Η Σλοβενία κινδυνεύει να καταστεί η μοναδική από τις 32 χώρες-μέλη του NΑΤΟ που δεν θα εκπληρώσει φέτος τη βασική δέσμευση της Συμμαχίας για αμυντικές δαπάνες ύψους τουλάχιστον 2% του ΑΕΠ.
Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, ο αριθμός των χωρών που αναμένεται να μείνουν κάτω από το συγκεκριμένο όριο μειώνεται από τρεις σε μία.
Η Τσεχία και η Αλβανία, η οποία πρόκειται να φιλοξενήσει την επόμενη Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας, εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τελικά το απαιτούμενο επίπεδο και απομένει μόνη της η Σλοβενία σε μια ιδιαίτερα άσχημη θέση, όσον αφορά την ηγεσία του ΝΑΤΟ και ειδικότερα των ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ.
Η έκθεση του ΝΑΤΟ, ωστόσο, δεν περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο κάθε χώρα πέτυχε τον στόχο, γεγονός που αφήνει ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με το αν ορισμένες κυβερνήσεις προχώρησαν σε διαφορετικό τρόπο υπολογισμού ή ανακατανομές δαπανών ώστε να εμφανίσουν υψηλότερη αμυντική συνεισφορά.
Το ζήτημα των ανεπαρκών αμυντικών επενδύσεων στην Ευρώπη αποτελεί εδώ και χρόνια βασική κριτική της Ουάσιγκτον, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να πιέζει επανειλημμένα τους Ευρωπαίους συμμάχους να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες.
O στόχος του 5% του ΑΕΠ
Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη το 2025, οι σύμμαχοι συμφώνησαν σε σημαντική αύξηση των αμυντικών επενδύσεων, με στόχο συνολικές δαπάνες που θα φθάσουν το 5% του ΑΕΠ μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Από αυτό το ποσοστό, το 3,5% αφορά τον βασικό στρατιωτικό προϋπολογισμό και τις επενδύσεις σε αμυντικές δυνατότητες, ενώ το υπόλοιπο αφορά ευρύτερες δαπάνες που συνδέονται με την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα.
Η νέα έκθεση δημοσιοποιείται ενώ οι ηγέτες του ΝΑΤΟ συγκεντρώνονται στην Άγκυρα για την ετήσια Σύνοδο Κορυφής, σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος του κόστους για τη δική της άμυνα.
Η στάση των ΗΠΑ προς στην Ευρώπη
Η διατλαντική σχέση παραμένει υπό πίεση, καθώς η Ουάσιγκτον έχει αρχίσει να επανεξετάζει το στρατιωτικό της αποτύπωμα στην Ευρώπη, ενώ παράλληλα συνδέει μεγαλύτερη αμυντική συνεισφορά των συμμάχων με ευρύτερα πολιτικά και οικονομικά οφέλη.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει συζητήσεις για τον κίνδυνο δημιουργίας μιας «συμμαχίας δύο ταχυτήτων», όπου οι χώρες με υψηλές αμυντικές δαπάνες θα έχουν μεγαλύτερη επιρροή.
Παράλληλα, το ΝΑΤΟ αναφέρει ότι πέντε χώρες-μέλη αναμένεται να πετύχουν φέτος τον νέο στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις βασικές αμυντικές δαπάνες, δείχνοντας τη σημαντική μετατόπιση της Συμμαχίας προς αυξημένη στρατιωτική προετοιμασία.
Στην ετήσια έκθεση του Μαρτίου, το ΝΑΤΟ είχε εκτιμήσει ότι όλες οι χώρες-μέλη θα κατάφερναν να φτάσουν τον στόχο των αμυντικών δαπανών μέσα στο 2025. Η πιθανή εξαίρεση της Σλοβενίας αποτελεί πλέον ένδειξη ότι, παρά τη γενικότερη αύξηση των στρατιωτικών προϋπολογισμών στην Ευρώπη, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των συμμάχων.
