Σε μια από τις πιο σοβαρές εσωτερικές δοκιμασίες από την έναρξη της ρωσικής εισβολής φαίνεται να εισέρχεται η Ουκρανία, καθώς δύο εξελίξεις έρχονται σχεδόν ταυτόχρονα να αυξήσουν την πίεση στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η πρώτη αφορά την ανοιχτή πολιτική αμφισβήτησή του από τον δημοφιλή πρώην υπουργό Άμυνας Μιχαΐλο Φεντόροφ και η δεύτερη μια νέα έρευνα των ουκρανικών αρχών κατά της διαφθοράς, η οποία αγγίζει το προεδρικό περιβάλλον.
Η χρονική σύμπτωση των δύο υποθέσεων δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο πολιτικό σκηνικό για το Κίεβο, την ώρα που ο πόλεμος συνεχίζεται. Ο Φεντόροφ δεν περιορίζεται πλέον στην κριτική για την αποπομπή του από το υπουργείο Άμυνας, αλλά θέτει ανοιχτά ζήτημα επαναφοράς των εκλογών και μιλά για «συστημική κρίση διακυβέρνησης». Την ίδια στιγμή, οι υπηρεσίες NABU και SAPO ανακοίνωσαν ότι αποκάλυψαν «εγκληματική οργάνωση» όπου ελέγχεται για διαφθορά στην οποία, σύμφωνα με τις ίδιες, συμμετείχε και υψηλόβαθμο στέλεχος του προεδρικού γραφείου.
Λίγες ώρες αργότερα, ο Ζελένσκι απέπεμψε την Ιρίνα Μούντρα από τη θέση της αναπληρώτριας επικεφαλής του προεδρικού γραφείου. Το σχετικό διάταγμα δεν ανέφερε τον λόγο της απομάκρυνσής της και, όπως επισημαίνει ο Guardian, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση ότι η απόφαση συνδέεται με την έρευνα που είναι σε εξέλιξη.
Συγκεκριμένα, η NABU και η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς (SAPO) δήλωσαν ότι διεξάγουν επιχείρηση για να αποκαλύψουν «εγκληματική οργάνωση που λειτουργεί υπό την ηγεσία ενός νυν και ενός πρώην βουλευτή της Ουκρανίας και στην οποία εμπλέκονται ανώτεροι αξιωματούχοι του προεδρικού γραφείου» και άλλοι.
Εκλογές άμεσα ζητά ο Φεντόροφ
Ο πρώην υπουργός Άμυνας, ο οποίος αποπέμφθηκε τον Ιούλιο, ζήτησε δημόσια να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε η Ουκρανία να επιστρέψει στην εκλογική διαδικασία ακόμη και όσο συνεχίζεται ο πόλεμος με τη Ρωσία. Σε βιντεοσκοπημένη παρέμβασή του υποστήριξε ότι η χώρα πρέπει να βρει έναν «νόμιμο, ασφαλή και ρεαλιστικό μηχανισμό» για την αποκατάσταση της δημοκρατικής διαδικασίας.
«Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι όμηρος της Ρωσίας», υποστήριξε ο Φεντόροφ, σημειώνοντας ότι η Μόσχα δεν μπορεί να καθορίζει πότε οι Ουκρανοί θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν την κυβέρνησή τους. Η παρέμβασή του αποτελεί την πιο άμεση πολιτική πρόκληση προς τον Ζελένσκι μετά την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής το 2022.
BREAKING: Former Ukrainian Defense Minister Mykhailo Fedorov called for restoring elections even during a prolonged war, saying Ukraine must find a “legal, safe and realistic mechanism” to resume the democratic process.
He argued that “democracy cannot be held hostage by Russia”… pic.twitter.com/gb19llnI6R
— Clash Report (@clashreport) August 18, 2026
Ο Φεντόροφ προχώρησε ακόμη περισσότερο, κάνοντας λόγο για «συστημική κρίση διακυβέρνησης» και στρέφοντας τα πυρά του εναντίον του τρόπου λειτουργίας του κρατικού μηχανισμού. Όπως ανέφερε, «το παλιό σύστημα» εξακολουθεί συχνά να λειτουργεί με τους δικούς του κανόνες, να προστατεύει τον εαυτό του και να φοβάται την αλλαγή. Παράλληλα, χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένα πρόσωπα, αναφέρθηκε στη διαφθορά, υποστηρίζοντας ότι έχει βλάψει την πολεμική προσπάθεια της χώρας.
Η παρέμβασή του αποκτά μεγαλύτερο βάρος εξαιτίας των αντιδράσεων που είχε προκαλέσει η απομάκρυνσή του από το υπουργείο Άμυνας. Η απόφαση Ζελένσκι είχε πυροδοτήσει διαδηλώσεις στο Κίεβο και σε άλλες πόλεις, με χιλιάδες πολίτες να ζητούν την επιστροφή του Φεντόροφ, ενώ οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν και τον Αύγουστο.
Τα δημοσκοπικά στοιχεία που επικαλείται ο Guardian ενισχύουν την πολιτική διάσταση της σύγκρουσης. Σε μέτρηση του Socis Centre for Social Research, ο Ζελένσκι εμφανίζεται με 22,3% στον πρώτο γύρο πιθανών προεδρικών εκλογών, ο πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων και νυν πρεσβευτής στο Ηνωμένο Βασίλειο Βαλέρι Ζαλούζνι με 21,4% και ο Φεντόροφ με 13,1%. Στην ίδια έρευνα, ωστόσο ο Ζελένσκι εμφανίζεται να χάνει σε δεύτερο γύρο τόσο απέναντι στον Ζαλούζνι όσο και απέναντι στον Φεντόροφ.
Νέα υπόθεση διαφθοράς «αγγίζει» τον Ζελένσκι
Την πολιτική πίεση έρχεται να ενισχύσει μια νέα υπόθεση που ερευνούν οι ουκρανικές αρχές κατά της διαφθοράς. Οι NABU και SAPO ανακοίνωσαν ότι αποκάλυψαν ομάδα η οποία φέρεται να εμπλέκεται σε ξέπλυμα 150 εκατ. γρίβνιων, περίπου 3,35 εκατ. δολαρίων, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την καταβολή εγγυήσεων σε υπόθεση διαφθοράς στον ενεργειακό τομέα.
Σύμφωνα με τις δύο υπηρεσίες, στην ομάδα περιλαμβάνονταν ένας αναπληρωτής επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, πρώην βουλευτής, καθώς και στελέχη της διοίκησης και του εποπτικού συμβουλίου κρατικής τράπεζας. Οι αρχές δεν δημοσιοποίησαν τα ονόματα των εμπλεκομένων, επικαλούμενες την ουκρανική νομοθεσία.
Οι εξελίξεις εκτυλίχθηκαν παράλληλα με την ψηφοφορία στη Βουλή για τη νέα ηγεσία των υπουργείων Άμυνας και Εξωτερικών. Το ουκρανικό κοινοβούλιο ενέκρινε τελικά τις επιλογές του Ζελένσκι, τον Γεβχέν Χμάρα για το υπουργείο Άμυνας και τον Αντρίι Σίμπιχα για το υπουργείο Εξωτερικών.
Για τον Ζελένσκι, ωστόσο, το μέτωπο στο εσωτερικό γίνεται πλέον σαφώς δυσκολότερο. Η ανοιχτή αμφισβήτηση από έναν πρώην υπουργό με σημαντική δημοτικότητα, οι διαδηλώσεις που ακολούθησαν την αποπομπή του, η συζήτηση για επιστροφή στις κάλπες και η νέα έρευνα για διαφθορά στο προεδρικό περιβάλλον συνθέτουν ένα σκηνικό αυξανόμενης πολιτικής πίεσης, την ώρα που η Ουκρανία εξακολουθεί να βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία.
