Οι ειδικοί κάνουν λόγο για τη μεγαλύτερη πρόοδο στη θεραπεία του καρκίνου του παγκρέατος εδώ και δεκαετίες: ένα χάπι που λαμβάνεται καθημερινά και φαίνεται να συρρικνώνει, ακόμη και ενδεχομένως να εξαφανίζει τους όγκους σε ορισμένους ασθενείς που πάσχουν από μια από τις πιο θανατηφόρες και δύσκολα αντιμετωπίσιμες μορφές καρκίνου.
Σε έναν στους 12 ασθενείς που έλαβαν το φάρμακο daraxonrasib σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία, στο πλαίσιο των πρώτων κλινικών δοκιμών, ο καρκίνος δεν ήταν πλέον ανιχνεύσιμος στις απεικονιστικές εξετάσεις.
Οι όγκοι σταμάτησαν να αναπτύσσονται στη μεγάλη πλειονότητα των 61 συμμετεχόντων με προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος, που είχε ήδη εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος.
Ωστόσο, οι γιατροί τονίζουν ότι δεν είναι ακόμη σαφές για πόσο χρονικό διάστημα η θεραπεία μπορεί να κρατήσει τη νόσο υπό έλεγχο και ότι δεν θα πρέπει να θεωρείται θεραπεία που εξαλείφει οριστικά τον καρκίνο.
Εξαιρετικά ενθαρρυντικά αποτελέσματα
Η οργάνωση Cancer Research UK χαρακτήρισε την εξέλιξη ως «το μεγαλύτερο άλμα προόδου εδώ και δεκαετίες» για τους ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος.
Ο δρ Sam Godfrey, από την οργάνωση, δήλωσε στο BBC News ότι τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικά.
«Αυτό που κατάφερε να κάνει το νέο φάρμακο είναι να βρει έναν τρόπο να στοχεύσει φαρμακευτικά κάτι που μέχρι σήμερα θεωρούνταν αδύνατο να αντιμετωπιστεί με φάρμακα. Επιτέλους βλέπουμε πρόοδο στον καρκίνο του παγκρέατος, είχε καθυστερήσει πάρα πολύ».
Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αντιμετωπιστεί και παρουσιάζει το χαμηλότερο ποσοστό επιβίωσης από όλους τους συχνούς καρκίνους.
Παρότι η χημειοθεραπεία μπορεί να μειώσει κάπως το μέγεθος των όγκων, ο καρκίνος συχνά επανεμφανίζεται και συνεχίζει να αναπτύσσεται.
Οι περισσότεροι ασθενείς με προχωρημένη νόσο επιβιώνουν για μήνες και όχι για χρόνια.
Οι γιατροί ελπίζουν ότι η νέα θεραπεία θα μπορούσε να προσφέρει στους ασθενείς περισσότερο χρόνο ζωής, ακόμη κι αν δεν σταματήσει οριστικά τον καρκίνο.
Η κλινική δοκιμή παρακολούθησε τους ασθενείς για περίπου ενάμιση χρόνο κατά μέσο όρο, ενώ ορισμένοι δεν παρουσίασαν επανεμφάνιση του καρκίνου κατά τη διάρκεια αυτού του χρονικού διαστήματος.
Απαιτούνται μεγαλύτερες και πιο μακροχρόνιες μελέτες, ώστε να διαπιστωθεί εάν κάποιοι από αυτούς τους καρκίνους μπορούν να οδηγηθούν σε ύφεση και για πόσο χρονικό διάστημα.
Τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής φάσης Ι/ΙΙ
Στο 90% των ασθενών οι όγκοι σταμάτησαν να αναπτύσσονται.
Σε λίγο περισσότερους από το 60% των ασθενών οι όγκοι συρρικνώθηκαν ή εξαφανίστηκαν.
Σε περίπου 8% των ασθενών, δηλαδή σε έναν στους 12, οι όγκοι έγιναν μη ανιχνεύσιμοι στις αξονικές τομογραφίες (CT).
Μεγαλύτερη διάρκεια επιβίωσης
Ο δρ Wungki Park, από το Memorial Sloan Kettering Cancer Center στις ΗΠΑ, ο οποίος συμμετέχει στην κλινική δοκιμή, δήλωσε ότι τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικά.
«Αρχίζουμε να βλέπουμε όχι μόνο υψηλότερα ποσοστά ανταπόκρισης των όγκων στη θεραπεία, αλλά και βαθύτερη ανταπόκριση, καθώς και σχεδόν διπλασιασμό της διάρκειας κατά την οποία η νόσος παραμένει υπό έλεγχο. Αυτό ενδέχεται τελικά να μεταφραστεί σε μεγαλύτερη επιβίωση των ασθενών», ανέφερε.
Το daraxonrasib είναι στοχευμένο φάρμακο που αναστέλλει συγκεκριμένες μοριακές διεργασίες και έχει ήδη λάβει έγκριση στις ΗΠΑ.
Λειτουργεί προσδεόμενο σε συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις, που ονομάζονται RAS, απενεργοποιώντας τες. Οι μεταλλάξεις αυτές εντοπίζονται στους περισσότερους καρκίνους του παγκρέατος και συμβάλλουν στην ανάπτυξη των όγκων.
Παρόμοιες μεταλλάξεις μπορεί να εμφανιστούν και σε δεκάδες άλλες μορφές καρκίνου, όπως του πνεύμονα και των ωοθηκών. Αυτό σημαίνει ότι το φάρμακο ενδέχεται να μπορούσε να βοηθήσει και πολλούς άλλους ασθενείς.
Ο δρ Godfrey δήλωσε: «Ελπίζω ότι η πρώιμη επιτυχία που αρχίζουμε να βλέπουμε στον καρκίνο του παγκρέατος θα μπορέσει να εφαρμοστεί και σε άλλες μορφές καρκίνου».
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι είναι απαραίτητες μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές και περισσότερα αποτελέσματα.
«Ο καρκίνος μπορεί να επανεμφανιστεί και, ακόμη κι αν οι απεικονιστικές εξετάσεις δεν δείχνουν κανένα ίχνος της νόσου, δεν μπορείς απαραίτητα να γνωρίζεις ότι είσαι ελεύθερος από καρκίνο μέχρι να περάσει περισσότερος χρόνος».
Η καθηγήτρια Elena Garralda, πρόεδρος του ευρωπαϊκού συνεδρίου για τον καρκίνο EORTC-NCI-AACR Symposium 2026, στο οποίο παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της έρευνας σε άλλους γιατρούς, δήλωσε:
«Τα αποτελέσματα αυτά είναι ενθαρρυντικά, επειδή δείχνουν ότι ο συνδυασμός των θεραπειών θα μπορούσε να βελτιώσει σημαντικά τη συνολική επιβίωση των ασθενών, καθώς και να παρατείνει το χρονικό διάστημα μέχρι να αρχίσουν ξανά να αναπτύσσονται οι όγκοι».
Στατιστικά στοιχεία για τον καρκίνο του παγκρέατος
Ο καρκίνος του παγκρέατος αντιπροσωπεύει περίπου το 3% όλων των περιστατικών καρκίνου στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ευθύνεται για περίπου το 8% όλων των θανάτων από καρκίνο, προκαλώντας περίπου 53.000 θανάτους κάθε χρόνο.
Στη Βρετανία καταγράφονται περίπου 11.500 νέες διαγνώσεις της νόσου κάθε χρόνο και περίπου 10.200 θάνατοι, σύμφωνα με την Cancer Research UK.
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
Ίκτερο (κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών).
Φαγούρα στο δέρμα.
Πιο σκούρα ούρα.
Πιο ανοιχτόχρωμα κόπρανα.
Ανεξήγητη απώλεια βάρους.
Κόπωση και έντονη κούραση.
Αυξημένη θερμοκρασία ή πυρετό.
