Θέουτα: 34 νεκροί και χιλιάδες αφίξεις από το Μαρόκο – Τριγμοί στην Ευρώπη

Στρατός και πρόσθετες αστυνομικές δυνάμεις στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα – Έλεγχοι στα γαλλικά σύνορα και αντιδράσεις για τη Σένγκεν

Εκατοντάδες μετανάστες επιστρέφουν στο Μαρόκο μέσω του συνοριακού κυματοθραύστη της Θέουτα © EPA/REDUAN DRIS

Τη σοβαρότερη μεταναστευτική κρίση από το 2021 βιώνει η Θέουτα, καθώς περισσότεροι από 40.000 άνθρωποι εκτιμάται ότι πέρασαν τις τελευταίες ημέρες στον ισπανικό θύλακα από το Μαρόκο, με τη μεγαλύτερη ροή να καταγράφεται την Πέμπτη. Την ίδια ώρα, ο αριθμός των θυμάτων συνεχίζει να αυξάνεται. Σύμφωνα με τη νεότερη ενημέρωση της El País και αστυνομικές πηγές, έως το μεσημέρι της Παρασκευής είχαν εντοπιστεί 27 νεκροί στα σύνορα της Θέουτα. Οι περισσότεροι έχασαν τη ζωή τους από πνιγμό, επιχειρώντας να παρακάμψουν κολυμπώντας τον συνοριακό κυματοθραύστη του Ελ Ταραχάλ και να φτάσουν σε ισπανικό έδαφος.

Οι υπηρεσίες έρευνας και διάσωσης συνεχίζουν την επιχείρησή τους στα ύδατα κοντά στα σύνορα για να βρουν περισσότερα θύματα. Μάλιστα, η Πολιτοφυλακή έχει στείλει στη Θέουτα δύο ομάδες δυτών (οκτώ αξιωματικοί) από την Ειδική Ομάδα Υποβρύχιων Δραστηριοτήτων (GEAS), με έδρα την Ανδαλουσία.

Νωρίτερα, το υπουργείο Εσωτερικών της Ισπανίας είχε υπολογίσει ότι περίπου 49.000 μετανάστες εισήλθαν στη Θέουτα μέσα σε μόλις 24 ώρες, από τη θάλασσα και την ξηρά. Η σχετική αναφορά αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του ισπανικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, αλλά στη συνέχεια αφαιρέθηκε χωρίς να δοθεί άμεσα εξήγηση. Έτσι, ο ακριβής αριθμός των αφίξεων παραμένει υπό καταμέτρηση, με τις διαθέσιμες εκτιμήσεις να αποτυπώνουν, πάντως, πρωτοφανές μέγεθος.

Χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονται στους δρόμους της αυτόνομης πόλης, ενώ πολλοί πέρασαν τη νύχτα σε υπαίθριους χώρους, καθώς οι δομές υποδοχής και οι τοπικές υπηρεσίες έχουν υπερβεί τις δυνατότητές τους. Οι περισσότεροι από όσους πέρασαν τα σύνορα είναι νεαροί άνδρες από το Μαρόκο, ωστόσο ανάμεσά τους βρίσκονται γυναίκες, παιδιά και οικογένειες, καθώς και άνθρωποι από χώρες της υποσαχάριας Αφρικής.

Η ισπανική κυβέρνηση ενισχύει τη φρούρηση της Θέουτα με στρατιωτικές και πρόσθετες αστυνομικές δυνάμεις, προκειμένου να υποστηριχθεί η Πολιτοφυλακή και να αποκατασταθεί ο έλεγχος στα σύνορα. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ μετέβη στην πόλη μαζί με τον υπουργό Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, για συναντήσεις με τοπικούς αξιωματούχους και τις δυνάμεις ασφαλείας.

Παράλληλα, οι μαροκινές αρχές ενίσχυσαν την παρουσία τους στην περιοχή Φνιντέκ, απέναντι από τη Θέουτα, αναπτύσσοντας ισχυρές δυνάμεις και οχήματα εκτόξευσης νερού. Οι μαζικές διελεύσεις εμφανίζονταν να έχουν περιοριστεί την Παρασκευή, χωρίς όμως να έχουν σταματήσει πλήρως οι προσπάθειες εισόδου.

Η κρίση δεν περιορίζεται στη Θέουτα. Στη Μελίγια, τον δεύτερο ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική, οι τοπικές αρχές ανακοίνωσαν ότι περίπου 300 έως 400 άνθρωποι πέρασαν από το Μαρόκο κατά τη διάρκεια της νύχτας, έπειτα από νέα μαζική κίνηση προς τα σύνορα.

Την ίδια ώρα, η κρίση έχει ανοίξει νέο μέτωπο πολιτικής αντιπαράθεσης στο εσωτερικό της Ισπανίας. Το αντιπολιτευόμενο Λαϊκό Κόμμα κατηγορεί την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσες ότι αντέδρασε με καθυστέρηση και ανεπαρκή μέσα απέναντι στη μαζική είσοδο περισσότερων από 40.000 ανθρώπων στη Θέουτα.

Ο ηγέτης του PP, Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο, ζήτησε την ανάπτυξη πρόσθετων δυνάμεων και τη δήλωση της κατάστασης ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, υιοθετώντας σχετικό αίτημα του προέδρου της Θέουτα, Χουάν Χεσούς Βίβας.

Παράλληλα, το Λαϊκό Κόμμα ζητεί άμεση αλλαγή της μεταναστευτικής νομοθεσίας, ώστε η απόρριψη στα σύνορα να εφαρμόζεται και στις αφίξεις διά θαλάσσης. Η κοινοβουλευτική του ομάδα κατέθεσε επίσης αίτημα για επείγουσα εμφάνιση του Πέδρο Σάντσες σε έκτακτη συνεδρίαση του Κογκρέσου.

Πολιτικές αντιδράσεις στην Ευρώπη

Η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα προκαλεί έντονες αντιδράσεις τόσο στην Ευρώπη όσο και στο εσωτερικό της Ισπανίας. Η Γαλλία ανακοίνωσε την ενίσχυση των ελέγχων στα σύνορά της με την Ισπανία, ενώ Ιταλία και Φινλανδία έθεσαν ζήτημα αυστηρότερης ευρωπαϊκής στάσης, ακόμη και προσωρινής αναστολής της συμμετοχής της Ισπανίας στη ζώνη Σένγκεν. Η Μαδρίτη, από την πλευρά της, κατηγορεί την ιταλική κυβέρνηση ότι επιχειρεί να εργαλειοποιήσει πολιτικά την κρίση.

Παρέμβαση έκανε και ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον, καλώντας την ισπανική κυβέρνηση να αποκαταστήσει άμεσα τον έλεγχο στη Θέουτα και να τηρήσει τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της συνεργασίας Σένγκεν.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προειδοποίησε ότι η Στοκχόλμη είναι έτοιμη να λάβει τα απαραίτητα μέτρα, εφόσον οι εξελίξεις επηρεάσουν την ασφάλεια της Σουηδίας ή τη μεταναστευτική κατάσταση στη χώρα.

«Είναι σημαντικό η Ισπανία να δράσει άμεσα για να ανακτήσει τον έλεγχο της κατάστασης και να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο της συνεργασίας Σένγκεν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σκληρή κριτική στην ισπανική κυβέρνηση άσκησε και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. Ο πρόεδρός του, Μάνφρεντ Βέμπερ, χαρακτήρισε την κατάσταση στα ισπανικά σύνορα «ανησυχητική» και τη συνέδεσε με την πολιτική των μαζικών νομιμοποιήσεων μεταναστών, υποστηρίζοντας ότι αυτή λειτουργεί ως παράγοντας προσέλκυσης νέων αφίξεων.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Πέδρο Σάντσες μετέβη στο συνοριακό πέρασμα του Ταραχάλ, συνοδευόμενος από τον υπουργό Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, προκειμένου να συναντηθεί με στελέχη των δυνάμεων ασφαλείας και τοπικούς αξιωματούχους.

Παραμένει, πάντως, ασαφές τι προκάλεσε τη μαζική μετακίνηση προς τη Θέουτα. Οι εξελίξεις παραπέμπουν στην κρίση του Μαΐου του 2021, όταν περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι πέρασαν στον ισπανικό θύλακα μέσα σε δύο ημέρες, μετά τη χαλάρωση των συνοριακών ελέγχων από το Μαρόκο εν μέσω διπλωματικής έντασης με τη Μαδρίτη.

Η Θέουτα και η Μελίγια αποτελούν τα μοναδικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική και βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο των σχέσεων Ισπανίας και Μαρόκου. Η νέα κρίση αναμένεται να εντείνει τη συζήτηση στην Ευρώπη για τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και την κατανομή των ευθυνών μεταξύ των κρατών-μελών.

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: Δεν θα επιτρέψουμε σε κανένα να εισέρχεται στην ΕΕ χωρίς να τηρεί τους κανόνες μας

«Δεν θα επιτρέψουμε σε κανένα να εισέρχεται στην ΕΕ χωρίς να τηρεί τους κανόνες μας», δήλωσε σήμερα η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με αφορμή την κρίση της Θέουτα.

Συγκεκριμένα, με μήνυμά της στο «Χ», η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Οι εικόνες που έρχονται από τη Θέουτα είναι απαράδεκτες. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε κανέναν να εισέρχεται στην Ένωσή μας χωρίς να τηρεί τους κανόνες μας. Οι επικίνδυνες διελεύσεις πρέπει να σταματήσουν αμέσως. Τα δίκτυα διακινητών πρέπει να διαλυθούν. Και οι επιστροφές πρέπει να γίνονται γρήγορα, όπως προβλέπουν οι κανόνες μας».

Παράλληλα, η φον ντερ Λάιεν τονίζει ότι ανέθεσε σε δύο Επιτρόπους να συνδράμουν στον έλεγχο της κατάστασης. Σύμφωνα με την ίδια, ο Επίτροπος Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων, Μάγκνους Μπρούνερ, συνεργάζεται ήδη στενά με την Ισπανία και είναι έτοιμος να μεταβεί στα κρίσιμα σημεία. Επιπλέον, θα εργαστεί για την παροχή πρόσθετης επιχειρησιακής στήριξης προς την Ισπανία, μεταξύ άλλων μέσω της Frontex. Από την πλευρά της, η Επίτροπος για τη Μεσόγειο, Ντουμπράβκα Σουϊτσα βρίσκεται σε επαφή με τον Μαροκινό ομόλογό της και η Φον ντερ Λάιεν εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι «η στενή συνεργασία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με το Μαρόκο θα συμβάλει στην επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων».