Ρωσία: Εκτοξεύεται το δημοσιονομικό έλλειμμα παρά τα αυξημένα έσοδα από το πετρέλαιο

Η Μόσχα αυξάνει τις πολεμικές δαπάνες, ενώ τα υψηλότερα πετρελαϊκά έσοδα από τον πόλεμο Ιράν δεν αρκούν για ισοσκελισμένο προϋπολογισμό

Βλάντιμιρ Πούτιν σε σημερινή επίσκεψή του σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις στη Σιβηρία © EPA/KRISTINA SOLOVYOVA / SPUTNIK/KREMLIN / POOL MANDATORY CREDIT

Το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ρωσίας διευρύνθηκε απότομα τον Ιούλιο, παρά την αύξηση των ενεργειακών εσόδων που προκάλεσε η άνοδος των τιμών του πετρελαίου λόγω του πολέμου Ιράν-Ισραήλ και της έντασης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός κατέγραψε έλλειμμα 724 δισ. ρουβλίων, περίπου 8,8 δισ. δολαρίων, τον Ιούλιο, έναντι πλεονάσματος τον προηγούμενο μήνα. Έτσι, το συνολικό έλλειμμα για τους πρώτους επτά μήνες του 2026 ανήλθε σε 6,5 τρισ. ρούβλια, ποσό που αντιστοιχεί στο 2,8% του ΑΕΠ.

Βασική αιτία είναι η συνεχιζόμενη αύξηση των κρατικών δαπανών, καθώς το Κρεμλίνο επιταχύνει τις πληρωμές για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος διανύει πλέον το πέμπτο έτος. Οι δαπάνες του προϋπολογισμού αυξήθηκαν κατά 6% τον Ιούλιο σε ετήσια βάση, μετά από αύξηση 13% τον Ιούνιο.

Συνολικά, οι κρατικές δαπάνες έφτασαν τα 28,6 τρισ. ρούβλια στο πρώτο επτάμηνο. Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αύξηση στις κρατικές προμήθειες, οι οποίες εκτοξεύθηκαν κατά 39%, στα 8,4 τρισ. ρούβλια. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί ήδη σε περισσότερο από το 80% του προβλεπόμενου ποσού για ολόκληρο το 2026.

Η αύξηση των δαπανών έρχεται ενώ η ρωσική οικονομία επιβραδύνεται αισθητά υπό το βάρος των υψηλών επιτοκίων, τα οποία χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού.

Παράλληλα, η Ουκρανία έχει διευρύνει την κλίμακα και το εύρος των επιθέσεων με drones βαθιά μέσα στη Ρωσία, στοχεύοντας βιομηχανικές και άλλες εγκαταστάσεις, ενώ η Μόσχα έχει εντείνει τις αεροπορικές επιθέσεις εναντίον ουκρανικών υποδομών.

Η ρωσική Βουλή έχει ήδη εγκρίνει τροποποιήσεις που επιτρέπουν στην κυβέρνηση να αυξάνει τις δαπάνες χωρίς να απαιτείται προηγουμένως αλλαγή της δημοσιονομικής νομοθεσίας.

Αυξάνεται το ετήσιο έλλειμμα

Ο προϋπολογισμός της Ρωσίας αναθεωρείται συνήθως κατά το δεύτερο μισό του έτους και ο υπουργός Οικονομικών Αντόν Σιλουάνοφ έχει προαναγγείλει ότι ο στόχος για το ετήσιο έλλειμμα, ο οποίος είχε οριστεί στο 1,6% του ΑΕΠ, θα αυξηθεί.

Η επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών σημειώνεται παρά την ισχυρή ενίσχυση των εσόδων. Τα συνολικά κρατικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 28% τον Ιούλιο σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, με άνοδο τόσο των εσόδων από πετρέλαιο και φυσικό αέριο όσο και των μη ενεργειακών εσόδων.

Τα έσοδα του προϋπολογισμού από τον πετρελαϊκό και φυσικό αέριο τομέα ανήλθαν σε 934 δισ. ρούβλια τον Ιούλιο.

Μόνο τα φορολογικά έσοδα από το πετρέλαιο έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 μηνών, καθώς οι τιμές του αργού αυξήθηκαν μετά την έναρξη του πολέμου Ιράν-Ισραήλ, ενώ μειώθηκαν οι κρατικές πληρωμές προς τα ρωσικά διυλιστήρια.

Οι τιμές του Urals, του βασικού ρωσικού μείγματος αργού, έχουν υποχωρήσει από τα υψηλά τους καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν διεξάγουν κατά διαστήματα συνομιλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ωστόσο, παραμένουν υψηλότερα από τον μέσο όρο τιμής που είχε χρησιμοποιηθεί για την κατάρτιση του φετινού ρωσικού προϋπολογισμού.

Η εξέλιξη αυτή προσφέρει στη Μόσχα ένα σημαντικό πρόσθετο δημοσιονομικό έσοδο, αλλά δεν επαρκεί για να καλύψει την ταχύτητα με την οποία αυξάνονται οι κρατικές δαπάνες, με αποτέλεσμα το έλλειμμα να διευρύνεται παρά το πετρελαϊκό όφελος.