Η εγκατάσταση αντλίας θερμότητας δεν προϋποθέτει απαραίτητα την ταυτόχρονη τοποθέτηση φωτοβολταϊκών για να είναι οικονομικά αποδοτική.
Αυτό δείχνει η περίπτωση ιδιοκτήτη νεόδμητης κατοικίας στην Πολωνία, ο οποίος επέλεξε να εγκαταστήσει αντλία θερμότητας, αφήνοντας για αργότερα την επένδυση σε φωτοβολταϊκά.
Ο πρώτος λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος ήταν χαμηλότερος από ό,τι φοβόταν, ενώ τα στοιχεία λειτουργίας του συστήματος επιβεβαίωσαν την υψηλή απόδοσή του.
Η εμπειρία, που δημοσιεύθηκε από την πολωνική ιστοσελίδα kb.pl και αναπαράχθηκε από την εφημερίδα Rzeczpospolita, αναδεικνύει πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν η θερμομόνωση, η σωστή επιλογή εξοπλισμού και το σύστημα διανομής θερμότητας στην τελική ενεργειακή δαπάνη.
Το σπίτι των 120 τ.μ. και η αντλία θερμότητας των 5 kW
Η κατοικία έχει επιφάνεια 120 τετραγωνικών μέτρων και κατασκευάστηκε σύμφωνα με τα πολωνικά πρότυπα ενεργειακής απόδοσης WT2021.
Διαθέτει θερμομόνωση με γραφιτούχο διογκωμένη πολυστερίνη πάχους 20 εκατοστών και ενδοδαπέδια θέρμανση, έναν συνδυασμό που ευνοεί τη λειτουργία των αντλιών θερμότητας.
Ο ιδιοκτήτης επέλεξε μονάδα ισχύος 5 kW, παρότι, σύμφωνα με τον εγκαταστάτη, θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες του σπιτιού και μια μικρότερη αντλία 3 kW.
Η τελευταία θα μπορούσε να λειτουργεί ακόμη πιο οικονομικά, με υψηλότερο συντελεστή απόδοσης (COP), ωστόσο θα χρειαζόταν περισσότερο χρόνο για την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης.
Προτεραιότητα του ιδιοκτήτη ήταν η σταθερή θερμοκρασία σε όλους τους χώρους και η επάρκεια ζεστού νερού, ακόμη και σε ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες. Έτσι, η θερμοκρασία στο εσωτερικό της κατοικίας διατηρήθηκε στους 22-23 βαθμούς Κελσίου.
Ο πρώτος λογαριασμός και η πραγματική κατανάλωση
Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορούσε το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η αντλία θερμότητας λειτουργούσε χωρίς την υποστήριξη φωτοβολταϊκού συστήματος. Ωστόσο, ο πρώτος λογαριασμός για περίοδο τεσσάρων μηνών ανήλθε σε περίπου 400 ζλότι, δηλαδή μόλις 95 ευρώ με βάση την ισοτιμία της περιόδου δημοσίευσης.
Η εικόνα επιβεβαιώθηκε και από τον τεχνικό έλεγχο που πραγματοποιήθηκε μερικούς μήνες μετά την εγκατάσταση. Τα στοιχεία του ενσωματωμένου συστήματος παρακολούθησης έδειξαν μέση ετήσια κατανάλωση περίπου 1.600 κιλοβατωρών (kWh) για τη θέρμανση και επιπλέον 242 kWh για την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης.
Η αντλία διαθέτει ενσωματωμένο δοχείο αποθήκευσης ζεστού νερού από ανοξείδωτο χάλυβα, χωρητικότητας 185 λίτρων, το οποίο καλύπτει τις ανάγκες ακόμη και μιας τετραμελούς οικογένειας. Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι η ηλεκτρική αντίσταση υποβοήθησης ενεργοποιήθηκε συνολικά μόλις για 22 ώρες κατά τη διάρκεια ολόκληρου του χειμώνα.
COP 5,2: Τι σημαίνει για την ενεργειακή απόδοση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο συντελεστής απόδοσης COP (Coefficient of Performance), ο οποίος δείχνει πόση θερμική ενέργεια παράγει η αντλία για κάθε μονάδα ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνει.
Στη συγκεκριμένη εγκατάσταση, ο συνολικός COP για θέρμανση και ζεστό νερό έφτασε το 5,2, ενώ αποκλειστικά για τη θέρμανση διαμορφώθηκε στο 5,5. Με απλά λόγια, για κάθε 1 kWh ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώθηκε, το σύστημα απέδωσε κατά μέσο όρο 5,2-5,5 kWh θερμότητας, ανάλογα με τη χρήση.
Πρόκειται για ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις, οι οποίες εξηγούν το χαμηλό λειτουργικό κόστος. Ωστόσο, δεν αποτελούν εγγύηση ότι κάθε αντλία θερμότητας θα πετύχει αντίστοιχα αποτελέσματα.
Γιατί δεν έχουν όλοι οι ιδιοκτήτες τόσο χαμηλούς λογαριασμούς
Όπως επισημαίνει ο εγκαταστάτης, οι σύγχρονες αντλίες θερμότητας αποδίδουν καλύτερα σε καινούργια, καλά μονωμένα κτίρια.
Η ενεργειακή συμπεριφορά του ακινήτου, η σωστή διαστασιολόγηση της αντλίας, η θερμοκρασία λειτουργίας του συστήματος θέρμανσης, οι εξωτερικές καιρικές συνθήκες και η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος επηρεάζουν καθοριστικά το τελικό κόστος.
Η ενδοδαπέδια θέρμανση αποτελεί επίσης πλεονέκτημα, καθώς λειτουργεί με χαμηλότερες θερμοκρασίες νερού σε σχέση με πολλά συμβατικά σώματα, επιτρέποντας στην αντλία να λειτουργεί αποδοτικότερα.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι τα φωτοβολταϊκά μπορούν να περιορίσουν ακόμη περισσότερο την ενεργειακή δαπάνη, αλλά δεν αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για μια οικονομική εγκατάσταση.
Το παράδειγμα της πολωνικής κατοικίας δείχνει ότι, όταν το κτίριο είναι κατάλληλα σχεδιασμένο και ο εξοπλισμός σωστά επιλεγμένος, η αντλία θερμότητας μπορεί να προσφέρει υψηλό επίπεδο άνεσης με σχετικά χαμηλή κατανάλωση ακόμη και χωρίς ιδιοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
