Έντονη ανησυχία επικρατεί στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, καθώς πρόσφατες δορυφορικές εικόνες της ΕSA (European Space Agency) κατέγραψαν καπνό και αυξημένη δραστηριότητα καύσης αερίων (flaring) σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, λίγες ώρες μετά τις επιθέσεις με πυραύλους και drones που ανέλαβαν οι αντάρτες Χούθι και ομάδες που υποστηρίζονται από το Ιράν.
Οι εικόνες του ευρωπαϊκού δορυφόρου παρατήρησης της Γης Sentinel-2 έδειξαν στήλες έντονου μαύρου καπνού στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας πετρελαίου του Abqaiq, ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους, στην ανατολική ακτή της Σαουδικής Αραβίας που «βλέπει» στον Περσικό Κόλπο.
Μέσω αυτών των εγκαταστάσεων υφίστανται επεξεργασία περίπου 7 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως.
Το Abqaiq αποτελεί κρίσιμο τμήμα του συστήματος εξαγωγών του σαουδαραβικού πετρελαίου και είχε βρεθεί στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής το 2019, όταν επίθεση των Χούθι είχε μειώσει προσωρινά σχεδόν στο μισό την παραγωγή πετρελαίου του βασιλείου.
Έντονη καύση αερίων τις τελευταίες 48 ώρες
Οι νέες δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι το Abqaiq παρουσίαζε έντονη καύση αερίων σήμερα Δευτέρα 27 Ιουλίου, και σε όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, κάτι που δεν είχε παρατηρηθεί σε προηγούμενες λήψεις του ίδιου δορυφόρου μέσα στον μήνα. Αντίστοιχη εικόνα είχε καταγραφεί και σε προηγούμενες περιπτώσεις κατά τις οποίες οι σαουδαραβικές ενεργειακές υποδομές είχαν δεχθεί επιθέσεις.
Οι πύργοι αυτών των εγκαταστάσεων (flaring) χρησιμοποιούνται για την ασφαλή καύση πλεονάζοντος φυσικού αερίου και αποτελούν βασικό μηχανισμό προστασίας των βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Ωστόσο, η ύπαρξη flaring από μόνη της δεν αποτελεί απόδειξη ότι μια εγκατάσταση έχει υποστεί ζημιές ή ότι έχει διακοπεί η λειτουργία της.
Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και στη μονάδα επεξεργασίας φυσικού αερίου Hawiyah, στο δυτικό τμήμα της χώρας, η οποία βρίσκεται στο γιγαντιαίο κοίτασμα Ghawar, το μεγαλύτερο συμβατικό πετρελαϊκό κοίτασμα στον κόσμο.
Πυρκαγιά και σε δεξαμενές στη δυτική ακτή της Σαουδικής Αραβίας
Επιπλέον, εικόνες από το διυλιστήριο Jazan, στη δυτική ακτή της Σαουδικής Αραβίας, εμφανίζουν πυρκαγιά σε μία δεξαμενή αποθήκευσης, ενώ καπνός καταγράφεται και σε πύργο καύσης αερίων ανατολικά των εγκαταστάσεων. Λόγω της πυκνής κάλυψης από καπνό δεν είναι δυνατό να διαπιστωθεί αν έχουν επηρεαστεί και άλλες δεξαμενές αποθήκευσης, ούτε εάν η λειτουργία της εγκατάστασης έχει διακοπεί.
Στο Abqaiq οι εικόνες κατέγραψαν επίσης ασυνήθιστα υψηλή υγρασία γύρω από μία από τις μεγάλες σφαιρικές δεξαμενές που χρησιμοποιούνται για τον διαχωρισμό πετρελαίου και φυσικού αερίου. Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί η αιτία του φαινομένου.
Οι επιθέσεις σημειώθηκαν το Σαββατοκύριακο, όταν οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι εκτόξευσαν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον σαουδαραβικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με τους ίδιους, στόχος αποτέλεσαν ο στρατηγικής σημασίας τερματικός σταθμός εξαγωγών στο Yanbu και το μεγάλο διυλιστήριο στο Jazan, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Αναχαιτίσεις drones
Παράλληλα, το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε αριθμό drones που είχαν εκτοξευθεί από το ιρακινό έδαφος από φιλοϊρανικές ένοπλες οργανώσεις. Μέχρι στιγμής, όμως, οι σαουδαραβικές αρχές δεν έχουν ανακοινώσει εάν οι επιθέσεις προκάλεσαν ζημιές στις ενεργειακές εγκαταστάσεις ή επηρέασαν την παραγωγή πετρελαίου.
Ούτε η Saudi Aramco ούτε το υπουργείο Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας έχουν σχολιάσει επισήμως τις δορυφορικές εικόνες ή τις αναφορές περί πιθανών επιπτώσεων στις εγκαταστάσεις.
Οι αναλυτές της αγοράς εκτιμούν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιτρέπουν ακόμη ασφαλή συμπεράσματα για το αν έχει διαταραχθεί η παραγωγή ή οι εξαγωγές πετρελαίου του βασιλείου. Ωστόσο, σημειώνουν ότι οι αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητες, καθώς το Brent είχε ξεπεράσει προσωρινά τα 100 δολάρια ανά βαρέλι την προηγούμενη εβδομάδα, μετά την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αντιμετωπίζει ήδη σημαντικές πιέσεις λόγω των επιπτώσεων του πολέμου με το Ιράν στις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ οι πρόσφατες απειλές των Χούθι για αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας έχουν ενισχύσει περαιτέρω τις ανησυχίες για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το Abqaiq αποτελεί την αφετηρία του αγωγού East-West Pipeline, ο οποίος μεταφέρει σαουδαραβικό αργό προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ. Ο αγωγός θεωρείται στρατηγικής σημασίας για τη διατήρηση των εξαγωγών πετρελαίου σε περίπτωση διαταραχών στη ναυσιπλοΐα του Περσικού Κόλπου.
Παρά τις εικόνες που καταγράφηκαν από τον δορυφόρο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένα στοιχεία ότι οι πρόσφατες επιθέσεις έχουν προκαλέσει ουσιαστική διακοπή της λειτουργίας των σαουδαραβικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων ή των εξαγωγών του βασιλείου. Οι επενδυτές και οι ενεργειακές αγορές, ωστόσο, παρακολουθούν στενά κάθε νέα πληροφορία, καθώς οποιαδήποτε διαταραχή στην παραγωγή της μεγαλύτερης πετρελαιοπαραγωγού χώρας του OPEC θα μπορούσε να έχει άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς τιμές του αργού.
