Οι προοπτικές αποκλιμάκωσης της εμπορικής έντασης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κίνας απομακρύνονται, καθώς το Πεκίνο εμφανίζεται αποφασισμένο να υπερασπιστεί το αναπτυξιακό του μοντέλο, αφήνοντας περιορισμένα περιθώρια συμβιβασμού με τις Βρυξέλλες.
Αφορμή αποτέλεσε έγγραφο πολιτικής που δημοσίευσε το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου, στο οποίο απορρίπτονται οι ευρωπαϊκές επικρίσεις για τη βιομηχανική υπερπαραγωγή του Πεκίνου και τις επιπτώσεις της στις διεθνείς αγορές.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει ολοένα μεγαλύτερη ανησυχία για το εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα, το οποίο πλέον υπερβαίνει το 1 δισ. δολάρια την ημέρα.
Τεράστιες απώλειες ευρωπαϊκών θέσεων εργασίας
Παράλληλα, ευρωπαϊκοί κύκλοι εκτιμούν ότι ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από κινεζικά προϊόντα οδηγεί σε απώλεια περίπου 500 θέσεων εργασίας στη μεταποίηση κάθε ημέρα, εντείνοντας τους φόβους για αποβιομηχάνιση.
Το Πεκίνο απορρίπτει τις κατηγορίες περί υπερπαραγωγής, υποστηρίζοντας ότι οι εξαγωγές του προσφέρουν φθηνότερα προϊόντα στους καταναλωτές και συμβάλλουν στο ελεύθερο εμπόριο. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι οι κρατικές ενισχύσεις και η υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα δημιουργούν αθέμιτο ανταγωνισμό για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, η κινεζική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αδύναμη εσωτερική κατανάλωση και να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές για την ανάπτυξή της. Η κρίση στην αγορά ακινήτων και η υψηλή ανεργία των νέων έχουν περιορίσει τις καταναλωτικές δαπάνες, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο την εξάρτηση των επιχειρήσεων από τις ξένες αγορές.
Μείωση κερδών παρά την αύξηση εξαγωγών
Ενδεικτικό είναι ότι, παρά το ιστορικό υψηλό των εξαγωγών αυτοκινήτων, τα συνολικά κέρδη της κινεζικής αυτοκινητοβιομηχανίας μειώθηκαν σχεδόν κατά 20% στο πρώτο εξάμηνο του έτους, γεγονός που δείχνει ότι η επέκταση στις διεθνείς αγορές δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τα προβλήματα της εγχώριας ζήτησης.
Οι Βρυξέλλες εξετάζουν πλέον νέα εργαλεία προστασίας της ευρωπαϊκής αγοράς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται περιορισμοί στη συμμετοχή κινεζικών εταιρειών σε δημόσιους διαγωνισμούς, υποχρεωτική μεταφορά τεχνογνωσίας για επενδύσεις στην αλυσίδα παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων και μέτρα για τη μείωση της εξάρτησης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από κινεζικούς προμηθευτές.
Παράλληλα, εντείνονται οι έρευνες για πιθανές κινεζικές επιδοτήσεις και πρακτικές ντάμπινγκ, ενώ εξετάζεται η εφαρμογή ευρύτερων μέτρων προστασίας που θα είναι συμβατά με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το καθεστώς των φορολογικών κινήτρων για τις κινεζικές εξαγωγές.
Η Κίνα έχει ήδη αρχίσει να καταργεί σταδιακά επιστροφές φόρων που έφθαναν έως και το 13% σε κλάδους με υπερπαραγωγή, όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο, ο χαλκός και τα φωτοβολταϊκά, ενώ οι επιδοτήσεις στις μπαταρίες θα καταργηθούν πλήρως έως το 2027. Στην Ευρώπη θεωρούν ότι αντίστοιχη κίνηση και στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα μπορούσε να αποκλιμακώσει την ένταση.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εξέλιξη των διαπραγματεύσεων θεωρείται κρίσιμη, καθώς επιδιώκει να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση χωρίς να οδηγηθεί σε μια γενικευμένη εμπορική αντιπαράθεση με έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς της εταίρους.
