Ο γαλλικός ενεργειακός κολοσσός EDF ετοιμάζεται να υλοποιήσει το μεγαλύτερο πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη εδώ και δεκαετίες.
Το φιλόδοξο επενδυτικό της σχέδιο είναι να ξεκινήσει από το 2027 τις προσλήψεις προσωπικού, τις παραγγελίες εξοπλισμού και την ανάθεση εργολαβιών για την κατασκευή έξι (6) νέων πυρηνικών αντιδραστήρων, σύμφωνα με το Reuters.
Η κρατική πολυεθνική εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας επιδιώκει να προχωρήσει στις απαραίτητες προπαρασκευαστικές εργασίες, πριν ακόμη εξασφαλίσει την οριστική έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κρατικά υποστηριζόμενο χρηματοδοτικό πακέτο, ύψους άνω των 70 δισ. ευρώ.
Ποια είναι η ΕDF
Η EDF (Électricité de France) είναι ο γαλλικός ενεργειακός κολοσσός και ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους πυρηνικής ενέργειας παγκοσμίως. Δεν είναι απλώς κατασκευαστής πυρηνικών αντιδραστήρων: είναι ταυτόχρονα παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιοκτήτης και διαχειριστής πυρηνικών σταθμών, καθώς και σχεδιαστής και ανάδοχος κατασκευής νέων αντιδραστήρων, στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Η κρατική γαλλική εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας προσανατολίζεται στη λήψη μιας αρχικής επενδυτικής απόφασης, η οποία θα της επιτρέψει να ενεργοποιήσει την εφοδιαστική αλυσίδα, να ξεκινήσει τις παραγγελίες κρίσιμων εξαρτημάτων και να προετοιμάσει τα εργοτάξια.
Βασικός στόχος είναι να αποφευχθούν οι μεγάλες καθυστερήσεις και οι υπερβάσεις προϋπολογισμού που έχουν χαρακτηρίσει προηγούμενα πυρηνικά έργα της EDF τόσο στη Γαλλία όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αντικατάσταση παλαιότερων αντιδραστήρων
Το πρόγραμμα προβλέπει την αντικατάσταση παλαιότερων αντιδραστήρων που πλησιάζουν στο τέλος της επιχειρησιακής τους ζωής, με τον πρώτο από τους έξι νέους αντιδραστήρες να προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία το 2038.
Το συνολικό κόστος εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 70 δισ. ευρώ, με το γαλλικό κράτος να αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση του 60% μέσω άτοκου δανείου.
Εκκρεμεί η έγκριση των Βρυξελλών για την κρατική χρηματοδότηση
Το βασικό εμπόδιο για την οριστικοποίηση του χρηματοδοτικού σχήματος παραμένει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, η χορήγηση του άτοκου δανείου απαιτεί προηγούμενη έγκριση από τις Βρυξέλλες.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Παρισιού και Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρίσκονται σε εξέλιξη, καθώς η Κομισιόν ζητά διασφαλίσεις ότι η κρατική χρηματοδότηση δεν θα ενισχύσει περαιτέρω τη δεσπόζουσα θέση της EDF στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η Κομισιόν έχει πλήρη επίγνωση της σημασίας του έργου, συμπεριλαμβανομένου του χρονοδιαγράμματος για την οριστική επενδυτική απόφαση, και ότι προχωρά στην αξιολόγηση με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι δεν μπορεί να σχολιάσει τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις.
Η καθυστέρηση στην ευρωπαϊκή έγκριση δεν φαίνεται, ωστόσο, να ανακόπτει τον σχεδιασμό της EDF. Η εταιρεία προτίθεται να λάβει μια αρχική επενδυτική απόφαση πριν από το τέλος του έτους, ώστε να ξεκινήσουν οι προπαρασκευαστικές διαδικασίες.
Συμβόλαια 14 δισ. ευρώ με μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους
Το μέγεθος του εγχειρήματος αποτυπώνεται και στις εργολαβικές συμφωνίες που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας Les Echos, η EDF συζητά την ανάθεση συμβολαίων συνολικής αξίας περίπου 14 δισ. ευρώ στους κατασκευαστικούς ομίλους Bouygues, Eiffage και Vinci.
Οι συγκεκριμένες συμφωνίες αφορούν την κατασκευαστική υποστήριξη του πυρηνικού προγράμματος, ενώ η EDF απέφυγε να σχολιάσει τις πληροφορίες για τα συμβόλαια, καθώς και τις λεπτομέρειες της επικείμενης επενδυτικής απόφασης.
Τελική επενδυτική απόφαση πριν από το τέλος Δεκεμβρίου
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το διοικητικό συμβούλιο της EDF αναμένεται να εξετάσει την επενδυτική απόφαση στα μέσα Δεκεμβρίου, ενώ οι τελικοί όροι του σχεδίου προβλέπεται να οριστικοποιηθούν κατά την τρίτη εβδομάδα του μήνα.
Η αρχική απόφαση αναμένεται να ληφθεί πριν από την εκπνοή του 2026, επιτρέποντας στην εταιρεία να προχωρήσει στις πρώτες δεσμεύσεις για το έργο.
Η οριστική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το χρηματοδοτικό πακέτο ενδέχεται, αντίθετα, να καθυστερήσει μέχρι αρκετά μέσα στο 2027. Παρά την εκκρεμότητα, η EDF εμφανίζεται αισιόδοξη ότι θα επιτευχθεί συμφωνία με τις Βρυξέλλες.
Η ενεργειακή κρίση μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία επιτάχυνε τις διαδικασίες
Το γαλλικό πρόγραμμα πυρηνικής επέκτασης σχεδιάστηκε υπό το βάρος της ενεργειακής κρίσης που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η αναταραχή στις ευρωπαϊκές ενεργειακές αγορές συνέπεσε με μια απρόσμενα εκτεταμένη περίοδο συντήρησης και τεχνικών ελέγχων, κατά την οποία περίπου οι μισοί πυρηνικοί αντιδραστήρες της Γαλλίας τέθηκαν προσωρινά εκτός λειτουργίας.
Η νέα επενδυτική πρωτοβουλία αποσκοπεί στη διατήρηση της πυρηνικής παραγωγικής δυναμικότητας της χώρας, καθώς σημαντικός αριθμός υφιστάμενων αντιδραστήρων πλησιάζει στο τέλος της προβλεπόμενης επιχειρησιακής του ζωής.
Το Παρίσι επιδιώκει να αποτρέψει μια απότομη υποχώρηση της πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγής από τα μέσα του αιώνα, διατηρώντας τον πυρηνικό τομέα ως βασικό πυλώνα του ενεργειακού συστήματος.
Η πολιτική διάσταση και οι προεδρικές εκλογές του 2027
Πέρα από τις τεχνικές και χρηματοδοτικές προκλήσεις, η EDF αντιμετωπίζει και έναν σημαντικό πολιτικό χρονικό περιορισμό.
Η εταιρεία επιδιώκει να ενεργοποιήσει το πρόγραμμα πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027 στη Γαλλία, καθώς η προεκλογική περίοδος ενδέχεται να επιβραδύνει τη λήψη κυβερνητικών αποφάσεων και να επηρεάσει τη μελλοντική ενεργειακή στρατηγική της χώρας.
Η πολιτική αβεβαιότητα συνδέεται και με τις διαφορετικές προσεγγίσεις των υποψηφίων απέναντι στην πυρηνική ενέργεια.
Το κόμμα της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν, το οποίο εμφανίζεται να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, υποστηρίζει την πυρηνική ενέργεια. Αντίθετα, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, ο οποίος εμφανίζεται σε ορισμένες δημοσκοπικές εκτιμήσεις να διεκδικεί παρουσία στον δεύτερο γύρο, χωρίς ωστόσο να θεωρείται επικρατέστερος για την τελική νίκη, διατηρεί αντιπυρηνική θέση.
Η επιτάχυνση των διαδικασιών από την EDF αποσκοπεί, επομένως, και στη δημιουργία τετελεσμένων σε επίπεδο συμβάσεων, προμηθειών και προετοιμασίας των έργων, πριν από την ενδεχόμενη αλλαγή πολιτικής ηγεσίας.
Η συμφωνία με την ΕΕ προβλέπει πρόσβαση ανταγωνιστών
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφορά τον τρόπο με τον οποίο η κρατική χρηματοδότηση θα επηρεάσει τον ανταγωνισμό στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Για να εξασφαλίσει την έγκριση των Βρυξελλών, η EDF έχει προτείνει να διαθέσει μέσω δημοπρασιών ισχύ 3.000 μεγαβάτ (MW), με τη μορφή μακροπρόθεσμων συμβολαίων προς ανταγωνιστές προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πρόταση αποσκοπεί στο να διασφαλίσει ότι τα οφέλη από την κρατικά υποστηριζόμενη χρηματοδότηση δεν θα περιοριστούν αποκλειστικά στην ίδια την EDF, αλλά θα μπορούν να αξιοποιηθούν και από άλλους παίκτες της αγοράς.
Η συγκεκριμένη ποσότητα αντιστοιχεί περίπου στο 7% της ετήσιας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της εταιρείας και θα επιτρέψει σε ανταγωνιστές της να αποκτήσουν πρόσβαση σε μέρος της παραγωγής των νέων πυρηνικών μονάδων, αντί η EDF να διαθέτει το σύνολο της παραγόμενης ενέργειας αποκλειστικά στους δικούς της πελάτες ή μέσω διμερών συμβολαίων.
