Ολοένα και πιο αντιδημοφιλής μεταξύ των νεότερων ψηφοφόρων γίνεται η κυβέρνηση της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, κι αυτό θα μπορούσε να της κοστίσει ενόψει των εθνικών εκλογών που αναμένονται το επόμενο έτος.
Αφότου ανέλαβε την εξουσία, το 2022, η Μελόνι έχει κάνει ελάχιστα στον οικονομικό τομέα για να αυξήσει τις ευκαιρίες για τους νέους, υποστηρίζουν αναλυτές, ενώ έχει προωθήσει σειρά μέτρων για την ασφάλεια και την τήρηση της τάξης, τα οποία συχνά επηρεάζουν δυσανάλογα τους νέους.
Το αποτέλεσμα είναι η αυξανόμενη απογοήτευση των πολιτών 18 έως 34 ετών, η οποία ενδέχεται να αποδειχθεί κρίσιμη στις εκλογές του 2027, καθώς αναμένεται οριακή αναμέτρηση μεταξύ του δεξιού κυβερνητικού συνασπισμού και της κεντροαριστερής αντιπολίτευσης.
«Οι νεότεροι ψηφοφόροι σαφώς κλίνουν προς την κεντροαριστερά», δήλωσε στο Reuters ο Λορέντσο Πρελιάσκο, επικεφαλής της εταιρείας δημοσκοπήσεων Youtrend.
Ο κυβερνητικός συνασπισμός της Μελόνι, στον οποίο συμμετέχουν το κόμμα της Αδελφοί της Ιταλίας (FDI), η ακροδεξιά Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι και η πιο μετριοπαθής Forza Italia του υπουργού Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, συγκεντρώνει πλέον λιγότερο από 30% της πρόθεσης ψήφου μεταξύ των ψηφοφόρων κάτω των 35 ετών, σύμφωνα με τον Πρελιάσκο.
Αντίθετα, το μπλοκ της αντιπολίτευσης, στο οποίο κυριαρχούν το Δημοκρατικό Κόμμα (PD), το Κίνημα των 5 Αστέρων και η Συμμαχία Αριστεράς-Πρασίνων (AVS), συγκεντρώνει σχεδόν 50% στην ίδια ηλικιακή ομάδα.
Στο αποκορύφωμα της δημοτικότητας της Μελόνι, το 2023, οι δημοσκοπήσεις της Youtrend έδειχναν ότι το κόμμα της μόνο του συγκέντρωνε περίπου την ίδια στήριξη μεταξύ των νέων με αυτή που συγκεντρώνει σήμερα ολόκληρος ο κυβερνητικός συνασπισμός.
Οι νέοι Ιταλοί παρουσιάζουν επίσης το ίδιο έμφυλο χάσμα που παρατηρείται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες: οι άνδρες τείνουν να ψηφίζουν περισσότερο τη Δεξιά, ενώ οι γυναίκες προτιμούν την Αριστερά, σύμφωνα με μελέτη του 2025 που εκπόνησε το Πανεπιστήμιο Bocconi του Μιλάνου.
Η μεγαλύτερη διαφοροποίηση καταγράφηκε στη στήριξη προς το κόμμα Μελόνι: προσελκύει το 15% των ανδρών ηλικίας 18-29 ετών, έναντι μόλις 4,2% μεταξύ των γυναικών. Το Κίνημα των 5 Αστέρων συγκέντρωνε αντίθετα 18% στις γυναίκες κάτω των 30 ετών, έναντι μόλις 5,1% στους άνδρες.
Δεν έγιναν μεταρρυθμίσεις που θα ενίσχυαν τις ευκαιρίες για τους νέους
Ο Λορέντσο Ντε Σίο, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Luiss της Ρώμης, δήλωσε ότι ο βασικός λόγος για την εχθρική στάση των νέων απέναντι στην κυβέρνηση είναι η αδράνειά της στην οικονομική πολιτική.
«Η Μελόνι δεν έχει προχωρήσει σε σημαντικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις», είπε.
«Αυτό είναι αποδεκτό αν επωφελείσαι από το υπάρχον σύστημα, αλλά πολύ κακό για όσους προστατεύονται λιγότερο — και αυτοί είναι συχνά οι νέοι».
Το ποσοστό απασχόλησης των νέων ηλικίας 15-24 ετών στην Ιταλία είναι το χαμηλότερο μεταξύ των 21 χωρών της ευρωζώνης, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, ενώ η Ιταλία επενδύει στην εκπαίδευση λιγότερο από σχεδόν όλους τους εταίρους της στην ευρωζώνη.
Ένας νέος πτυχιούχος στη Γερμανία κερδίζει κατά μέσο όρο 80% περισσότερα από έναν Ιταλό αντίστοιχης ηλικίας και προσόντων, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ιταλίας, ενώ δεκάδες χιλιάδες νέοι Ιταλοί εγκαταλείπουν κάθε χρόνο τη χώρα αναζητώντας καλύτερες προοπτικές στο εξωτερικό.
Η δημοτικότητα της κυβέρνησης μεταξύ των ψηφοφόρων κάτω των 35 ετών ανέρχεται μόλις στο 25%, έναντι 35% στον γενικό πληθυσμό, σύμφωνα με τα στοιχεία της Youtrend.
Ανταγωνισμός από την πιο σκληρή Δεξιά
Η Μελόνι αντιμετωπίζει ανταγωνισμό και στο σκέλος της νεανικής ψήφου που εξακολουθεί να κινείται στον δικό της ιδεολογικό χώρο.
Το «Εθνικό Μέλλον», ακροδεξιό κόμμα της αντιπολίτευσης που ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο από τον πρώην στρατηγό Ρομπέρτο Βανάτσι, συγκεντρώνει ήδη περίπου 7% στις δημοσκοπήσεις.
Οι έρευνες δείχνουν ότι η στήριξή του προέρχεται κυρίως από άνδρες μέσης ηλικίας, ωστόσο ο Βανάτσι διαθέτει σημαντική απήχηση και μεταξύ νέων στα αστικά κέντρα που τάσσονται κατά της μετανάστευσης και υποστηρίζουν την εξαγγελία του ότι θα στείλει χιλιάδες μετανάστες στις χώρες καταγωγής τους.
Ησυχία, τάξις και ασφάλεια
Τα μέτρα της κυβέρνησης στον τομέα της ασφάλειας έχουν επηρεάσει διάφορες κοινωνικές ομάδες, από κρατούμενους μέχρι μετανάστες, όμως οι νέοι έχουν συχνά βρεθεί στο επίκεντρο.
Αφού η κυβέρνηση κατέστειλε τα ρέιβ πάρτι με το πρώτο νομοθετικό διάταγμα της Μελόνι πριν από τέσσερα χρόνια, τα επόμενα κυβερνητικά μέτρα στόχευσαν την παραγωγή της λεγόμενης «ελαφριάς» κάνναβης, τις δυναμικές διαδηλώσεις στους δρόμους, τις καταλήψεις κτιρίων και την εγκληματικότητα ανηλίκων.
Πανεθνική φοιτητική κινητοποίηση με την ονομασία «”Όχι” στη Μελόνι», τον περασμένο Νοέμβριο, συγκέντρωσε χιλιάδες διαδηλωτές που διαμαρτυρήθηκαν για τα μέτρα ασφαλείας, τις περικοπές στις δαπάνες για την εκπαίδευση και τη στήριξη της ιταλικής κυβέρνησης προς το Ισραήλ στον πόλεμο στη Γάζα.
Σε μια από τις πιο πρόσφατες κινήσεις της, η κυβέρνηση τον περασμένο μήνα παρουσίασε νομοσχέδιο για την αλλαγή των κανόνων σχετικά με την ποινική ευθύνη των ανηλίκων.
Σύμφωνα με την προτεινόμενη αλλαγή, όσοι είναι μεταξύ 14 και 17 ετών και διαπράττουν εγκλήματα θα θεωρούνται πλήρως υπεύθυνοι, εκτός εάν αποδειχθεί το αντίθετο. Αυτό ανατρέπει τους ισχύοντες κανόνες, βάσει των οποίων ο δικαστής πρέπει να διαπιστώσει ότι ο ανήλικος κατανοούσε τις συνέπειες των πράξεών του.
Ένα διάταγμα του 2023, το οποίο αυστηροποίησε τις ποινές για παραβάσεις που διαπράττονται από ανηλίκους, έχει ήδη οδηγήσει σε αύξηση κατά 50% του πληθυσμού των ανηλίκων στις φυλακές, σύμφωνα με την οργάνωση για τα δικαιώματα των κρατουμένων Antigone.
Οι νέοι ψηφοφόροι συνέβαλαν στην αποτυχία του δημοψηφίσματος που στήριζε η Μελόνι
Η αδυναμία της Μελόνι να προσελκύσει τους νέους έχει συχνά καλυφθεί από τη χαμηλή συμμετοχή τους στις εκλογές. Η συμμετοχή στην Ιταλία είναι συνήθως χαμηλή μεταξύ των κάτω των 35 ετών, οι οποίοι, αντί να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους ψηφίζοντας εναντίον της κυβέρνησης, απλώς επιλέγουν να μην ψηφίσουν.
Ωστόσο, αυτή η τάση ανατράπηκε απότομα σε δημοψήφισμα τον Μάρτιο για τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος, την οποία υποστήριζε η Μελόνι.
Περίπου 67% των ψηφοφόρων κάτω των 35 ετών προσήλθαν στις κάλπες και το 60% απ’ αυτούς απέρριψε τη μεταρρύθμιση. Σε ολόκληρο τον πληθυσμό, η συμμετοχή ήταν 59%, και το 54% ψήφισε «όχι».
Αντιλαμβανόμενη τον κίνδυνο, λίγες μέρες πριν από το κρίσιμο δημοψήφισμα, η Μελόνι συμμετείχε σε ένα ανάλαφρο podcast που παρουσίαζε ένας δημοφιλής ράπερ, σε μια προσπάθεια να προσεγγίσει τους νεότερους ψηφοφόρους.
«Το δημοψήφισμα έδειξε τι αντίκτυπο μπορούν να έχουν οι νέοι εάν ψηφίσουν μαζικά», δήλωσε ο Ντε Σίο. «Στις επόμενες εκλογές θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικοί».
