για βασική άμυνα, όπως στρατεύματα και οπλικά συστήματα, και 1,5% για ευρύτερα μέτρα που σχετίζονται με την άμυνα, όπως η κυβερνοασφάλεια.
Ωστόσο, ενώ πολλές χώρες του ΝΑΤΟ έχουν αυξήσει τους αμυντικούς προϋπολογισμούς τους τους τελευταίους μήνες, ορισμένες δυσκολεύονται ακόμη και να επιτύχουν τον προηγούμενο στόχο της συμμαχίας για δαπάνες ύψους 2% του ΑΕΠ στην άμυνα. «Αν εξετάσουμε τον στόχο του 2%, σχεδόν όλοι οι σύμμαχοι βρίσκονται στο 2%», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, σε συνέντευξη Τύπου νωρίτερα αυτόν τον μήνα. «Πέρυσι η Αλβανία, η Τσεχία και η Σλοβενία δεν είχαν φτάσει αυτό το επίπεδο, αλλά έχουν δεσμευτεί ξεκάθαρα να ξεπεράσουν το 2% φέτος. Και αν δει κανείς τη συνολική εικόνα, ο αριθμός αυτών των χωρών είναι πραγματικά μικρός», είπε.
Η Αλβανία σχεδιάζει μέτρα για ευθυγράμμιση με τη δέσμευση του ΝΑΤΟ
Η αλβανική κυβέρνηση πάντως ανέφερε σε ανακοίνωσή της προς το Reuters ότι «ολοκληρώνει τα απαραίτητα δημοσιονομικά μέτρα ώστε οι αμυντικές και σχετιζόμενες με την άμυνα δαπάνες της Αλβανίας για το 2026 να ευθυγραμμιστούν με την πορεία που συμφωνήθηκε από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ στη σύνοδο της Χάγης».
«Μόλις αυτά τα μέτρα εγκριθούν τις επόμενες ημέρες, οι αμυντικές και σχετιζόμενες με την άμυνα δαπάνες της Αλβανίας για το 2026 θα ανέλθουν στο 2,6% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τη μεθοδολογία υπολογισμού αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ. Από αυτό, το 2,2% του ΑΕΠ αφορά βασικές αμυντικές δαπάνες, ενώ το 0,4% αφορά άλλες δαπάνες που σχετίζονται με την άμυνα και την ασφάλεια», πρόσθεσε.
Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε ότι η Αλβανία ενδέχεται τελικά να φιλοξενήσει τη σύνοδο. «Αυξάνουν σταδιακά τις δαπάνες τους. Θα δούμε πού θα καταλήξει», είπε, προσθέτοντας: «Εξακολουθώ να πιστεύω ότι η επόμενη σύνοδος θα γίνει στην Αλβανία».
