Η Κίνα ενισχύει περαιτέρω την παρουσία της στην Αφρική μέσω έργων στρατηγικής σημασίας, που αφορούν λιμάνια, ελεύθερες οικονομικές ζώνες και σιδηροδρομικά δίκτυα.
Μέσα σε μία μόνο ημέρα, δύο σημαντικές συμφωνίες στην Αγκόλα και την Τανζανία ανέδειξαν τον ρόλο των κινεζικών εταιρειών στην ανάπτυξη υποδομών που φιλοδοξούν να μετατρέψουν τις δύο χώρες σε κρίσιμους κόμβους για το εμπόριο και τις μεταφορές στην ευρύτερη περιοχή.
Επένδυση 900 εκατ. δολαρίων στην Αγκόλα
Η Αγκόλα υπέγραψε σήμερα συμφωνίες με κινεζικούς επενδυτές για την ανάπτυξη της ολοκληρωμένης ζώνης ελεύθερου εμπορίου Barra do Dande, έξω από την πρωτεύουσα Λουάντα.
Στόχος της κυβέρνησης είναι η δημιουργία ενός περιφερειακού κέντρου logistics, το οποίο θα συνδέει τις θαλάσσιες μεταφορές με βιομηχανικές και εμπορικές δραστηριότητες.
Οι συμφωνίες προβλέπουν την ανάπτυξη του λιμενικού τερματικού σταθμού και των υποστηρικτικών υποδομών της ελεύθερης ζώνης.
Η συνολική επένδυση ανέρχεται σε περίπου 900 εκατ. δολάρια και θα χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου από τον ιδιωτικό τομέα.
Περίπου 450 εκατ. δολάρια θα κατευθυνθούν στην κατασκευή του λιμανιού, ενώ αντίστοιχο ποσό θα επενδυθεί σε δρόμους, ηλεκτρική ενέργεια, δίκτυα κοινής ωφέλειας και άλλες υποδομές σε μια έκταση άνω των 5.000 εκταρίων.
Η πρώτη φάση του λιμανιού αναμένεται να ολοκληρωθεί σε περίπου 24 μήνες, επιτρέποντας την έναρξη λειτουργίας πριν από την ολοκλήρωση των επόμενων σταδίων.
Το έργο θα αναπτυχθεί σε τρεις φάσεις και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2030. Το λιμάνι θα μπορεί να εξυπηρετεί πλοία χωρητικότητας έως 80.000 τόνων.
Οι παραχωρήσεις θα έχουν διάρκεια 25 ετών, με δυνατότητα ανανέωσης ανάλογα με τις επιδόσεις και την εμπορική βιωσιμότητα των έργων.
Η ελεύθερη ζώνη αποτελεί μέρος της προσπάθειας της Αγκόλας να διαφοροποιήσει την οικονομία της και να μειώσει την εξάρτησή της από το πετρέλαιο.
Στην περιοχή λειτουργεί ήδη μονάδα ηλεκτρολυτικού αλουμινίου, ενώ βρίσκονται υπό ανάπτυξη διυλιστήριο βρώσιμων ελαίων, πλατφόρμα logistics και εθνικό απόθεμα σιτηρών.
Σιδηρόδρομος 2,7 δισ. δολαρίων στην Τανζανία
Παράλληλα, κινεζική εταιρεία εξασφάλισε σύμβαση ύψους 2,7 δισ. δολαρίων για την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής στην Τανζανία.
Το έργο αφορά σιδηρόδρομο κανονικού εύρους μήκους 506 χιλιομέτρων, ο οποίος θα συνδέει τις περιοχές Tabora και Kigoma.

Oι πόλεις της Τανζανίας που θα συνδεθούν -με την βοήθεια των Κινέζων- με το λιμάνι του Dar es Salaam (δεξιά)
Η επένδυση εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο της Τανζανίας να συνδέσει το λιμάνι του Dar es Salaam με τις περίκλειστες χώρες της περιοχής, όπως το Μπουρούντι, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η Ζάμπια.
Η δημιουργία σιδηροδρομικών συνδέσεων προς την ενδοχώρα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τον ρόλο της Τανζανίας ως πύλης εμπορίου για την Ανατολική και Κεντρική Αφρική.
Η Κίνα κυριαρχεί στα μεγάλα έργα υποδομών
Οι κινεζικές εταιρείες έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς κατασκευαστές του σιδηροδρομικού δικτύου της Τανζανίας την τελευταία δεκαετία, μαζί με τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες.
Η κρατική China Civil Engineering Construction Corp. υπέγραψε πέρυσι συμφωνία ύψους 1,4 δισ. δολαρίων για την αναβάθμιση του σιδηροδρόμου που συνδέει την Τανζανία με τη Ζάμπια.
Παράλληλα, η Τανζανία έχει συμφωνήσει έργο ύψους 2,2 δισ. δολαρίων με δύο κινεζικές εταιρείες για την κατασκευή σιδηροδρομικής σύνδεσης από το λιμάνι του Dar es Salaam προς ορυχείο νικελίου στο Μπουρούντι.
Τα έργα αυτά δεν αποτελούν μεμονωμένες συμφωνίες. Εντάσσονται σε μια ευρύτερη τάση ανάπτυξης υποδομών που συνδέουν τα αφρικανικά λιμάνια με τις πλούσιες σε πρώτες ύλες και εμπορικές δυνατότητες περιοχές της ενδοχώρας.
Από το πετρέλαιο στις υποδομές
Η Αγκόλα και η Τανζανία ακολουθούν διαφορετικές οικονομικές στρατηγικές, αλλά αντιμετωπίζουν ένα κοινό ζητούμενο: την ενίσχυση της συνδεσιμότητας και τη διαφοροποίηση της οικονομίας τους.
Για την Αγκόλα, το λιμάνι και η ελεύθερη ζώνη Barra do Dande αποτελούν μέρος της προσπάθειας να μειωθεί η εξάρτηση από το πετρέλαιο και να αναπτυχθούν νέες δραστηριότητες στη βιομηχανία, την εφοδιαστική αλυσίδα και το εμπόριο.
Για την Τανζανία, η επέκταση του σιδηροδρομικού δικτύου δημιουργεί νέους διαδρόμους μεταφοράς προς τις γειτονικές χώρες και μπορεί να ενισχύσει τη θέση του Dar es Salaam ως σημαντικού εμπορικού κόμβου.
Το κοινό στοιχείο είναι η δημιουργία υποδομών που δεν εξυπηρετούν μόνο τις εθνικές οικονομίες, αλλά μπορούν να αναδιαμορφώσουν ολόκληρους περιφερειακούς εμπορικούς διαδρόμους.
Η στρατηγική διάσταση
Για την Κίνα, οι συμφωνίες αυτές προσφέρουν οικονομικές ευκαιρίες, αλλά και ενισχύουν τη στρατηγική της παρουσία σε μια ήπειρο με σημαντικές πρώτες ύλες, ταχεία πληθυσμιακή ανάπτυξη και αυξανόμενες ανάγκες σε υποδομές.
Λιμάνια, σιδηρόδρομοι, βιομηχανικές ζώνες και ενεργειακά έργα δημιουργούν ένα δίκτυο που μπορεί να διευκολύνει τις εμπορικές ροές και να ενισχύσει τη σύνδεση της Αφρικής με τις παγκόσμιες αγορές.
Η νέα πραγματικότητα είναι ότι η κινεζική παρουσία στην Αφρική δεν περιορίζεται πλέον στην κατασκευή μεμονωμένων έργων. Οι επενδύσεις συνδέονται όλο και περισσότερο μεταξύ τους, δημιουργώντας ευρύτερα δίκτυα μεταφορών, παραγωγής και εμπορίου.
Η μάχη για τις υποδομές της Αφρικής βρίσκεται έτσι σε πλήρη εξέλιξη. Και η Κίνα, μέσω έργων δισεκατομμυρίων, επιδιώκει να εξασφαλίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση των εμπορικών δρόμων της ηπείρου για τις επόμενες δεκαετίες.
