Σε φρούριο μετατρέπεται από σήμερα η Άγκυρα ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ που ξεκινά αύριο Τρίτη 7 Ιουλίου και ολοκληρώνεται την επόμενη μέρα Τετάρτη 8 Ιουλίου ενώ τουρκικά μέσα ενημέρωσης δημοσιοποιούν τις πρώτες πληροφορίες για το πρόγραμμα της επίσκεψης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, καθώς και την ατζέντα των συνομιλιών του με τον Τούρκο ομόλογό του, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, έχουν ολοκληρωθεί οι οργανωτικές και επιχειρησιακές προετοιμασίες, ενώ έχουν ανακοινωθεί αναλυτικά τα μέτρα ασφαλείας και οι υποδομές της συνόδου.
Για την ασφάλεια της διοργάνωσης θα αναπτυχθούν συνολικά 56.288 στελέχη των δυνάμεων ασφαλείας. Από αυτούς, 48.841 είναι αστυνομικοί, 7.447 προέρχονται από τη χωροφυλακή, ενώ 639 στελέχη θα είναι επιφορτισμένα με ζητήματα κυβερνοασφάλειας.
Παράλληλα, έχουν προβλεφθεί ειδικά μέτρα για τις μετακινήσεις των αντιπροσωπειών, με τη χρήση τριών αεροδρομίων στην ευρύτερη περιοχή της Άγκυρας.
Στη σύνοδο θα συμμετάσχουν οι ηγέτες των 32 κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, καθώς και δεκάδες υπουργοί και εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών.
Η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα φτάσει στην τουρκική πρωτεύουσα αύριο Τρίτη, 7 Ιουλίου, πρώτη μέρα της συνόδου, συνοδευόμενος από πολυμελή αμερικανική αντιπροσωπεία, η οποία έχει ήδη αναλάβει τις προετοιμασίες ασφαλείας και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της επίσκεψης. Το πρόγραμμα προβλέπει ως πρώτη επίσημη στάση του Ντόναλντ Τραμπ το Ανιτκαμπίρ, το μαυσωλείο του ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας, Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, όπου θα αποτίσει φόρο τιμής. Στη συνέχεια θα μεταβεί στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου θα τον υποδεχθεί με επίσημη τελετή ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι μετά την τελετή υποδοχής θα πραγματοποιηθεί κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών και στη συνέχεια διευρυμένες συνομιλίες των αντιπροσωπειών, με αντικείμενο σειρά ζητημάτων διμερούς και περιφερειακού ενδιαφέροντος. Μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών εξετάζεται το ενδεχόμενο οι δύο πρόεδροι να προχωρήσουν σε κοινές δηλώσεις, ενώ δεν αποκλείεται και η υπογραφή συμφωνιών συνεργασίας.
Η ατζέντα της συνόδου του ΝΑΤΟ
Στην ατζέντα της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ αναμένεται να βρεθούν οι αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών, η σταδιακή ανακατανομή των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη, η συνέχιση της στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία, καθώς και η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής βάσης της Συμμαχίας. Κεντρικό θέμα θα είναι πρωτίστως η υλοποίηση της δέσμευσης των ευρωπαϊκών κρατών μελών που παραδοσιακά είχαν χαμηλές στρατιωτικές δαπάνες για αύξηση των αμυντικών δαπανών τους στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, εκ των οποίων το 3,5% θα αφορά αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και το υπόλοιπο επενδύσεις που ενισχύουν την άμυνα και την ανθεκτικότητα.
Παράλληλα, ωστόσο ανέφεραν διπλωματικές πηγές, θα επιδιωχθεί η Σύνοδος να εκπέμψει μήνυμα ενότητας και προόδου, καθώς αρκετοί σύμμαχοι έχουν θα ήδη αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στις χώρες που καλύπτουν τον νέο στόχο, μαζί με την Πολωνία, τις σκανδιναβικές και τις βαλτικές χώρες, ενώ άλλοι σύμμαχοι δεν έχουν ακόμη παρουσιάσει αξιόπιστο σχέδιο προσαρμογής.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η παρέμβαση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εκτιμάται ότι θα επαναλάβει την ανάγκη άμεσης εφαρμογής της δέσμευσης του 5%, ζητώντας από τους Ευρωπαίους Συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο και δικαιότερο μερίδιο ευθύνης για τη συμβατική άμυνα της Ευρώπης.
Στο ίδιο πνεύμα, ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, τόνισε ότι η Ουάσιγκτον αναμένει από όλους τους συμμάχους να ακολουθήσουν «αξιόπιστη πορεία» προς το 5%, υπογραμμίζοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση των αμυντικών δαπανών, αλλά η μετατροπή τους σε πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες.
Μετασχηματισμός του ΝΑΤΟ και μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης από τους Ευρωπαίους
Η συζήτηση για τις αμυντικές δαπάνες συνδέεται άμεσα με τον ευρύτερο μετασχηματισμό της Συμμαχίας και τη σταδιακή μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης για τη συμβατική άμυνα της Ευρώπης στους Ευρωπαίους Συμμάχους και τον Καναδά.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι συνομιλίες για την αναπροσαρμογή της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη εξελίσσονται πλέον σε ένα λιγότερο συγκρουσιακό κλίμα, καθώς οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν ότι η διαδικασία μπορεί να προχωρήσει μόνον σταδιακά, καθώς ορισμένες δυνατότητες μπορούν να αντικατασταθούν άμεσα από τους Ευρωπαίους Συμμάχους και τον Καναδά, ενώ για άλλες θα απαιτηθεί μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία
Τέλος βασικό αντικείμενο της συνόδου αποτελεί η συνέχιση της στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Σύμφωνα με το κείμενο της διακήρυξης που έχουν ήδη εγκρίνει οι Μόνιμοι Αντιπρόσωποι των 32 κρατών-μελών στις Βρυξέλλες, οι ηγέτες αναμένεται να δεσμευθούν για παροχή στρατιωτικής βοήθειας ύψους 70 δισ. ευρώ το 2026 και για τη διατήρηση της υποστήριξης σε τουλάχιστον αντίστοιχα επίπεδα το 2027.
Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι αρκετές χώρες που συνεισφέρουν σημαντικά στη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία επιθυμούσαν τη θέσπιση ποσοστώσεων ανά χώρα. Ωστόσο, η πρόταση αυτή δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη συναίνεση.
Το συνολικό ύψος της βοήθειας για τη διετία αναμένεται να φτάσει τα 140 δισ. ευρώ, καλύπτοντας στρατιωτικό εξοπλισμό, εκπαίδευση και λοιπή στρατιωτική υποστήριξη. Σε αυτά περιλαμβάνονται και τα 60 δισ. ευρώ που έχει ήδη δεσμεύσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για στρατιωτική βοήθεια το 2026 και 2027, μέσω του νέου δανείου προς την Ουκρανία, ύψους 90 δισ. ευρώ. Επομένως το επιπλέον ύψος των νέων δεσμεύσεων που καλούνται να αναλάβουν οι Σύμμαχοι του ΝΑΤΟ περιορίζεται στα 80 δισ. ευρώ την ίδια διετία. Σε αυτό το ποσό περιλαμβάνονται και οι αγορές εξειδικευμένων αμερικανικών οπλικών συστημάτων -κυρίως αεράμυνας- που μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να διαθέσουν, μέσω του προγράμματος Priority Ukraine Requirements List (PURL).
Ο Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ προανήγγειλε, εξάλλου, «ουσιαστικές ανακοινώσεις» για τη συνέχιση της στήριξης προς το Κίεβο, υπογραμμίζοντας ότι «η ευρωπαϊκή πλευρά θα πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος του βάρους», καθώς «πρόκειται για πόλεμο που διεξάγεται στην ευρωπαϊκή ήπειρο», χωρίς όμως να τίθεται υπό αμφισβήτηση η αμερικανική δέσμευση. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι θα πρέπει ταυτόχρονα να σταλεί σαφές μήνυμα προς τη Ρωσία ότι ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί.
Φόρουμ αμυντικής βιομηχανίας
Παράλληλα με τις εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, στις 7 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί στο ATO Congresium το Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας, με τη συμμετοχή αξιωματούχων του ΝΑΤΟ, κυβερνητικών εκπροσώπων και κορυφαίων εταιρειών του αμυντικού τομέα. Στόχος της διοργάνωσης είναι η προώθηση νέων συνεργασιών και εξοπλιστικών προγραμμάτων.
