Έντονη αντίδραση προκάλεσε στο Τόκιο η πρώτη επίσκεψη του Βλαντίμιρ Πούτιν στις διαφιλονικούμενες Κουρίλες Νήσους, με την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι να χαρακτηρίζει την κίνηση του Ρώσου προέδρου «απολύτως απαράδεκτη».
Σύμφωνα με ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Πούτιν επισκέφθηκε την Πέμπτη το Ιτουρούπ, γνωστό στην Ιαπωνία ως Ετορόφου, ένα από τα τέσσερα νοτιότερα νησιά του συμπλέγματος των Κουρίλων, τα οποία διεκδικούνται τόσο από τη Ρωσία όσο και από την Ιαπωνία.
Η Τακαΐτσι δήλωσε ότι η επίσκεψη του Ρώσου προέδρου «επιδεινώνει το αίσθημα της ιαπωνικής κοινής γνώμης απέναντι στη Ρωσία», επαναλαμβάνοντας τη θέση του Τόκιο ότι τα νησιά αποτελούν ιστορικά και βάσει του διεθνούς δικαίου ιαπωνικό έδαφος.
Μια διαμάχη που κρατά από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Όπως σημειώνει το BBC, η εδαφική διαφορά για τις Κουρίλες αποτελεί εδώ και δεκαετίες βασικό σημείο τριβής στις σχέσεις Μόσχας και Τόκιο και έναν από τους κύριους λόγους για τους οποίους οι δύο χώρες δεν έχουν υπογράψει μέχρι σήμερα επίσημη συνθήκη ειρήνης μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Το σύμπλεγμα των Κουρίλων εκτείνεται μεταξύ του Χοκάιντο, στο βόρειο τμήμα της Ιαπωνίας, και της ρωσικής χερσονήσου Καμτσάτκα. Η Ιαπωνία διεκδικεί τα τέσσερα νοτιότερα νησιά, τα οποία αποκαλεί Βόρεια Εδάφη, ενώ σήμερα τελούν υπό ρωσική διοίκηση.
Στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Σοβιετική Ένωση κατέλαβε το νησιωτικό σύμπλεγμα και περίπου 17.000 Ιάπωνες κάτοικοι απομακρύνθηκαν από την περιοχή.
Κατά την επίσκεψή του στο Ιτουρούπ, ο Πούτιν συναντήθηκε με κατοίκους του νησιού και δοκίμασε τοπικά προϊόντα, σύμφωνα με τα ρωσικά κρατικά μέσα.
Η Ιαπωνίδα πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η επίσκεψη «πληγώνει τα αισθήματα του ιαπωνικού λαού» και έρχεται σε αντίθεση με την πάγια θέση της χώρας για τα Βόρεια Εδάφη.
«Ελπίζω ότι η ρωσική πλευρά θα αντιληφθεί πλήρως τη σοβαρότητα του ζητήματος», ανέφερε.
Ισχυρή διαμαρτυρία από το Τόκιο
Νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο υπουργός Εξωτερικών της Ιαπωνίας Τοσιμίτσου Μοτέγκι είχε επίσης εκφράσει την έντονη αντίθεση της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι τα συγκεκριμένα νησιά αποτελούν «εγγενώς ιαπωνικό έδαφος, τόσο ιστορικά όσο και βάσει του διεθνούς δικαίου».
Οι προσπάθειες επίλυσης της διαφοράς έχουν αποφέρει ελάχιστα αποτελέσματα όλα αυτά τα χρόνια. Οι διμερείς σχέσεις επιδεινώθηκαν ακόμη περισσότερο μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, όταν η Ιαπωνία επέβαλε κυρώσεις στη Μόσχα.
Το Τόκιο έχει αντιδράσει και στο παρελθόν σε επισκέψεις υψηλόβαθμων Ρώσων αξιωματούχων στις Κουρίλες, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός Μιχαήλ Μισούστιν και ο προκάτοχός του Ντμίτρι Μεντβέντεφ.
Η στρατηγική σημασία των νησιών για τη Ρωσία
Οι Κουρίλες έχουν ιδιαίτερη στρατηγική αξία για τη Ρωσία, η οποία έχει ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική παρουσία της στην περιοχή κατά την τελευταία δεκαετία.
Το Ιτουρούπ φιλοξενεί τη βασική ρωσική στρατιωτική αεροπορική βάση στην περιοχή, ενώ η Μόσχα πραγματοποιεί τακτικά στρατιωτικές ασκήσεις κοντά στα νησιά, προκαλώντας επανειλημμένες αντιδράσεις από την Ιαπωνία.
Τον περασμένο μήνα, μάλιστα, κινεζικά και ρωσικά πολεμικά πλοία πέρασαν από στενό των Κουρίλων στο πλαίσιο κοινής περιπολίας, σε μια ακόμη κίνηση που ενίσχυσε την ανησυχία του Τόκιο για τη στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή.
