Οι οικονομικές επιπτώσεις των νέων συμφωνιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση βρέθηκαν στο επίκεντρο των σημερινών δηλώσεων του Βρετανού πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ, ο οποίος έκανε λόγο για «μια εξέλιξη με οφέλη και για τις δύο πλευρές».
Μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες, ανακοίνωσε ότι το Λονδίνο και οι Βρυξέλλες κατέληξαν σε τρεις συμφωνίες που καλύπτουν το εμπόριο τροφίμων και αγροτικών προϊόντων, την κινητικότητα των νέων και τη διασύνδεση των αγορών άνθρακα.
Βάσει του κοινού ανακοινωθέντος, η εφαρμογή τους προγραμματίζεται για το 2028, αφού προηγηθούν οι αναγκαίες νομικές και τεχνικές διαδικασίες. Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Μπέρναμ γνωστοποίησε ότι το νομοσχέδιο για την υλοποίηση των συμφωνιών θα κατατεθεί στο Κοινοβούλιο την επόμενη εβδομάδα.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο οικονομικό αποτύπωμα της συμφωνίας, επικαλούμενος εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών της χώρας.
Σύμφωνα με αυτές, οι νέες ρυθμίσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση του βρετανικού ΑΕΠ έως και κατά 0,5%, δηλαδή να προσθέσουν περίπου 17 δισ. λίρες στην οικονομία σε ετήσια βάση.
Τρόφιμα, εκπομπές και ηλεκτρική ενέργεια
Η υγειονομική και φυτοϋγειονομική συμφωνία προβλέπει ότι η διακίνηση ζώων, φυτών και προϊόντων ζωικής ή φυτικής προέλευσης θα μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς τα πιστοποιητικά ή τους ελέγχους που απαιτούνται σήμερα. Τα οφέλη θα επεκταθούν και στις αποστολές από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία.
Ως ημερομηνία εφαρμογής έχει οριστεί η 1η Μαρτίου 2028.
Εκπομπές άνθρακα και προστασία βρετανικών εξαγωγών
Η δεύτερη συμφωνία αφορά το κόστος εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Μετά το Brexit, η ΕΕ έχει επιβάλει στο Ηνωμένο Βασίλειο περιβαλλοντικούς δασμούς, όπως ορίζονται από τον ευρωπαϊκό Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) για τις τρίτες χώρες, που στοιχίζουν στην βρετανική οικονομία μέχρι και 3,8 δισεκατομμύρια λίρες κάθε χρόνο.
Οι δασμοί αυτοί αφορούν κυρίως τη χαλυβουργία και τη βιομηχανία αλουμινίου.
Η συμφωνία προβλέπει πως εντός του 2028 θα έχει ολοκληρωθεί η σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών και έτσι θα απαλλαγούν οι εταιρείες που επιβαρύνονται με αυτό το κόστος.
Κινητικότητα νέων, Erasmus+ και δίδακτρα
Αναφορικά με το πρόγραμμα κινητικότητας των νέων, συμφωνήθηκε πως επιτρέπεται σε 100.000 νέους από κάθε πλευρά να διαμένουν έως τρία χρόνια στην άλλη πλευρά για εργασία, σπουδές, εθελοντισμό ή ταξίδια.
Στόχος είναι να εφαρμοστεί η συμφωνία το αργότερο το 2028 και οι δυνατότητες του προγράμματος να είναι διαθέσιμες στους νέους έως τον Ιανουάριο του 2030. Παράλληλα συμφωνήθηκε πως η Βρετανία θα συμμετάσχει ξανά στο Erasmus+ το 2027.
Για τα πανεπιστημιακά δίδακτρα, οι δύο πλευρές δεσμεύτηκαν να ολοκληρώσουν εντός εξαμήνου χωριστές διαπραγματεύσεις που θα καλύπτουν τόσο τους φοιτητές της ΕΕ στη Βρετανία όσο και τους Βρετανούς φοιτητές στην ΕΕ.
Το επόμενο βήμα στις σχέσεις με Βρετανία
Στην κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ τόνισε μεταξύ άλλων πως δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit, θέλει να εξετάσει ανεπίσημα με τις Βρυξέλλες τις επιλογές για τη μακροπρόθεσμη σχέση πριν από την επόμενη σύνοδο, που όπως σημείωσε υπολογίζει πως θα γίνει τέτοια εποχή του χρόνου.
Με τη σειρά της η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ανοιχτή σε μία ευρύτερη συζήτηση. Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και η τοποθέτηση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ο οποίος είπε ότι η ΕΕ επιδιώκει τη στενότερη δυνατή σχέση με τη Βρετανία, τονίζοντας πάντως με νόημα πως οι τέσσερις ελευθερίες της ενιαίας αγοράς είναι αδιαπραγμάτευτες.
