Η ίδια πολιτική συνταγή εφαρμόζεται πλέον ταυτόχρονα σε Γαλλία και Βρετανία. Η Μαρίν Λεπέν και ο Νάιτζελ Φάρατζ, δύο από τις πιο γνωστές προσωπικότητες του ευρωπαϊκού λαϊκισμού, επιλέγουν να απαντήσουν στις δικαστικές και θεσμικές προκλήσεις με το ίδιο μήνυμα: ότι μοναδικός κριτής τους πρέπει να είναι ο λαός και όχι τα δικαστήρια ή οι κρατικοί θεσμοί.
Στη Γαλλία, η Λεπέν ανακοίνωσε την τέταρτη υποψηφιότητά της για την προεδρία της χώρας, λίγες ώρες αφότου δικαστήριο διατήρησε την καταδίκη της για υπεξαίρεση ευρωπαϊκών κονδυλίων, μειώνοντας όμως τη διάρκεια της απαγόρευσης συμμετοχής της σε εκλογές.
Παρότι η καταδίκη παραμένει σε ισχύ και προβλέπει κατ’ οίκον περιορισμό με ηλεκτρονική επιτήρηση (βραχιολάκι), η επικεφαλής της γαλλικής ακροδεξιάς εμφανίστηκε αποφασισμένη να συνεχίσει την πολιτική της πορεία.
Δήλωσε ότι θα προσφύγει στο ανώτατο δικαστήριο της Γαλλίας, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι τελικά θα δικαιωθεί και ότι η τελική απόφαση ανήκει στους Γάλλους ψηφοφόρους.
Την ίδια ημέρα, στην άλλη πλευρά της Μάγχης, ο Φάρατζ προχώρησε σε μια εξίσου αιφνιδιαστική κίνηση. Ο ιδρυτής του Reform UK ανακοίνωσε την παραίτησή του από τη βουλευτική του έδρα, επιδιώκοντας να προκαλέσει επαναληπτική εκλογή στην εκλογική του περιφέρεια, ώστε –όπως υποστήριξε– να ζητήσει εκ νέου τη λαϊκή εντολή απέναντι σε όσα χαρακτήρισε ως «επίθεση του κατεστημένου».
Ο Φάρατζ βρίσκεται στο επίκεντρο έρευνας για μη δηλωμένες οικονομικές παροχές και δωρεές, κατηγορίες τις οποίες απορρίπτει κατηγορηματικά, δηλώνοντας ότι δεν έχει παραβιάσει κανέναν νόμο. Με την παραίτησή του επιχειρεί να μετατρέψει την επαναληπτική εκλογή σε δημοψήφισμα για την πολιτική και προσωπική του αξιοπιστία.
Κοινή στρατηγική από τους δύο πολιτικούς
Παρά τις διαφορετικές υποθέσεις που αντιμετωπίζουν, η Λεπέν και ο Φάρατζ ακολουθούν την ίδια στρατηγική: παρουσιάζουν τις δικαστικές διαδικασίες ως πολιτικά υποκινούμενες επιθέσεις και επιδιώκουν να μεταφέρουν τη σύγκρουση από τις δικαστικές αίθουσες στην κάλπη.
Η Λεπέν, που από το 2022 προετοιμάζει τη νέα της διεκδίκηση της γαλλικής προεδρίας, εμφανίζεται σήμερα ισχυρότερη από ποτέ δημοσκοπικά. Το κόμμα της, ο Εθνικός Συναγερμός, αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική δύναμη στη Γαλλία και θεωρείται από πολλούς αναλυτές φαβορί για τις προεδρικές εκλογές του 2027.
Αντίστοιχα, το Reform UK προηγείται σε αρκετές δημοσκοπήσεις στη Βρετανία, με τον Φάρατζ να επιχειρεί να αξιοποιήσει την εικόνα του πολιτικού που συγκρούεται με το πολιτικό κατεστημένο, όπως είχε κάνει και κατά την εκστρατεία υπέρ του Brexit.
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της στρατηγικής παίζει και ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ταχθεί δημόσια υπέρ τόσο της Λεπέν όσο και του Φάρατζ, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση της Λεπέν παράδειγμα «πολιτικής δίωξης» και στηρίζοντας αντίστοιχα τον Φάρατζ απέναντι στις έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Το αφήγημα της σύγκρουσης με «το σύστημα»
Πολλοί πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι διαμορφώνεται πλέον ένα νέο μοντέλο πολιτικής αντιπαράθεσης, στο οποίο οι δικαστικές περιπέτειες δεν αποδυναμώνουν απαραίτητα έναν λαϊκιστή ηγέτη, αλλά μπορούν να ενισχύσουν το αφήγημα περί σύγκρουσης με το «σύστημα».
Η εικόνα του πολιτικού που εμφανίζεται ως θύμα των θεσμών συχνά λειτουργεί συσπειρωτικά για ένα σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων του.
Το ερώτημα πλέον είναι κατά πόσο αυτή η στρατηγική θα συνεχίσει να αποδίδει πολιτικά αποτελέσματα.
