Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ επιχειρούν να καταλήξουν σε μια νέα οικονομική συμφωνία, λίγες ώρες πριν από την προγραμματισμένη επιβολή νέων δασμών 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων.
Τα μέτρα αναμένεται να τεθούν σε ισχύ τα μεσάνυχτα της Τρίτης 18/8 προς Τετάρτη, εφόσον δεν υπάρξει νέα συμφωνία ή αναβολή.
Οι νέοι δασμοί αφορούν μεταξύ άλλων κρασί και άλλα αλκοολούχα, γαλακτοκομικά, ξυλεία, τσιμέντο και εξοπλισμό χόκεϊ. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι ο Καναδάς εφαρμόζει διακριτική μεταχείριση σε αμερικανικά προϊόντα, κυρίως στους κλάδους των αυτοκινήτων, του αλκοόλ και των γαλακτοκομικών.
Η νέα κλιμάκωση έρχεται μετά από μήνες επιβολής δασμών
Δεν πρόκειται για την πρώτη εμπορική επίθεση του Τραμπ στον Καναδά. Το 2025 είχε επιβάλει 25% δασμό στα περισσότερα καναδικά προϊόντα, ενώ ακολούθησαν δασμοί 50% στον χάλυβα και το αλουμίνιο και 25% στα αυτοκίνητα και τα εξαρτήματά τους.
Η προηγούμενη βασική νομική βάση των δασμών τέθηκε υπό αμφισβήτηση και το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε το 2026 μεγάλο μέρος των μέτρων που είχαν επιβληθεί με βάση τις έκτακτες προεδρικές εξουσίες.
Η κυβέρνηση Τραμπ στράφηκε έτσι σε έναν πολύ παλαιότερο νόμο: το Section 338 του Tariff Act του 1930, που επιτρέπει την επιβολή δασμών έως 50% όταν μια χώρα θεωρείται ότι κάνει διακρίσεις εις βάρος του αμερικανικού εμπορίου. Πρόκειται για διάταξη που είχε ουσιαστικά μείνει ανενεργή επί δεκαετίες.
Αυτοκίνητα και USMCA
Στις διαπραγματεύσεις παραμένει ανοιχτό και το ζήτημα των αυτοκινήτων. Ο Καναδάς ζητά να περιοριστεί ο αμερικανικός δασμός στο 10%, ενώ η Ουάσιγκτον επιμένει σε τουλάχιστον 15%.
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση έχει αποφασίσει να μην ανανεώσει την USMCA, τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΗΠΑ–Καναδά–Μεξικού, γεγονός που έχει ανοίξει νέο κύκλο αβεβαιότητας για το καθεστώς του βορειοαμερικανικού εμπορίου.
Για τις καναδικές επιχειρήσεις, το άμεσο πρόβλημα είναι ο συντελεστής: δασμός 50% μπορεί να κάνει ένα προϊόν πρακτικά μη ανταγωνιστικό στην αμερικανική αγορά. Ήδη επιχειρήσεις αναφέρουν ότι Αμερικανοί πελάτες καθυστερούν παραγγελίες περιμένοντας να δουν αν οι νέοι δασμοί θα εφαρμοστούν.
Έτσι, η νέα προθεσμία δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο αλλά το επόμενο στάδιο μιας εμπορικής σύγκρουσης που ξεκίνησε το 2025 και συνεχίζεται με διαφορετικά νομικά και εμπορικά μέτρα.
