Οι εξαγωγές ρωσικού αργού πετρελαίου προς το εξωτερικό υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο από τα τέλη Μαΐου, καθώς βασικά λιμάνια της Ρωσίας στη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα λειτουργούν αρκετά κάτω από τη δυναμικότητά τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων που συγκέντρωσε το Bloomberg, η Ρωσία απέστειλε κατά μέσο όρο 3,71 εκατ. βαρέλια αργού ημερησίως στο τετράμηνο εβδομάδων έως τις 9 Αυγούστου.
Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από τα τέλη Μαΐου και σηματοδοτεί την αντιστροφή της αύξησης των εξαγωγών, που είχε σημειωθεί στα τέλη Ιουνίου και στις αρχές Ιουλίου, όταν οι συνεχιζόμενες ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια είχαν περιορίσει την ποσότητα πετρελαίου που μπορούσε να υποστεί επεξεργασία.
Οι ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια πιθανότατα έστρεψαν περισσότερα βαρέλια προς τις εξαγωγές, καθώς το αργό που δεν μπορούσε να επεξεργαστεί στη Ρωσία έπρεπε να διοχετευθεί στη διεθνή αγορά.
Στο δεύτερο μισό του Ιουλίου, όμως, υπήρξε μια σύντομη ανάπαυλα στις επιθέσεις στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας πετρελαίου. Η Ουκρανία στράφηκε τότε περισσότερο εναντίον δεξαμενόπλοιων στη Μαύρη Θάλασσα και αποθηκών στη δυτική Ρωσία.
Αυτό έδωσε στα ρωσικά διυλιστήρια μια προσωρινή ανάσα, επιτρέποντάς τους να πραγματοποιήσουν εργασίες συντήρησης και επισκευών και να αυξήσουν τους ρυθμούς επεξεργασίας τις τελευταίες εβδομάδες. Ως αποτέλεσμα, περισσότερα βαρέλια απορροφήθηκαν από την εγχώρια διύλιση και λιγότερα έμειναν διαθέσιμα για εξαγωγή.
Εντείνονται οι ουκρανικές επιθέσεις
Η εικόνα, ωστόσο, μπορεί να αλλάζει και πάλι. Οι ουκρανικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε πέντε ρωσικά διυλιστήρια μόνο την πρώτη εβδομάδα του Αυγούστου και χτύπησαν ακόμη δύο μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα, γεγονός που δημιουργεί τις προϋποθέσεις για νέα πίεση στη ρωσική παραγωγική και εξαγωγική αλυσίδα.
Η επιστροφή στις επιθέσεις κατά των εγκαταστάσεων επεξεργασίας πετρελαίου σημειώνεται μετά τη συμφωνία της Ουκρανίας να μην επιτίθεται σε ορισμένα μη ρωσικά δεξαμενόπλοια πετρελαίου και σε υποδομές της Μαύρης Θάλασσας κοντά στο Νοβοροσίσκ, ένα από τα σημαντικότερα σημεία εξαγωγής ρωσικού αργού.
Οι επιθέσεις εναντίον πλοίων πιθανότατα περιόρισαν τις φορτώσεις στο Νοβοροσίσκ, όπου οι όγκοι κινήθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες περίπου στο μισό των πρόσφατων υψηλών επιπέδων.
Η ένταση γύρω από τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα οδήγησε επίσης την Άγκυρα να διακόψει προσωρινά τη διέλευση πλοίων από τα Στενά της Τουρκίας, τα οποία συνδέουν τη Μαύρη Θάλασσα με τη Μεσόγειο, για πλοία που κατευθύνονταν προς ρωσικά και ουκρανικά λιμάνια.
Οι διακυμάνσεις των ρωσικών ροών πετρελαίου
Από την αρχή του έτους, οι ρωσικές θαλάσσιες εξαγωγές αργού διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 3,62 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Παρά τη μικρή υποχώρηση, παραμένουν 280.000 βαρέλια ημερησίως υψηλότερα από τον μέσο όρο ολόκληρου του 2025 και πάνω από τον ετήσιο μέσο όρο κάθε έτους από την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Οι εβδομαδιαίες ροές παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις, καθώς επηρεάζονται από τον καιρό, τις εργασίες συντήρησης, τις κυρώσεις, τη στρατιωτική δραστηριότητα και τον χρόνο αναχώρησης των πλοίων.
Η μείωση των αποστολών, σε συνδυασμό με τις ισχυρές παραδόσεις προς την Ινδία, οδήγησε στην πτώση των ποσοτήτων πετρελαίου που παραμένουν εν πλω. Οι παραδόσεις προς την Ινδία τον Ιούλιο παρέμειναν κοντά στο ρεκόρ του Ιουνίου, όταν είχαν φτάσει περίπου τα 2,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Παράλληλα, τέσσερα φορτία αργού τύπου Urals εξακολουθούν να βρίσκονται αγκυροβολημένα στα ανοικτά του αιγυπτιακού λιμανιού Mersa el-Hamra στη Μεσόγειο. Οι καθυστερήσεις στην εκφόρτωση έχουν αυξηθεί σημαντικά. Τα πλοία παραμένουν πλέον συνήθως αγκυροβολημένα περίπου ενάμιση μήνα πριν εκφορτώσουν, έναντι λιγότερο από μία εβδομάδα στις αρχές του έτους.
Μειώνεται ο όγκος αλλά όχι και η αξία
Παρά τη μείωση των όγκων, η αξία των ρωσικών εξαγωγών αργού δεν μειώθηκε αντίστοιχα σε μέσο όρο τεσσάρων εβδομάδων. Η ακαθάριστη αξία των θαλάσσιων εξαγωγών διαμορφώθηκε στα 1,7 δισ. δολάρια την εβδομάδα κατά τις 28 ημέρες έως τις 9 Αυγούστου, μόλις 10 εκατ. δολάρια υψηλότερα από την περίοδο έως τις 2 Αυγούστου.
Η εξήγηση βρίσκεται στην άνοδο των τιμών του ρωσικού αργού, η οποία υπεραντιστάθμισε τη μείωση των εξαγόμενων ποσοτήτων. Η μέση τιμή του Urals αυξήθηκε σχεδόν κατά 4 δολάρια το βαρέλι και έφτασε σε υψηλό επτά εβδομάδων.
Στη Βαλτική, η τιμή εξαγωγής του Urals αυξήθηκε περίπου κατά 4,30 δολάρια, στα 63,80 δολάρια το βαρέλι. Στη Μαύρη Θάλασσα η αύξηση ήταν 4,10 δολάρια, ανεβάζοντας την τιμή στα 62,70 δολάρια το βαρέλι.
Η υποχώρηση των εξαγωγών στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάιο δεν αποτελεί, επομένως, απλώς αποτέλεσμα της μειωμένης ζήτησης. Αντανακλά τη διαρκή αλληλεπίδραση ανάμεσα στις επιθέσεις της Ουκρανίας, τη λειτουργία των ρωσικών διυλιστηρίων, την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και την ικανότητα της Μόσχας να διοχετεύει το πετρέλαιό της στις διεθνείς αγορές.
Η νέα έξαρση των επιθέσεων στα διυλιστήρια αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι εξαγωγές να δεχθούν εκ νέου πιέσεις τις επόμενες εβδομάδες.
