Σήμερα το πρωί στην Άγκυρα, πριν ακόμη φτάσει στην τουρκική πρωτεύουσα το αεροπλάνο του Αμερικανού πρόεδρου Τραμπ κι αρχίσει η σύνοδος κορυφής της βορειοατλαντικής συμμαχίας, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ προχώρησε σε εντυπωσιακές ανακοινώσεις.
Μιλώντας σε φόρουμ αμυντικής βιομηχανίας, ο Μαρκ Ρούτε ειδικότερα ανακοίνωσε ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ – δηλαδή μια πρωτοβουλία που περιλαμβάνει το Βέλγιο, τη Δανία, τη Φινλανδία, την Ελλάδα, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία, τη Νορβηγία, την Ισπανία, τη Σουηδία, αλλά επίσης τον Καναδά και την Τουρκία – θα προχωρήσουν σε αγορές οπλικών συστημάτων ύψους 40 δισ. δολαρίων μέσα στην επόμενη πενταετία.
Το πακέτο των ευρωπαϊκών εξοπλισμών
Σε πρώτο στάδιο, ανέφερε ο Ρούτε, οι σύμμαχοι θα προωθήσουν συμφωνίες αξίας 12 δισ. δολαρίων για την προμήθεια drones νέας γενιάς, αεροσκαφών επιτήρησης και στρατιωτικών μεταγωγικών σε ένα πακέτο που θα περιλαμβάνει:
- Έως 5 drone επιτήρησης Grumman MQ-4C Triton της Northrop, αξίας 2,7 δισ. δολαρίων, που θα συμπληρώσουν τον τρέχοντα στόλο από drones επιτήρησης και αναγνώρισης RQ-4D Phoenix της βορειοατλαντικής συμμαχίας τα οποία εδρεύουν στην Αεροπορική Βάση Σιγκονέλα στη Σικελία της Ιταλίας,
- Έως 10 αεροσκάφη επιτήρησης GlobalEye από τη σουηδική Saab που θα αντικαταστήσουν τον γηρασμένο στόλο αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης AWACS της αμερικανικής Boeing, αξίας 5 δισ. δολαρίων.
- Ένα δεύτερο στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος και αεροσκάφος ανεφοδιασμού Airbus A330 MRTT ύψους 4,3 δισ. δολαρίων που θα προστεθεί στον πολυεθνικό υπάρχοντα στόλο του ΝΑΤΟ ώστε να φτάσει τα 12 αεροσκάφη συνολικά.
Μήνυμα στον Τραμπ
Ο πασιφανής στόχος των εξαγγελιών Ρούτε ήταν να δώσουν οι Ευρωπαίοι το μήνυμα στον Τραμπ – πριν ακόμη φτάσει στην Άγκυρα – πως είναι αποφασισμένοι να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο μέρος των αμυντικών βαρών του ΝΑΤΟ, όπως εκείνος πέρσι απαίτησε, αλλά ταυτόχρονα να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία ώστε να περιορίσουν την εξοπλιστική τους από τις ΗΠΑ.
Αυτό γιατί σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους που μίλησαν στη βρετανική εφημερίδα Guardian οι Ευρωπαίοι έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν ότι η αμερικανική αμυντική βιομηχανική βάση δεν είναι σε θέση να παραδώσει τα όπλα που έχουν υποσχεθεί οι ΗΠΑ στους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ επειδή τα αμερικανικά αποθέματα έχουν μειωθεί λόγω των συγκρούσεων στην Ουκρανία και το Ιράν.
Καθυστερούν τις παραδόσεις πυραύλων οι ΗΠΑ
Οι ΗΠΑ έχουν φέτος καθυστερήσει ή ακυρώσει παραδόσεις μιας σειράς κρίσιμων οπλικών συστημάτων προς ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων πύραυλοι cruise Tomahawk, κινητά συστήματα πυροβολικού Himars και οι απολύτως αναγκαίοι πύραυλοι Patriot Advanced Capability-3, γνωστοί ως PAC-3, αναφέρει το δημοσίευμα. Οι ΗΠΑ εκτιμάται ότι χρησιμοποίησαν περίπου το 50% του αποθέματος Patriot που διέθεταν ως τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους, κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.
Τα συστήματα αυτά θεωρούνται κρίσιμα για την αντιμετώπιση της απειλής πυραυλικών επιθέσεων στην Ουκρανία, ενώ θα ήταν απαραίτητα για την άμυνα της Ευρώπης σε περίπτωση ένοπλης σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Μετά από ρωσικό βομβαρδισμό που σκότωσε τουλάχιστον 21 ανθρώπους και άφησε δεκάδες τραυματίες στην Ουκρανία τη Δευτέρα, ο πρόεδρος της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν κατάφερε να αναχαιτίσει περίπου 23 βαλλιστικούς πυραύλους γιατί τις έλειπαν πύραυλοι. “Είναι πολύ σημαντικό ο κόσμος, ιδίως η Αμερική και οι Ευρωπαίοι εταίροι μας, να βγουν από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα με ισχυρές αποφάσεις για τη στήριξη της άμυνας του ουρανού μας και, άρα, για την προστασία της ζωής των απλών ανθρώπων”, είπε ο Ουκρανός πρόεδρος.
Οι ελλείψεις έχουν προκαλέσει δυσαρέσκεια και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες, σύμφωνα με το δημοσίευμα, εκφράζουν παρασκηνιακά την ενόχλησή τους, προσπαθώντας παράλληλα να αποφύγουν μια ευθεία σύγκρουση με την κυβέρνηση Τραμπ, ώστε να μην προκληθεί ευρύτερη κατάρρευση στις διατλαντικές σχέσεις.
Οι ΗΠΑ εξάντλησαν τα αποθέματά τους στο Ιράν
«Υπάρχουν πέντε ή έξι προβλήματα ταυτόχρονα που συμβάλλουν σε αυτό», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης, περιγράφοντας τη μείωση των αμερικανικών πυραυλικών αποθεμάτων λόγω του πολέμου στο Ιράν και της σύγκρουσης στην Ουκρανία, την προσπάθεια μετατόπισης αμυντικών πόρων από την Ευρώπη προς την Ασία, καθώς και το γεγονός ότι όσα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων μπορούν να βρεθούν κατευθύνονται πρώτα στο Ισραήλ. «Γνωρίζουμε ότι δεν είμαστε ο υπ’ αριθμόν ένα πελάτης», πρόσθεσε.
«Θα υπάρξουν ανακοινώσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων στο περιθώριο της συνόδου. Δεν είμαι εδώ για να τις προαναγγείλω συγκεκριμένα, αλλά πιστεύω ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για συμπαραγωγές, για την κατασκευή εργοστασίων και γραμμών παραγωγής στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ», δήλωσε αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης πριν από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ την Κυριακή.
Στην ουρά για Patriot
Ωστόσο, διπλωμάτες εκτιμούν ότι θα χρειαστούν 5 έως 10 χρόνια ώστε η Ευρώπη να αναπτύξει νέες γραμμές παραγωγής – κι αυτό είναι πρόβλημα επειδή οι ΗΠΑ δείχνουν να βιάζονται να αποσύρουν στρατεύματα και να περιορίσουν την αποστολή εξοπλισμών.
Περίπου 20 χώρες περιμένουν τις αμερικανικές παραδόσεις πυραύλων Patriot, ενώ εκτίμηση του Center for Strategic and International Studies αναφέρει ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χρειαστούν 42 μήνες μόνο για να αναπληρώσουν τα δικά τους αποθέματα πυραύλων. Τα αποθέματα αυτά εκτιμώνταν σε 2.330 πριν από τον πόλεμο με το Ιράν, στη διάρκεια του οποίου οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν περίπου τα μισά.
«Όταν υπάρχει ανταγωνισμός για κάτι που είναι πεπερασμένο, κάποιος το παίρνει και κάποιος άλλος όχι», δήλωσε ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ Κάμαλα Χάρις.
Όσον αφορά, για παράδειγμα, τα σχέδια που ματαιώθηκαν για την παράδοση πυραύλων Tomahawk στη Γερμανία, ο ίδιος σημείωσε ότι οι «ΗΠΑ εκτόξευσαν 1.000 Tomahawk στο Ιράν, οπότε δεν είναι ότι δεν δίνουν προτεραιότητα στη Γερμανία· απλώς δεν υπάρχουν». «Το πραγματικό συμπέρασμα από αυτό είναι ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να γίνουν πιο αυτάρκεις και να βασιστούν και σε άλλους», πρόσθεσε.
