Η αμερικανική κυβέρνηση έστειλε στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ έγγραφο με ερωτήματα που αποσκοπούν στην καταγραφή του βαθμού ευθυγράμμισής τους με την πολιτική του προέδρου Τραμπ, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη η επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με το έγγραφο, το οποίο περιήλθε σε γνώση του Bloomberg, η Ουάσινγκτον ζητά να πληροφορηθεί εάν κάθε σύμμαχος έχει εκφραστεί δημόσια υπέρ της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, εάν έχει επιβάλει περιορισμούς στη χρήση των στρατιωτικών βάσεών του από τις ΗΠΑ και εάν είναι διατεθειμένος να άρει τέτοιους περιορισμούς.
Παράλληλα, εξετάζεται κατά πόσο τα ευρωπαϊκά κράτη πραγματοποιούν αγορές από αμερικανικές αμυντικές εταιρείες και εάν έχουν αντιταχθεί δημόσια σε ευρωπαϊκές ρυθμίσεις που ευνοούν την ανάθεση αμυντικών συμβάσεων σε εταιρείες εντός Ευρώπης.
Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει επίσης αναφορά στην ανάγκη ευθυγράμμισης με την αμερικανική προσέγγιση που ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει περιγράψει ως «ισχυρή, ξεκάθαρη και αθόρυβη».
Αντιδράσεις μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ
Η πρωτοβουλία έχει προκαλέσει αντιδράσεις μεταξύ συμμάχων του ΝΑΤΟ, οι οποίοι τη θεωρούν προσπάθεια άσκησης πίεσης για πολιτική και ιδεολογική σύμπλευση με την κυβέρνηση Τραμπ ως αντάλλαγμα για τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας.
Μια τέτοια σύνδεση θα μπορούσε να μεταβάλει σημαντικά τη μεταπολεμική λογική της διατλαντικής συμμαχίας. Για δεκαετίες, οι αμερικανικές στρατιωτικές εγγυήσεις λειτουργούσαν ως πυλώνας της συλλογικής άμυνας, ανεξάρτητα από επιμέρους πολιτικές διαφωνίες μεταξύ Ουάσινγκτον και ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
Το έγγραφο αγγίζει ζητήματα που έχουν προκαλέσει έντονες αντιπαραθέσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους, μεταξύ άλλων τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, την επέμβαση στη Βενεζουέλα και τις ευρωπαϊκές προσπάθειες ενίσχυσης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Αναφορά στον πόλεμο στο Ιράν
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις αμερικανικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, ενώ ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, περιόρισαν τη χρήση των βάσεών τους για επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.
Η αμερικανική πλευρά ζητά να γνωρίζει εάν ισχύουν τέτοιοι περιορισμοί και εάν οι κυβερνήσεις είναι διατεθειμένες να τους μειώσουν ή να τους καταργήσουν.
Το ερωτηματολόγιο συνδέεται με την ευρύτερη εξαμηνιαία επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο. Οι σύμμαχοι προετοιμάζονται για πιθανές σημαντικές μειώσεις σε στρατεύματα και στρατιωτικά μέσα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ.
Ήδη η αμερικανική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει την αποχώρηση περίπου 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, χωρίς άμεση αντικατάστασή τους. Αντίθετα, ο Τραμπ έχει δεσμευθεί για ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Πολωνία, επικαλούμενος την εκλογή του εθνικιστή Καρόλ Ναβρότσκι στην προεδρία.
Μειώσεις αμερικανικών δυνάμεων σε όλα τα επίπεδα
Οι υπό εξέταση περικοπές δεν περιορίζονται στο ανθρώπινο δυναμικό. Η Ουάσινγκτον εξετάζει επίσης τη μείωση στρατηγικών βομβαρδιστικών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ναυτικών μονάδων που έχουν προβλεφθεί για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας σε περίπτωση πολέμου.
Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ συνεργάζονται με τους συμμάχους στο πλαίσιο της επανεξέτασης, χωρίς να σχολιάσει το περιεχόμενο του εγγράφου. Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας δεν προχώρησε σε σχετικό σχόλιο.
Οι υπουργοί και εκπρόσωποι των κρατών-μελών αναμένεται να συζητήσουν την πορεία της επανεξέτασης στις Βρυξέλλες αργότερα μέσα στον μήνα, ενώ η τελική εικόνα για το αμερικανικό στρατιωτικό αποτύπωμα στην Ευρώπη αναμένεται να διαμορφωθεί μέχρι το τέλος του έτους.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε έχει χαρακτηρίσει την επανεξέταση λογική και θετική εξέλιξη, επικαλούμενος την αύξηση των αμυντικών δαπανών από την Ευρώπη και τον Καναδά.
Ωστόσο, η νέα αμερικανική αξιολόγηση δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα για το κατά πόσο η μελλοντική αμερικανική στρατιωτική στήριξη θα εξαρτάται όχι μόνο από τις αμυντικές δαπάνες, αλλά και από την πολιτική στάση των συμμάχων απέναντι στις επιλογές του Τραμπ.
