Το κοινοβούλιο της Αλβανίας ενέκρινε σήμερα δάνειο ύψους 302 εκατ. δολαρίων (265,5 εκατ. ευρώ), που θα χορηγήσουν στη χώρα οι ΗΠΑ, προκειμένου να εκσυγχρονιστεί ο στρατός της και να αυξηθεί έτσι ο αμυντικός προϋπολογισμός.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα ότι ο αμυντικός προϋπολογισμός θα φτάσει τα 69,2 δισεκ. λεκ (738 εκατ. ευρώ), θα τριπλασιαστεί δηλαδή, σε σύγκριση με το 2020. Σε σχέση με πέρυσι ο αμυντικός προϋπολογισμός εμφανίζεται αυξημένος περίπου κατά 17%.
«Το δάνειο αυτό θα χρησιμοποιηθεί για επενδύσεις στην άμυνα, κυρίως στο πλαίσιο των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Αλβανία απέναντι στο ΝΑΤΟ», είπε στη Βουλή ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Σοσιαλιστών, Ταουλάντ Μπάλα.
Τα χρήματα θα δοθούν «για τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων με την αγορά εξοπλισμού που θα είναι συμβατός με τα πρότυπα (…) του ΝΑΤΟ», πρόσθεσε, χωρίς άλλες διευκρινίσεις.
Πέρυσι, οι 32 χώρες μέλη του ΝΑΤΟ δεσμεύτηκαν ότι μέχρι το 2035 ο αμυντικός προϋπολογισμός τους θα ανέλθει τουλάχιστον στο 5% του ΑΕΠ τους. Η Αλβανία καταβάλλει προσπάθειες για να πετύχει αυτόν τον στόχο.
Η επένδυση θα πραγματοποιηθεί μέσω του προγράμματος FMS (Foreign Military Sales) των ΗΠΑ για την πώληση αμερικανικού στρατιωτικού υλικού.
Ποιά είναι η πιθανή λίστα οπλικών συστημάτων
Δεν έχει δημοσιοποιηθεί επίσημη λίστα οπλικών συστημάτων που θα αγοραστούν με το δάνειο. Μάλιστα, η σχετική συμφωνία συζητήθηκε κεκλεισμένων των θυρών, καθώς περιλαμβάνει εμπιστευτικά στοιχεία.
Ωστόσο, από τον αμυντικό σχεδιασμό της Αλβανίας και τις πρόσφατες ανακοινώσεις της κυβέρνησης μπορούν να εξαχθούν αρκετά ασφαλή συμπεράσματα για τις προτεραιότητες:
- Αντιαεροπορική άμυνα μικρού και μέσου βεληνεκούς, καθώς η Αλβανία σήμερα διαθέτει περιορισμένες δυνατότητες αεράμυνας και το ΝΑΤΟ πιέζει τα κράτη-μέλη να τις ενισχύσουν.
- Συστήματα επιτήρησης και ραντάρ, ώστε να ενισχυθεί η επιτήρηση του εναέριου χώρου και των συνόρων.
- Μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) και συστήματα αντιμετώπισης drones (C-UAS), τομέας στον οποίο η Αλβανία επενδύει ήδη, ενώ παράλληλα αναπτύσσει και εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
- Τακτικά οχήματα, επικοινωνίες και εξοπλισμός διοίκησης (C4ISR), ώστε οι αλβανικές ένοπλες δυνάμεις να ευθυγραμμιστούν πλήρως με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ.
- Πυρομαχικά και λοιπός εξοπλισμός χερσαίων δυνάμεων, που αποτελεί επίσης βασική προτεραιότητα του εκσυγχρονισμού.
Ποια αμερικανικά συστήματα θεωρούνται υποψήφια για αγορά
Αν και δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση, στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν ότι το ύψος του δανείου θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει συνδυασμό από:
- φορητούς αντιαεροπορικούς πυραύλους FIM-92 Stinger,
- κινητά συστήματα αεράμυνας μικρού βεληνεκούς όπως το Avenger,
- ραντάρ επιτήρησης,
- UAV και anti-drone συστήματα,
- οχήματα Humvee ή JLTV,
- συστήματα επικοινωνιών και ηλεκτρονικού πολέμου.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Σοσιαλιστών, Ταουλάντ Μπάλα, η Αλβανία θα έχει στη διάθεσή της τέσσερα χρόνια για να επιλέξει τα προγράμματα που θα χρηματοδοτήσει με το δάνειο, το οποίο θα πρέπει να εξοφληθεί σε βάθος 12ετίας.
Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε με τις ψήφους των 74 βουλευτών της πλειοψηφίας, σε σύνολο 140. Αν και η σοσιαλιστική κυβέρνηση χαρακτήρισε «ιστορική» τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, η αντιπολίτευση μποϊκοτάρισε την ψηφοφορία, με το σκεπτικό ότι το νομοσχέδιο προωθήθηκε βιαστικά και χωρίς διαφάνεια και οι βουλευτές το παρέλαβαν μόλις λίγες ώρες πριν από τη συνεδρίαση της Βουλής.
Το κεντροδεξιό Δημοκρατικό Κόμμα διαφώνησε με τη διαδικασία, θεωρώντας την αντισυνταγματική, αν και ανέφερε ότι στηρίζει τη συμφωνία στην ουσία της.
Το Δημοκρατικό Κόμμα θα προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο σχετικά με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε στο κοινοβούλιο, είπε ο βουλευτής Μπελίντ Κελίτσι.
