Τέσσερα πρόσωπα με παρελθόν σε απαγορευμένη νεοναζιστική οργάνωση νεολαίας βρίσκονται σήμερα σε καίριες θέσεις γύρω από τον Ούλριχ Ζίγκμουντ, τον υποψήφιο της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) για την πρωθυπουργία της Σαξονίας-Άνχαλτ, σύμφωνα με έρευνα της WELT που δημοσιεύει το Politico. Ο Ζίγκμουντ θεωρείται φαβορί στις εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου και, εφόσον επικρατήσει, θα μπορούσε να γίνει ο πρώτος πρωθυπουργός γερμανικού κρατιδίου από την άκρα δεξιά μετά την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας το 1949.
Οι τέσσερις άνδρες είχαν συνδεθεί με τη Heimattreue Deutsche Jugend (HDJ), μια οργάνωση που είχε διαμορφωθεί εν μέρει στα πρότυπα της Χιτλερικής Νεολαίας και απαγορεύτηκε από τη γερμανική κυβέρνηση το 2009. Στην απόφαση απαγόρευσης αναφερόταν ότι στόχος της ήταν η εκπαίδευση μιας «νεοναζιστικής ελίτ» εμποτισμένης με την ιδεολογία του εθνικοσοσιαλισμού. Μάλιστα, οι ίδιοι οι κανόνες της AfD περιλαμβάνουν την HDJ στον κατάλογο των οργανώσεων των οποίων τα πρώην μέλη δεν επιτρέπεται να ενταχθούν στο κόμμα.
Παρά το παρελθόν τους, οι τέσσερις έχουν αποκτήσει σημαντική επιρροή στο περιβάλλον του Ζίγκμουντ. Δύο συγκαταλέγονται στους στενότερους συνεργάτες του, ενώ δύο συμμετείχαν στη σύνταξη του προεκλογικού προγράμματος της AfD στο κρατίδιο. Ο ίδιος ο Ζίγκμουντ έχει αρνηθεί να αποστασιοποιηθεί από αυτούς, δηλώνοντας στη WELT ότι πρόκειται για «εξαιρετικούς ανθρώπους» με «άψογο μητρώο» και ότι δεν τον ενδιαφέρει τι συνέβη πριν από 20 ή 25 χρόνια.
Το πρόγραμμα που προκαλεί αντιδράσεις
Ένας από τους στενότερους συνεργάτες του είναι ο Πάτρικ Χαρ, εκπρόσωπος της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ και εκτελεστικός διευθυντής της κοινοβουλευτικής της ομάδας. Στο εσωτερικό του κόμματος το όνομά του έχει συζητηθεί ακόμη και για τη θέση του επικεφαλής της Καγκελαρίας του κρατιδίου σε περίπτωση σχηματισμού κυβέρνησης από την AfD.
Ο Χαρ συμμετείχε επίσης στην ομάδα που συνέταξε το κυβερνητικό πρόγραμμα. Μεταξύ άλλων, το κείμενο προτείνει τα παιδιά αιτούντων άσυλο και προσφύγων να φοιτούν σε «ειδικές τάξεις», με προγράμματα προσαρμοσμένα στα εκπαιδευτικά συστήματα των χωρών προέλευσής τους, ώστε να τους μεταδίδεται το μήνυμα ότι η παραμονή τους στη Γερμανία είναι προσωρινή. Στο ίδιο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης ιδιαίτερα αμφιλεγόμενες διατυπώσεις για τα παιδιά με αναπηρία, την ομοφυλοφιλία και τον τρόπο με τον οποίο η Γερμανία αντιμετωπίζει το ναζιστικό της παρελθόν.
Σύμφωνα με έγγραφα που εξέτασε η WELT, ο Χαρ είχε εκλεγεί το 2002 επικεφαλής του τμήματος προμηθειών της HDJ. Ο ίδιος έχει επιχειρήσει να υποβαθμίσει τη σημασία της συμμετοχής του, ενώ όταν ρωτήθηκε πρόσφατα πώς αντιμετωπίζει σήμερα εκείνη την περίοδο, απάντησε ότι «είναι συμφιλιωμένος με αυτήν».
Ο νομικός σύμβουλος και το παρελθόν στην HDJ
Ακόμη πιο μακρά παρουσία στην οργάνωση είχε ο Λάουρενς Νότντουρφτ, σήμερα νομικός σύμβουλος της κοινοβουλευτικής ομάδας της AfD και μέλος του εσωκομματικού διαιτητικού δικαστηρίου.
Έγγραφα δείχνουν ότι είχε εκλεγεί αναπληρωτής εθνικός επικεφαλής της HDJ ήδη από το 1999 και επανεξελέγη αργότερα για νέα θητεία έως το 2008. Έκθεση των γερμανικών υπηρεσιών εσωτερικής ασφάλειας στο Βρανδεμβούργο τον είχε επίσης περιγράψει ως ακτιβιστή του νεοναζιστικού Εθνικού Δημοκρατικού Κόμματος.
Παρά το γεγονός ότι οι κανόνες της AfD αποκλείουν πρώην μέλη της HDJ, ο Νότντουρφτ εντάχθηκε στο κόμμα και ακολούθησε ανοδική πολιτική πορεία. Εργάστηκε στις κοινοβουλευτικές ομάδες της AfD στη Βάδη-Βυρτεμβέργη και τη Βαυαρία, ενώ το 2024 εξελέγη δήμαρχος στην περιοχή Ρόσλαου της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Ο συμπρόεδρος της AfD Τίνο Χρουπάλα έχει υποστηρίξει ότι ο Νότντουρφτ έχει αποστασιοποιηθεί από την HDJ, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση «νεανική απερισκεψία». Ο ίδιος ο Νότντουρφτ, πάντως, όταν ρωτήθηκε αν έχουν αλλάξει οι απόψεις του, απάντησε πως δεν έχει «τίποτα για το οποίο να κατηγορήσει τον εαυτό του».
Ο συγγραφέας
Στο ίδιο δίκτυο βρίσκεται και ο Έρικ Κάντεν, σύμβουλος της AfD για ζητήματα παιδείας, πολιτισμού και επιστήμης από το 2022. Το 2005 είχε δημοσιεύσει κείμενο στο περιοδικό της HDJ για τον Κουρτ Έγκερς, στέλεχος της ναζιστικής πολιτιστικής μηχανής και μέλος των Waffen-SS, τον οποίο παρουσίαζε με ιδιαίτερα θετικούς όρους.
Βιβλίο του Κάντεν για τον Έγκερς είχε αργότερα τεθεί σε περιορισμό από τη γερμανική αρμόδια αρχή για μέσα επιβλαβή για ανηλίκους, η οποία είχε χαρακτηρίσει το περιεχόμενό του ως εξύμνηση του εθνικοσοσιαλισμού, σημειώνοντας μεταξύ άλλων στοιχεία αντισημιτισμού, εξιδανίκευσης του Χίτλερ και θετικής παρουσίασης της ναζιστικής φυλετικής θεωρίας.
Το τέταρτο πρόσωπο
Το τέταρτο πρόσωπο, αδελφός του Νότντουρφτ, είχε επίσης υπάρξει μέλος της HDJ και σήμερα χειρίζεται υποθέσεις ομοσπονδιακής και ευρωπαϊκής πολιτικής, ΜΜΕ και πολιτισμού για την κοινοβουλευτική ομάδα της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ. Συμμετείχε επίσης στην ομάδα που συνέταξε το κυβερνητικό πρόγραμμα του 2025.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα καθώς η AfD διεκδικεί πλέον ευθέως την εξουσία στη Σαξονία-Άνχαλτ. Και ενώ ο Ζίγκμουντ επιλέγει μια πιο προσεκτική δημόσια εικόνα και έχει χαρακτηρίσει τα εγκλήματα του εθνικοσοσιαλισμού ως ένα από τα σκοτεινότερα κεφάλαια της γερμανικής ιστορίας, η σύνθεση του στενού πολιτικού του περιβάλλοντος επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τα όρια ανάμεσα στην εκλογική άνοδο της AfD και τα πιο ακραία ρεύματα της γερμανικής ακροδεξιάς.
