Τον Χαλίλ αλ Χάγια όρισε ως νέο ηγέτη της η Χαμάς, ο οποίος διαδέχεται τον Γιαχία Σινουάρ που σκοτώθηκε τον Οκτώβριο του 2024 από τον ισραηλινό στρατό στη Λωρίδα της Γάζας.
Η ανακοίνωση έγινε από την παλαιστινιακή ισλαμιστική οργάνωση, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι η επιλογή του Αλ Χάγια αποτελεί ένδειξη πως η Χαμάς δεν προτίθεται να εγκαταλείψει την ένοπλη δράση, παρά τις διεθνείς πιέσεις για αφοπλισμό.
Ο Αλ Χάγια, επικεφαλής της Χαμάς στη Γάζα που ζει εξόριστος, καθώς και βασικός διαπραγματευτής της οργάνωσης, έχει αποκτήσει ολοένα και σημαντικότερο ρόλο μετά τον θάνατο τόσο του Γιαχία Σινουάρ όσο και του Ισμαήλ Χανίγια, πρώην πολιτικού ηγέτη της Χαμάς, ο οποίος δολοφονήθηκε στο Ιράν τον Ιούλιο του 2024.
Θεωρείται εκπρόσωπος της πιο σκληρής γραμμής στο εσωτερικό της οργάνωσης, ενώ επικράτησε έναντι του Χαλέντ Μεσάαλ, επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς στην εξορία, ο οποίος επίσης συγκαταλεγόταν στους βασικούς υποψηφίους για την ηγεσία.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, ο Αλ Χάγια ήταν μεταξύ των κορυφαίων στελεχών της Χαμάς που αποτέλεσαν στόχο ισραηλινής επίθεσης στην Ντόχα το 2025, όπου διαμένει.
Η οργάνωση βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις δυσκολότερες περιόδους της ιστορίας της από την ίδρυσή της, το 1987, έπειτα από τον διετή πόλεμο που ακολούθησε την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ.
Παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που επιτεύχθηκε τον Οκτώβριο με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, το Ισραήλ εξακολουθεί να ελέγχει περισσότερο από το 60% της Λωρίδας της Γάζας, ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται και η ανθρωπιστική κατάσταση παραμένει εξαιρετικά δύσκολη για περίπου δύο εκατομμύρια κατοίκους.
Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν σχολίασε την εκλογή του αλ Χάγια.
Τη Δευτέρα, τουλάχιστον τρεις Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν από ισραηλινό πλήγμα εναντίον οχήματος στην περιοχή Χαν Γιουνίς, στη νότια Γάζα. Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι στόχος της επιχείρησης ήταν ένοπλος μαχητής, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της Γάζας, περισσότεροι από 1.150 Παλαιστίνιοι –στην πλειονότητά τους άμαχοι– έχουν σκοτωθεί από ισραηλινές επιθέσεις μετά την έναρξη της εκεχειρίας τον Οκτώβριο. Την ίδια περίοδο, τέσσερις Ισραηλινοί στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους σε επιθέσεις Παλαιστινίων ενόπλων.
Μήνυμα ότι δεν εγκαταλείπει τον ένοπλο αγώνα
Μετά τον θάνατο του Σινουάρ, η Χαμάς διοικούνταν προσωρινά από πενταμελές ανώτατο συμβούλιο, στο οποίο συμμετείχαν τόσο ο Αλ Χάγια όσο και ο Μεσάαλ.
Η διαδικασία εκλογής του νέου ηγέτη ξεκίνησε τον Ιανουάριο, αλλά καθυστέρησε λόγω των συγκρούσεων στο Ιράν και στον Λίβανο, καθώς και των συνεχιζόμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα.
Η επιλογή πραγματοποιήθηκε από 50μελές συμβούλιο, στο οποίο συμμετέχουν στελέχη της Χαμάς από τη Γάζα, τη Δυτική Όχθη –συμπεριλαμβανομένων κρατουμένων σε ισραηλινές φυλακές– και μέλη της οργάνωσης που βρίσκονται στην εξορία.
Η Παλαιστίνια πολιτική αναλύτρια Ρεχάμ Ούντα εκτιμά ότι η εκλογή του Αλ Χάγια αποτελεί σαφές μήνυμα πως η Χαμάς παραμένει προσηλωμένη στην ένοπλη αντίσταση, απορρίπτει τον αφοπλισμό υπό οποιεσδήποτε προϋποθέσεις και επιδιώκει να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες, διατηρώντας παράλληλα τη συμμαχία της με το Ιράν και τον λεγόμενο «Άξονα της Αντίστασης».
Όπως σημείωσε, η εξέλιξη αυτή καθιστά ακόμη δυσκολότερες τις διαπραγματεύσεις που αφορούν τον αφοπλισμό της οργάνωσης.
Σε αδιέξοδο οι διαπραγματεύσεις
Το σχέδιο κατάπαυσης του πυρός που έχει παρουσιάσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς, τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη Γάζα και τη διοίκηση του παλαιστινιακού θύλακα από τεχνοκρατική παλαιστινιακή αρχή υπό διεθνή εποπτεία.
Ωστόσο, οι συνομιλίες ανάμεσα στη Χαμάς, τους διαμεσολαβητές από την Αίγυπτο, το Κατάρ και την Τουρκία, καθώς και τους Αμερικανούς απεσταλμένους δεν έχουν μέχρι στιγμής οδηγήσει σε συνολική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Η Χαμάς δέχεται επίσης αυξανόμενη κριτική στο εσωτερικό της Γάζας για το βαρύ ανθρώπινο και υλικό κόστος της σύγκρουσης. Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές του παλαιστινιακού θύλακα, περισσότεροι από 73.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από το Ισραήλ μετά την έναρξη του πολέμου, ενώ μεγάλο μέρος της Γάζας έχει καταστραφεί.
