Chat Control: Η Ευρώπη νομιμοποιεί τη σάρωση συνομιλιών, τι αλλάζει με τα προσωπικά μηνύματα

Το μέτρο παρουσιάζεται ως όπλο κατά της παιδικής πορνογραφίας, ωστόσο προκαλεί αντιδράσεις καθώς αμφισβητεί πλευρές της ιδιωτικότητας

Επεκτείνεται το Chat Control στην Ευρώπη © PIXABAY

Νέο γύρος αντιπαράθεσης ανοίγει στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το λεγόμενο Chat Control, το πλαίσιο δηλαδή  που επιτρέπει σε μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες να ελέγχουν, σε εθελοντική βάση, διαδικτυακές συνομιλίες και αρχεία με στόχο τον εντοπισμό υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Η πρόταση δεν απορρίφθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς δεν συγκεντρώθηκε η απαιτούμενη πλειοψηφία, και πλέον η τελική μάχη μεταφέρεται στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Συγκεκριμένα η αμφιλεγόμενη νομοθεσία εγκρίθηκε με 276 ψήφους υπέρ, 286 κατά και 30 αποχές. Το ζήτημα προκαλεί έντονες αντιδράσεις, επειδή βρίσκεται στο όριο ανάμεσα στην προστασία των ανηλίκων και την προστασία της ιδιωτικότητας. Οι υποστηρικτές του μέτρου το παρουσιάζουν ως απαραίτητο εργαλείο για την αντιμετώπιση σοβαρών εγκλημάτων στο διαδίκτυο. Οι επικριτές, όμως, φοβούνται ότι μπορεί να οδηγήσει σε μαζική σάρωση ιδιωτικών μηνυμάτων και να πλήξει την κρυπτογράφηση σε εφαρμογές όπως το WhatsApp, το Signal, το Messenger και το iMessage.

Το θέμα δεν είναι καινούργιο καθώς το προσωρινό καθεστώς, γνωστό ως Chat Control 1.0, ίσχυε από το 2021 ως παρέκκλιση από τους αυστηρούς κανόνες της ευρωπαϊκής οδηγίας e-Privacy για την προστασία των ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Έδινε τη δυνατότητα σε παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών να χρησιμοποιούν τεχνολογίες εντοπισμού, όπως συστήματα αντιπαραβολής hash και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να αναγνωρίζουν υλικό παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης και παιδικής πορνογραφίας.

Το καθεστώς αυτό έληξε στις 3 Απριλίου 2026, μετά την αποτυχία προηγούμενης προσπάθειας παράτασής του. Ωστόσο, το Συμβούλιο της ΕΕ επανέφερε τον φάκελο, επιδιώκοντας να καλύψει το νομικό κενό μέχρι να υπάρξει συμφωνία για ένα μόνιμο πλαίσιο.

Η κρίσιμη ψηφοφορία και η ανατροπή

Η υπόθεση πήρε νέα τροπή όταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε χρήση κατεπείγουσας διαδικασίας, με 331 ψήφους υπέρ και 304 κατά, ώστε να εξεταστεί ξανά η πρόταση. Στη δεύτερη ανάγνωση, όμως, οι κανόνες είναι διαφορετικοί καθώς για να απορριφθεί η θέση του Συμβουλίου απαιτείται απόλυτη πλειοψηφία των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δηλαδή τουλάχιστον 360 ψήφοι.

Στην τελική ψηφοφορία, οι πολέμιοι της πρότασης δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν τον απαιτούμενο αριθμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που μεταδόθηκαν από τις Βρυξέλλες, η προσπάθεια απόρριψης δεν πέρασε, με αποτέλεσμα η ρύθμιση να συνεχίσει τη νομοθετική της πορεία. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η εθελοντική σάρωση από εταιρείες όπως η Meta, η Google και η Microsoft μπορεί να επανέλθει σε ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο έως το 2028, εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Το δίπολο ασφάλεια και ιδιωτικότητα

Η βασική σύγκρουση γύρω από το Chat Control παραμένει η ίδια και αφορά το πώς μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την καταπολέμηση της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης στο διαδίκτυο χωρίς να υπονομεύσει την ιδιωτικότητα εκατομμυρίων χρηστών.

Οι υποστηρικτές της ρύθμισης επιμένουν ότι οι εθελοντικοί έλεγχοι βοηθούν στον εντοπισμό θυμάτων, στην αφαίρεση παράνομου περιεχομένου και στην ενημέρωση των αρμόδιων αρχών. Τονίζουν επίσης ότι το μέτρο αφορά σοβαρά εγκλήματα και όχι γενικευμένη παρακολούθηση πολιτών.

Οι επικριτές, αντίθετα, βλέπουν έναν επικίνδυνο μηχανισμό προληπτικού ελέγχου ιδιωτικών επικοινωνιών. Το ζήτημα περνά πλέον στο Συμβούλιο της ΕΕ, το οποίο καλείται να αποφασίσει αν θα αποδεχθεί τη θέση που διαμορφώθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο